7571 SAYILI KANUN İNFAZ DÜZENLEMESİ VE 3 YIL ERKEN TAHLİYE ŞARTLARI
11. Yargı Paketi olarak bilinen ve toplam 40 maddeden oluşan 7571 sayılı Kanun yürürlüğe girmiştir. Bu Kanun ile özellikle ceza infaz hukuku, denetimli serbestlik ve açık ceza infaz kurumuna ayrılma koşullarında önemli değişiklikler yapılmıştır. Düzenlemenin merkezinde, uzun süredir tartışma konusu olan ve “31 Temmuz eşitsizliği” olarak anılan sorun yer almaktadır.
Bu kapsamda, 7571 sayılı Kanun’un 27. maddesi ile 5275 sayılı CGTİHK'nın Geçici 10/6. fıkrasında değişikliklere gidilmiştir.
YENİ İNFAZ DÜZENLEMESİ VE 3 YIL ERKEN TAHLİYE NASIL UYGULANACAK
Geçici 10. maddenin 6. fıkrasında yer alan suç istisnaları genişletilmiş, bazı ifadeler yeniden düzenlenmiş ve yedinci ile sekizinci fıkralar tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeni düzenleme ile; kasten öldürme suçlarının bazı nitelikli halleri, deprem nedeniyle bina veya yapıların yıkılması sonucu meydana gelen ölümler, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar gibi suçlar açıkça istisna kapsamına alınmıştır. Ayrıca, “tarihi itibarıyla” ibaresi yerine “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” ifadesi kullanılarak uygulama alanı yeniden tanımlanmıştır.
Bu değişiklikle amaçlanan, infaz rejiminde yaşanan eşitsizlikleri gidermek olsa da, düzenlemenin anayasal eşitlik ilkesi bakımından yeni tartışmaları beraberinde getirdiği görülmektedir.
31 TEMMUZ 2023 ÖNCESİ SUÇLARDA GENEL KURAL
İstisna tutulan suçlar dışında kalmak kaydıyla, 31.07.2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar yönünden; hükümlülere açık cezaevine 3 yıl erken ayrılma ve buna ek olarak +3 yıl denetimli serbestlik imkânı tanınmıştır. Ancak bu imkân, belirli suçlar bakımından sınırlandırılmıştır.
İSTİSNA KAPSAMINDA TUTULAN SUÇLAR
Yeni infaz düzenlemesine göre;
- ➔ Altsoya, üstsoya, eşe, boşanılan eşe, kardeşe, çocuğa veya kendisini savunamayacak durumda olan kişilere karşı işlenen kasten öldürme suçları,
- ➔ Cinsel suçlar,
- ➔ Terör suçları ve örgütlü suçlar,
- ➔ Suç tipi ayrımı yapılmaksızın, deprem sebebiyle meydana gelen ölümlerden kaynaklanan cezalar,
denetimli serbestlik ve infaz iyileştirmesinin kapsamı dışında bırakılmıştır.
30 MART 2020 ÖNCESİ SUÇLARDA UYGULANACAK USUL
30.03.2020 tarihinden önce işlenen ve Geçici 6. maddede istisna sayılmayan suçlar yönünden, hükümlüler 3+3 yıl denetimli serbestlik uygulamasından yararlanabilecektir.
Buna karşılık; 30.03.2020’den önce işlenen ancak Geçici 10/6 kapsamına alınan suçlar bakımından 1+3 yıl denetimli serbestlik uygulanacaktır.
AÇIK VE KAPALI CEZAEVİNDEN ERKEN AYRILMA ŞARTLARI
Geçici 10/6 hükmünden yararlanacak bir hükümlü;
- ➔ Toplam cezası 10 yılın altında ise 1 ay kapalıda kalanlar,
- ➔ 10 yıl ve üzeri ise 3 ay kapalıda kalanlar, mevzuatta öngörülen süreden 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılabilecektir.
Ayrıca, açık cezaevinde en az 3 ay kalma şartı aranmaktadır. Açık cezaevinde bulunan hükümlüler de bu sürenin ardından +3 yıl denetimli serbestlik hakkından faydalanabilecektir.
İÇTİMALI CEZALARDA 3 YIL ERKEN TAHLİYE UYGULANACAK MI
Birden fazla cezanın birleşmesi halinde; cezaların bir kısmı Geçici 6. madde, bir kısmı ise Geçici 10/6 kapsamına giriyorsa, 1+3 yıl denetimli serbestlik uygulanacaktır. Ancak yeni düzenleme, önceki uygulamadan farklı olarak kapalı ve açık cezaevinde belirli sürelerin geçirilmesini zorunlu kıldığı için uygulamada tereddütler doğmaktadır.
