BANKA PROMOSYONU NASIL ÖDENMELİ
İşveren ile banka arasında yapılan maaş anlaşmaları kapsamında ortaya çıkan banka promosyonu ödemeleri, iş hukuku, SGK primi, gelir vergisi, bordro işlemleri ve işçi hakları açısından önemli hukuki sonuçlar doğurabilmektedir. Banka promosyonunun ücret sayılıp sayılmayacağı; ödemenin doğrudan banka tarafından mı yoksa işveren aracılığıyla mı yapıldığına, şirket gelirine kaydedilip kaydedilmediğine ve çalışana hangi şekilde aktarıldığına göre değişmekte olup, yanlış uygulamalar hem işveren hem de çalışan açısından uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.
- ➔ Banka promosyonu her durumda ücret sayılmaz.
- ➔ Doğrudan banka tarafından yapılan ödemeler çoğu durumda bordroya girmez.
- ➔ İşveren tarafından gelir kaydı yapılan promosyonlar ücret kabul edilebilir.
- ➔ Ücret sayılan promosyonlarda SGK primi ve vergi kesintisi uygulanabilir.
- ➔ Bordro işlemlerinin hatalı yapılması işveren açısından hukuki risk doğurabilir.
- ➔ İşçi hakları ve banka promosyonu uyuşmazlıklarında sözleşme ve uygulama büyük önem taşır.
BANKA PROMOSYONU ÜCRET SAYILIR MI? NASIL ÖDENMELİ?
İş Kanunu ve ilgili mevzuat gereği, işletmesinde 5 ve üzeri işçi çalıştıran işverenler, çalışan ücretlerini banka aracılığıyla ödemek zorundadır. “Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmelik” kapsamında uygulanan bu sistem nedeniyle işverenler ile bankalar arasında banka promosyonu anlaşmaları yapılmaktadır.
Bu promosyon ödemeleri ise uygulamada birçok hukuki soruyu beraberinde getirmektedir. Özellikle banka promosyonunun bordroya eklenip eklenmeyeceği, SGK primi ve vergi kesintisine tabi olup olmayacağı, işverenin bu ödemeyi gelir olarak kaydedip kaydedemeyeceği sıkça tartışılmaktadır.
BANKA PROMOSYONU NEDİR?
Banka promosyonu, işverenin çalışan maaşlarını belirli bir banka üzerinden ödemeyi kabul etmesi karşılığında bankanın yaptığı ödemeyi ifade eder. Bankalar, düzenli maaş hareketleri nedeniyle işverenlerle promosyon anlaşmaları yaparak çalışan başına belirli tutarlarda ödeme gerçekleştirmektedir.
Bu ödemeler kimi zaman doğrudan işçinin banka hesabına yatırılırken, kimi zaman da önce işverenin şirket hesabına aktarılmaktadır. İşverenin bu ödemeyi nasıl değerlendireceği ise uygulamada büyük önem taşımaktadır. Bazı işverenler banka promosyonunu şirket geliri olarak kaydederken, bazıları hiçbir kesinti yapmadan çalışanlara aktarmaktadır.
BANKA PROMOSYONU HANGİ ŞEKİLLERDE ÖDENEBİLİR?
Banka promosyonu ödemeleri uygulamada iki farklı yöntemle gerçekleştirilmektedir:
- ➔ Banka promosyonunun doğrudan çalışanın kişisel hesabına yatırılması,
- ➔ Promosyon tutarının önce işverenin şirket hesabına gönderilip daha sonra çalışanlara aktarılması.
Ödemenin hangi yöntemle yapıldığı, banka promosyonunun hukuki niteliğini ve ücret sayılıp sayılmayacağını doğrudan etkiler.
BANKA TARAFINDAN DOĞRUDAN YAPILAN PROMOSYON ÖDEMELERİ ÜCRET SAYILIR MI?
İş hukukunda bir ödemenin “ücret” olarak değerlendirilebilmesi için, bu ödemenin işveren tarafından işçiye çalışma karşılığı yapılması gerekir.
Bu nedenle banka promosyonunun doğrudan banka tarafından çalışanın hesabına yatırılması halinde, ödeme işveren kaynaklı olmadığı için ücret olarak kabul edilmez. Aynı şekilde banka tarafından işveren hesabına gönderilen promosyonun, şirket geliri olarak kaydedilmeden eksiksiz şekilde çalışanlara aktarılması durumunda da bu ödeme ücret niteliği taşımaz.
Bu tür ödemelerde gelir vergisi, SGK primi, damga vergisi veya diğer yasal kesintilerin uygulanmaması gerektiği yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır. Ayrıca bordroya eklenmesi zorunluluğu da doğmayabilir.
