ARAÇ DEĞER KAYBI HESAPLAMA NASIL YAPILIR?

Meydana gelen bir trafik kazası sonucunda hasara uğrayan araçlar, önceki haliyle aynısı olacak şekilde onarılsa da Tramer kaydı oluşmakta yani hasarlı araç olarak kaydedilmektedir. Bu nednele araç değer kaybı meydana gelmektedir. Dolayısıyla bu araçların ikinci el piyasası fiyatı bakımından değeri kaybolduğundan, en orijinal araç parçalarıyla kusursuz bir onarımı gerçekleşse dahi, satışa çıkarıldığı zaman, satışları, trafik kazası öncesinde belirlenen fiyattan daha düşük olacak şekilde gerçekleşecektir.  Bu durum, aracın orijinal halinin değer kaybetmesi şeklinde de açıklanabilir. Dolayısıla trafik kazası sonrasında araç değer kaybı nedeniyle bireylerin araç değer kaybı başvurusu yapması gerekmektedir. Ancak, hak kaybına uğramamak için araç değer kaybı hesaplama işi çok iyi yapılmalıdır.
Diğer taraftan, araç değer kaybını hesaplama sürecinde araç sahiplerinin haklarının korunması ve değer kaybı tazminatının adil bir şekilde talep edilmesi de önemlidir. Aracın değer kaybı hesaplama ve doğru bir süreç izlenmesi sonucunda maddi zararlar yalnızca kusuru bulunmayan ya da diğer sürücü karşısında daha az kusurunun bulunan araç sahipleri açısından kusurları oranında karşılanmaktadır. Buna göre tramer kaydı bulunan bir aracın değer kaybı, trafik kazasında tamamen kusurlu yahut diğer sürücü karşısında daha fazla kusurlu tarafa (yahut sigorta şirketine) talepte bulunularak karşılanacaktır.
 
https://youtu.be/ldwJ4rDt7j8
 
1. Araç sahipleri, araç değer kaybı yaşadıklarında sahip olduğu haklar nelerdir?
Kaza nedeniyle tamamen kusursuz olan yahut diğer araç sürücüsü karşısında daha az kusuru bulunan ve aracı değer kaybeden araç malikleri,  değer kaybının karşılanmasını dava yoluyla isteyebilmektedir. Araç sahipleri bunu kusurlu araç sahibi yahut ruhsat sahibinden isteyebilir.
Araç sahiplerinin yıllık olarak yaptıkları poliçelerde ödedikleri primler arasında değer kaybı teminatı da bulunmaktadır. Söz konusu teminat, aracın kaza geçirmesi halinde diğer araca zarar verildiğinde kaza nedeniyle araçta ortaya çıkan değer kaybının karşılanmasında kullanılmaktadır. Araçta meydana gelen değer kaybı kusuru bulunan araç maliki yahut sürücüsünden alınmamakta, sigorta şirketlerinden alınmaktadır.
Kusuru bulunmayan ya da diğer sürücü karşısında daha az kusuru bulunan araç sahibi zararının karşılanması için kazanın gerçekleşmesi üzerine 2 yıl içerisinde sigorta şirketine başvurabilmektedir. Bu süre zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenme tarihinden itibaren başlamaktadır. Kazanın meydana gelme tarihinden itibaren en geç 10 yıl içerisinde değer kaybı talebinde bulunulması gerekmektedir.
Kimi sigorta şirketlerince araç değer kaybı teminatı kasko hizmetleri kapsamında sunulmamakta ancak sigorta şirketiyle hazırlanacak poliçeye araç değer kaybı güvencesinin eklenebilmesi ve böylelikle zararın sigorta şirketince karşılanabilmesi mümkün olmaktadır.
Zorunlu trafik sigortası kapsamında araç sigortası güvencesinde olan değer kayıpları sigorta şirketlerince karşılanabilmektedir. Fakat, zararın karşılanabilmesi için kimi şirketlerce, bilirkişi raporu esas alınmakta, kimilerince öncelikle dava yoluna gidilmesi istenebilmektedir.
 
2. Kimlerin araç değer kaybı alma hakkı bulunmaktadır?
Trafik kazası nedeniyle kaza geçiren her araçta değer kaybı söz konusu olmamaktadır. Değer kaybından söz edebilmek için öncelikle kaza geçiren aracın kazada kusursuz olması yahut tam kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Kusursuz olması halinde aracın malikinin ortaya çıkacak değer kaybı tamamen karşılanabilecek, tam kusurlu olmaması halinde ise ortaya çıkan değer kaybı kusursuzluğu oranında elde edilebilecektir.
Yukarıda belirtilen koşulun meydana gelmesinde aracın kilometresi, hasarsız ikinci el piyasası rayiç bedeli, markası ve model bilgisi, üretim yılı, piyasa değeri, hasar geçmişi ve niteliği, aracın hangi parçalarının hasarlı olduğu gibi hususlar, değer kaybı tutarının tespitinde dikkate alınacaktır.
 