Bu durumda, hükümlünün daha önce kapalı veya açık cezaevinde geçirdiği sürelerin mahsup edilmesi gerektiği kabul edilmelidir.
İYİ HAL ŞARTI VE DİSİPLİN CEZALARI
Yeni infaz düzenlemesinden yararlanmanın temel şartlarından biri, hükümlünün iyi halli olmasıdır. Kanunda, disiplin cezası bulunan hükümlüler için otomatik bir sicil affı veya iyi hal kazanımı öngörülmemiştir. Bu nedenle hükümlü; önce disiplin cezasını infaz etmeli, ardından İnfaz Kanunu m.48/4’te belirtilen süreler geçtikten sonra yeniden iyi hal kazanmalıdır. Bu şartlar oluşmadan açık cezaevine ayrılma veya denetimli serbestlik mümkün değildir.
YENİ DÜZENLEMENİN YARATTIĞI HUKUKİ VE ANAYASAL SORUNLAR
31 TEMMUZ EŞİTSİZLİĞİ SORUNU DEVAM ETMEKTEDİR
Yapılan değişikliğe rağmen, infazda eşitsizlik sorunu tamamen ortadan kalkmamıştır. Özellikle, 31 Temmuz 2023 tarihinden sonra kesinleşen ilamlar bakımından denetimli serbestlik sürelerinin farklı uygulanması, dosyaların kesinleşme tarihine göre yeni mağduriyetler yaratmaktadır.
EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI İSTİSNA GENİŞLETİLMESİ
Geçici 10/6 maddesinde istisna tutulan suçların kapsamı genişletilmiş ve bu durum Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırılık tartışmalarını doğurmuştur. Bazı ağır nitelikli öldürme suçları kapsama alınırken, benzer veya daha hafif suçların kapsam dışında tutulması çelişkili sonuçlara yol açmaktadır.
GEÇİCİ 6 VE GEÇİCİ 10/6’NIN BİRLİKTE UYGULANMASINDA YAŞANAN TEREDDÜTLER
Örgütlü suçlar bakımından; Geçici 6. madde ile doğrudan denetimli serbestlik mümkünken, Geçici 10/6’da kapalı ve açık cezaevinde belirli sürelerin geçirilmesi şartı getirilmesi ciddi uygulama sorunları yaratmaktadır. İçtimalı cezalarda hangi hükmün uygulanacağı konusunda belirsizlik bulunmaktadır.
ÖRGÜTLÜ SUÇLARIN KAPSAM DIŞI BIRAKILMASININ ORANTISIZLIĞI
Toplumsal tehlikeliliği yüksek birçok suç infaz iyileştirmesi kapsamına alınmışken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.220 kapsamındaki örgütlü suçların tamamen hariç tutulması, ceza infazında orantılılık ilkesine aykırı sonuçlar doğurmaktadır. Örgüt faaliyeti kapsamında işlendiği için daha hafif bir suçun, daha ağır sonuçlar doğuran suçlardan daha dezavantajlı hale getirilmesi hakkaniyetle bağdaşmamaktadır.
2020 yılında örgütlü suçlara tanınan denetimli serbestlik iyileştirmesi dikkate alındığında, yeni düzenlemede bu suçların tamamen kapsam dışı bırakılması isabetli olmamıştır.
KONU HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
1.7571 sayılı İnfaz Değişikliğine ilişkin Kanun nedir ve neyi değiştirmiştir?
7571 sayılı Kanun, kamuoyunda 11. Yargı Paketi olarak bilinen ve özellikle ceza infaz hukuku alanında değişiklikler getiren bir düzenlemedir; bu Kanun ile 5275 sayılı İnfaz Kanunu Geçici 10. maddesi değiştirilmiş, denetimli serbestlik süreleri, açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları ve 31 Temmuz eşitsizliği olarak bilinen sorun yeniden düzenlenmiştir.
2.11. Yargı Paketi hangi alanları etkilemektedir?
11. Yargı Paketi ağırlıklı olarak infaz rejimi, denetimli serbestlik, açık cezaevi uygulamaları, iyi hal değerlendirmesi ve infaz sürelerinin hesaplanması gibi ceza infaz hukuku alanlarını etkilemekte, hükümlülerin cezaevinde ve cezaevi sonrasında tabi olacakları kuralları yeniden şekillendirmektedir.