HANGİ DURUMLARDA BANKA PROMOSYONU EK KAZANÇ VE ÜCRET SAYILIR?
Bazı durumlarda banka promosyonu artık doğrudan bir banka ödemesi olmaktan çıkıp işveren tarafından yapılan ek ödeme niteliği kazanabilmektedir. Bu durumda promosyon, işçi açısından ücret veya ek kazanç olarak değerlendirilebilir.
Özellikle aşağıdaki durumlarda banka promosyonu bordroya dahil edilmesi gereken bir ödeme haline gelebilir:
- ➔ Banka tarafından çalışanlar adına gönderilen promosyonun şirket tarafından “gelir” olarak kaydedilmesi,
- ➔ Şirket hesabına geçen promosyon tutarının daha sonra işçiye aktarılması,
- ➔ İşverenin banka promosyonundan daha yüksek bir tutarı çalışanlara ödeme olarak vermesi,
- ➔ İşveren tarafından yapılan ödemenin artık çalışma karşılığı ek menfaat niteliği taşıması.
Bu hallerde ödeme ücret kapsamında değerlendirileceğinden; gelir vergisi, SGK primi, damga vergisi ve diğer yasal kesintiler uygulanabilir. Ayrıca ödemenin ücret bordrosuna eklenmesi de gerekecektir.
BANKA PROMOSYONUNUN BORDROYA EKLENMESİ GEREKİR Mİ?
Banka promosyonunun bordroya eklenip eklenmeyeceği, ödemenin hukuki niteliğine göre değişmektedir. Eğer ödeme doğrudan banka tarafından yapılıyor ve işveren tarafından gelir olarak değerlendirilmeden çalışana aktarılıyorsa, çoğu durumda bordroya eklenmesi gerekmeyebilir.
Ancak promosyon tutarı işveren tarafından gelir kaydı yapılarak ödeniyor veya ek menfaat niteliği taşıyorsa, bu ödeme ücret kabul edilerek bordroya dahil edilmelidir. Aksi durumda işveren açısından SGK, vergi ve iş hukuku bakımından çeşitli uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI’NIN BANKA PROMOSYONU GÖRÜŞÜ
Gelir İdaresi Başkanlığı Samsun Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından 07/04/2014 tarihinde yayımlanan özelgede de banka promosyonlarının hangi şartlarda ücret sayılacağı açıklanmıştır.
Söz konusu değerlendirmede, banka promosyonunun işveren tarafından gelir olarak kaydedilmesi veya işveren ödemesi niteliğine dönüşmesi halinde ücret kapsamında değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Bu nedenle işverenlerin banka promosyonu uygulamalarında vergi hukuku, SGK mevzuatı ve iş hukuku hükümlerini birlikte değerlendirmesi büyük önem taşımaktadır.
BANKA PROMOSYONU KONUSUNDA SIKÇA SORULAN SORULAR
1. Banka promosyonu nedir?
Banka promosyonu, işverenin çalışan maaşlarını belirli bir banka üzerinden ödemesi karşılığında bankanın yaptığı ödeme türüdür. Maaş anlaşması kapsamında verilen bu promosyonlar, iş hukuku, SGK ve vergi mevzuatı açısından farklı sonuçlar doğurabilmektedir.
2. İşveren banka promosyonunu çalışanlara vermek zorunda mı?
Mevzuatta banka promosyonunun mutlaka işçiye ödeneceğine dair açık bir düzenleme bulunmasa da, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya şirket uygulamaları bu konuda belirleyici olabilir. Özellikle işçi hakları bakımından eşit davranma ilkesi önem taşır.
3. Banka promosyonu ücret sayılır mı?
Banka promosyonunun ücret sayılıp sayılmayacağı ödemenin nasıl yapıldığına bağlıdır. Ödeme doğrudan banka tarafından yapılıyorsa genellikle ücret kabul edilmez; ancak işveren tarafından gelir kaydı yapılarak ödeniyorsa ek kazanç ve ücret olarak değerlendirilebilir.
4. Banka promosyonu bordroya eklenir mi?
Promosyonun bordroya dahil edilip edilmeyeceği ödemenin hukuki niteliğine göre değişir. İşveren tarafından ücret niteliğinde ödeme yapılıyorsa bordroya eklenmesi gerekir ve SGK primi ile vergi kesintisine tabi olabilir.
5. Banka promosyonundan SGK primi kesilir mi?
Doğrudan banka tarafından yapılan promosyon ödemelerinde çoğu durumda SGK primi kesilmez. Ancak işveren tarafından ücret gibi gösterilen ödemelerde SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi uygulanabilir.
6. Banka promosyonu gelir vergisine tabi midir?
Promosyonun ücret kapsamında değerlendirilmesi halinde gelir vergisi kesintisi yapılabilir. Özellikle işverenin promosyonu şirket geliri olarak kaydetmesi durumunda vergi yükümlülüğü gündeme gelebilir.