3. Araç Değer Kaybı Şartları Nelerdir?
Aracın değer kaybını hesaplama talebinde bulunabilmek için bazı koşulların yerine getirilmesi gereklidir.
⦁    ·       Trafik kazasının olduğu tarihten itibaren en çok 2 yıl içerisinde başvuru yapılması,
⦁    ·       Araçta meydana gelen hasarın, daha evvel, hasar görmemiş yerinde meydana gelmiş olması,
⦁    ·       Aracın daha evvel yenileme işlemine tabi tutulmayan bir bölgesinde hasar meydana gelmesi,
⦁    ·       Kazadan sonra ortaya çıkan hasarın, mini onarımla giderilebilecek ölçüde bir hasar olmaması,
⦁    ·       Aracın ağır hasar kaydının bulunmaması,
⦁    ·       Trafik kazasında kusursuz yahut diğer sürücü karşısında daha az kusuru bulunan taraf olunması,
⦁    ·       Değer kaybı başvurusunda bulunulan aracın pert olmamış olması,
⦁    ·       Motorlu bisiklet kullanımı dolayısıyla oluşan bir zarar olmaması.
 
4. Araç değer kaybına yönelik başvuru nasıl yapılmalıdır?
Trafik kazanın meydana gelmesi halinde gerekli evraklarla aracı sigorta şirketine başvurulmaktadır.  Gerekli belgeler şu şekilde sıralanabilir;
 
⦁    ·       Kaza tespit tutanağı,
⦁    ·       Ekspertiz tutanağı,
⦁    ·       Ehliyet,
⦁    ·       Mağdurun Ruhsat fotokopisi,
⦁    ·       Hasarlı araca ait resimler,
⦁    ·       Talep dilekçesi.
 
Başvuruların, sigorta şirketine ait e-mail adresine online olarak yahut iadeli taahhütlü postayla yapılabilmesi mümkündür.  Talebin, sigorta hasarında 15 gün içinde, kasko hasarında 15 işgünü içinde yapılması, şirket tarafından cevapsız bırakılması yahut reddi durumunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılmalıdır.
 
5. Araç değer kaybı hesaplaması nasıl yapılır
Kaza sonucunda aracın değerinin kaybedilmesi ile aracın gerçek anlamda yitirdiği değeri kaydedilmektedir. Örneğin, kaza olmadan önce 850 bin TL' lik piyasa değeri bulunan aracın, kaza sonrasında piyasadaki ikinci el satış siteleri ve araba pazarında 600 bin TL olarak satılabileceğini varsayalım. Buna göre aracın 250 bin TL' lik değer kaybının oluştuğu söylenebilecektir. Sigorta şirketlerince, aracın kilometresi, hasarsız ikinci el piyasası rayiç bedeli, markası ve model bilgisi, üretim yılı, piyasa değeri, hasar geçmişi ve niteliği, aracın hangi parçalarının hasarlı olduğu gibi hususlar dikkate alınarak değer kaybı tutarı tespiti yapılmaktadır. Ancak, şirketlerin bu sistemi kullanması her zaman, mağduriyet yaşayanların zararlarını karşılamamaktadır. Şirketlerce kullanılan sistemde, aracın sök tak parçalarının (plastik tampon, cam, mekanik motor vb. parçalar) aracın değer kaybının hesaplanmasında yok sayıldığı da görülmektedir.
 
6. Trafik kazası sonrası oluşan araç değer kaybı halinde bir avukattan yardım alınması gerekli midir?
Uygulamada trafik kazası sonucunda araç malikleri tramer kaydı sorgulama yapmaktadır. Çünkü alıcılar da tramer kaydı sorgulaması yaparak ikinci el araçları almaktadır. Aracın değer kaybı tespitine ilişkin çok sayıda dava görülmektedir. Yargılamalarda kusursuz ya da daha az kusurlu tarafın kusuru nispetinde maddi zararlarının karşılanmasına yönelik kararlar verilmektedir. Ancak, her zaman için kusursuz tarafın tamamen lehinde karar verilmesi söz konusu olmamaktadır. Bu nedenle hukuksal sürecin dikkate alınması ve titizlikle yürütülmesi gerekmektedir.
Kaza sonucunda aracının değerinde kayıp yaşayan kişilerin haklarını bilmesi, en zararla değer kaybını atlatabilmesi ve Tahkimden araç değer kaybının hakkaniyetli sonuçlar alabilmesi için bir avukat yardımına başvurmaması halinde birtakım hatalar yahut ihmali işlemler dolayısıyla hak kayıpları yaşanabilmesi mümkündür.
Kaza nedeniyle aracının değeri kaybolan kişilerin kaza sonrası hak arama sürecinin hukuksal zeminde ele alınması ve sürecin daha etkili takibi açısından hukuk büromuzda tecrübeli özel hukuk alanında görevli avukatlar çalışmalarına devam etmektedir. Bu konuya ilişkin olarak hukuki yardım ihtiyacınızın olması halinde hukuk büromuzla doğrudan irtibat kurulması yeterli olacaktır.