3.31 Temmuz eşitsizliği nedir?
31 Temmuz eşitsizliği, suç tarihi aynı olmasına rağmen dosyaların kesinleşme tarihine bağlı olarak bazı hükümlülerin denetimli serbestlik ve infaz iyileştirmelerinden yararlanamaması nedeniyle ortaya çıkan ve infazda eşitlik ilkesini zedeleyen bir uygulama sorunudur.
4.7571 sayılı Kanun 31 Temmuz eşitsizliğini çözdü mü?
Yeni düzenleme eşitsizliği gidermeyi amaçlamış olsa da, kesinleşme tarihine göre farklı uygulamaların devam etmesi, bazı hükümlülerin kapsam dışı kalması ve istisna suçların genişletilmesi nedeniyle 31 Temmuz eşitsizliği sorununun tamamen çözüldüğünü söylemek mümkün değildir.
5.Hangi suçlar infaz iyileştirmesi kapsamı dışındadır?
Kasten öldürmenin bazı nitelikli halleri, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, terör suçları, örgütlü suçlar ve deprem nedeniyle meydana gelen ölümlerden kaynaklanan cezalar, 7571 sayılı Kanun sonrası infaz iyileştirmesi ve denetimli serbestlik uygulamalarının kapsamı dışında bırakılmıştır.
6.31.07.2023 öncesinde işlenen suçlar için ne değişti?
31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlar bakımından, istisna suçlar hariç olmak üzere, açık cezaevine daha erken ayrılma ve +3 yıl denetimli serbestlik imkânı getirilmiş, böylece infaz süresinin fiilen cezaevi dışında geçirilmesi genişletilmiştir.
7.30 Mart 2020 tarihi neden önemlidir?
30.03.2020 tarihi, infaz hukukunda önemli bir dönüm noktasıdır; bu tarihten önce işlenen suçlar için Geçici 6. madde kapsamında farklı denetimli serbestlik ve infaz iyileştirmeleri uygulanmakta, yeni düzenlemede bu tarih hâlen belirleyici olmaya devam etmektedir.
8.3+3 yıl denetimli serbestlik ne anlama gelmektedir?
3+3 yıl denetimli serbestlik, hükümlünün cezasının son 3 yılını açık cezaevi veya benzeri infaz rejimiyle, ardından ilave 3 yılı denetimli serbestlik altında toplum içinde geçirebilmesini ifade eden bir infaz iyileştirmesidir.
9.1+3 yıl denetimli serbestlik hangi durumlarda uygulanır?
1+3 yıl denetimli serbestlik, 30 Mart 2020’den önce işlenmiş olup Geçici 6. maddede istisna sayılan ancak Geçici 10/6 kapsamına alınan suçlar bakımından uygulanmakta ve daha sınırlı bir infaz iyileştirmesi öngörmektedir.
10.Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları nelerdir?
Yeni düzenlemeye göre, hükümlünün toplam cezasına bağlı olarak kapalı cezaevinde 1 veya 3 ay kalması, ardından açık ceza infaz kurumunda en az 3 ay geçirmesi gerekmekte; bu şartlar sağlanmadan denetimli serbestlikten yararlanılması mümkün olmamaktadır.
11.Açık cezaevinde bulunan hükümlüler denetimli serbestlikten nasıl yararlanır?
Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler, bu kurumda en az 3 ay kalmak koşuluyla +3 yıl denetimli serbestlik hakkından yararlanabilir ve infazlarının kalan kısmını toplum içinde denetim altında geçirebilirler.
12.İçtimalı cezalarda infaz nasıl uygulanacaktır?
İçtimalı cezalarda, cezaların bir kısmı Geçici 6, bir kısmı Geçici 10/6 kapsamına giriyorsa, uygulamada genellikle 1+3 yıl denetimli serbestlik esas alınmakta, kapalı ve açık cezaevinde geçirilen sürelerin mahsup edilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
13.İyi hal şartı neden önemlidir?
İyi hal şartı, infaz iyileştirmesinden ve denetimli serbestlikten yararlanmanın temel koşuludur; disiplin cezası bulunan hükümlüler, bu cezaları infaz edip yeniden iyi hal kazanmadan açık cezaevine ayrılamaz veya denetimli serbestliğe çıkamaz.
14.Disiplin cezası olan hükümlüler yeni düzenlemeden yararlanabilir mi?
Disiplin cezası bulunan hükümlüler için otomatik bir af veya sicil temizliği öngörülmediğinden, bu kişilerin önce disiplin cezasını infaz etmeleri ve İnfaz Kanunu’nda öngörülen süreler sonunda iyi hal kazanmaları gerekmektedir.
15.Örgütlü suçlar neden kapsam dışında bırakılmıştır?
Örgütlü suçlar, kanun koyucu tarafından toplumsal tehlikelilik gerekçesiyle infaz iyileştirmesi kapsamı dışında tutulmuş; ancak bu yaklaşım, orantılılık ve eşitlik ilkeleri bakımından yoğun eleştirilere konu olmuştur.
16.Örgütlü suçların kapsam dışında bırakılması adil midir?
Birçok ağır suç infaz iyileştirmesinden yararlanırken örgütlü suçların tamamen kapsam dışı bırakılması, benzer veya daha hafif suçlar bakımından daha ağır sonuçlar doğurduğu için ceza infaz hukuku açısından adalet tartışmalarını beraberinde getirmektedir.
17.Deprem nedeniyle meydana gelen ölümler neden istisna tutulmuştur?
Deprem nedeniyle bina veya yapıların yıkılması sonucu meydana gelen ölümler, suç tipi ayrımı yapılmaksızın istisna kapsamına alınmış, bu durum taksirle ölüme sebebiyet verme gibi suçlar bakımından eşitlik ilkesine aykırılık iddialarına yol açmıştır.
18.Yeni düzenleme Anayasa’ya aykırı mı?
İstisna suçların genişletilmesi, benzer durumdaki hükümlüler arasında farklı sonuçlar doğurması ve eşitlik ilkesini zedelemesi nedeniyle, 7571 sayılı Kanun’un bazı yönlerinin Anayasa’nın 10. maddesi kapsamında tartışmalı olduğu ileri sürülmektedir.
19.Uygulamada en çok hangi sorunlar yaşanmaktadır?
Uygulamada en çok, kesinleşme tarihine bağlı eşitsizlikler, içtimalı cezalarda hangi maddenin uygulanacağı, örgütlü suçlar bakımından infaz rejiminin belirlenmesi ve iyi hal değerlendirmesindeki belirsizlikler sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
20.7571 sayılı Kanun sonrası infaz rejimi nasıl değerlendirilmelidir?
Yeni infaz düzenlemesi, bazı hükümlüler için denetimli serbestlik ve açık cezaevi açısından iyileştirme sağlasa da, infazda eşitlik, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik bakımından eksiklikler barındırmakta ve ceza infaz hukukunda daha kapsayıcı bir düzenleme ihtiyacını ortaya koymaktadır.
MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ
Mimoza Hukuk Bürosu olarak, 7571 sayılı Kanun, 11. Yargı Paketi, infaz düzenlemesi, denetimli serbestlik, açık ceza infaz kurumuna ayrılma, 31 Temmuz eşitsizliği ve İnfaz Kanunu Geçici 10. madde kapsamında ortaya çıkan tüm hukuki sorunlarda müvekkillerimize kapsamlı avukatlık hizmeti sunmaktayız. Ceza infaz hukuku alanında; infaz süresinin doğru hesaplanması, denetimli serbestlikten yararlanma şartlarının değerlendirilmesi, istisna suçlar, içtimalı cezalar, iyi hal tespiti ve uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi konularında profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi yaparak, müvekkillerimizin hak kaybı yaşamadan en lehe infaz rejiminden yararlanmasını hedefliyoruz.
İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata sor hattı | ➔ Tıklayın |
SONUÇ
7571 sayılı Kanun ile yapılan infaz değişikliği, ceza infaz hukuku alanında önemli olsa da, denetimli serbestlik, açık ceza infaz kurumuna ayrılma, 31 Temmuz eşitsizliği ve İnfaz Kanunu Geçici 10. madde uygulamaları bakımından beklentileri tam anlamıyla karşılamamıştır. Düzenleme; bazı hükümlüler yönünden infazda iyileştirme sağlarken, istisna suçların genişletilmesi, örgütlü suçların kapsam dışında tutulması, içtimalı cezalarda uygulama birliğinin sağlanamaması ve iyi hal şartının katı yorumu nedeniyle Anayasa’nın eşitlik ilkesi, hukuki güvenlik ve orantılılık açısından yeni tartışmalar doğurmuştur. Bu çerçevede, infaz sisteminin temel amacı olan topluma kazandırma ve adalet duygusunun güçlendirilmesi bakımından, uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi ve infaz rejiminin hükümlü lehine, öngörülebilir ve eşitlikçi bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiği açıktır.