7. İşveren banka promosyonunu kendi gelirine kaydedebilir mi?
İşveren banka promosyonunu muhasebe kayıtlarında gelir olarak gösterebilir. Ancak bu durumda çalışanlara yapılan ödeme artık işveren ödemesi sayılabileceğinden iş hukuku ve vergi hukuku açısından farklı sonuçlar doğabilir.
8. Banka promosyonu doğrudan işçinin hesabına yatırılırsa ne olur?
Promosyonun doğrudan çalışanın banka hesabına yatırılması halinde ödeme genellikle işveren tarafından yapılmış sayılmaz. Bu nedenle çoğu durumda ücret niteliği oluşmaz ve bordroya eklenmesi gerekmeyebilir.
9. İşveren promosyon tutarından daha fazla ödeme yaparsa sonuç ne olur?
İşverenin banka promosyonundan daha yüksek tutarda ödeme yapması halinde fazla kısım ücret veya ek menfaat olarak değerlendirilebilir. Bu durumda bordro, SGK primi ve vergi yükümlülüğü ortaya çıkabilir.
10. Banka promosyonu işçi alacağı sayılır mı?
Bu durum iş sözleşmesine, şirket uygulamasına ve promosyon anlaşmasına göre değişebilir. Bazı durumlarda çalışanlar banka promosyonunun kendilerine ait olduğunu ileri sürerek işçilik alacağı talebinde bulunabilmektedir.
11. İşveren banka promosyonunu çalışanlara eşit dağıtmak zorunda mı?
İşverenin eşit davranma borcu gereği aynı durumdaki çalışanlara farklı uygulama yapması uyuşmazlığa neden olabilir. Özellikle bazı çalışanlara promosyon verilip bazılarına verilmemesi dava konusu yapılabilir.
12. Emekli maaşı promosyonu ile işçi maaş promosyonu aynı mı?
Hayır. Emekli promosyonu doğrudan banka ile emekli arasındaki ilişkiye dayanırken, işçi maaş promosyonu işveren, banka ve çalışan arasındaki maaş ödeme sistemi kapsamında değerlendirilir.
13. Banka promosyonu iş sözleşmesinde yer almak zorunda mı?
Kanunen zorunlu değildir. Ancak iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde promosyon ödemesine ilişkin hüküm bulunması halinde işveren bu düzenlemeye uymak zorunda kalabilir.
14. İşçi banka promosyonunu alamazsa dava açabilir mi?
Promosyonun çalışanlara dağıtılacağına dair sözleşme, şirket uygulaması veya işveren taahhüdü varsa işçi alacak davası açılması gündeme gelebilir. Her olay kendi şartlarına göre değerlendirilmelidir.
15. Banka promosyonu haczedilebilir mi?
Promosyonun ücret niteliğinde kabul edilmesi halinde belirli şartlarda haciz işlemleri uygulanabilir. Ancak doğrudan banka tarafından yapılan bazı ödemelerde farklı değerlendirmeler yapılabilmektedir.
16. İşveren promosyonu çalışanlara vermeden kullanabilir mi?
Promosyon anlaşmasının içeriği burada belirleyici olur. Eğer promosyon işveren lehine düzenlenmişse işveren bu ödemeyi şirket geliri olarak değerlendirebilir; ancak çalışan lehine açık düzenleme varsa uyuşmazlık çıkabilir.
17. Banka promosyonu kıdem tazminatı hesabına dahil edilir mi?
Promosyonun sürekli ve ücret niteliğinde bir ödeme haline gelmesi durumunda kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması tartışılabilir. Ancak her promosyon ödemesi otomatik olarak kıdem hesabına dahil edilmez.
18. Gelir İdaresi Başkanlığı banka promosyonu hakkında ne diyor?
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan özelgelerde, banka promosyonunun hangi durumlarda ücret sayılacağı açıklanmıştır. Özellikle işveren tarafından gelir kaydı yapılan ödemelerin ücret niteliği taşıyabileceği belirtilmektedir.
19. Banka promosyonu işveren açısından risk oluşturur mu?
Evet. Yanlış muhasebe kaydı, eksik bordrolama veya SGK bildirimi yapılmaması halinde işveren açısından vergi cezası, SGK cezası ve işçilik alacağı davaları gündeme gelebilir.
20. Banka promosyonu konusunda uyuşmazlık yaşanırsa ne yapılmalı?
Banka promosyonu nedeniyle işçi ile işveren arasında uyuşmazlık çıkması halinde iş hukuku alanında uzman bir avukattan destek alınması önemlidir. Özellikle bordro kayıtları, banka hareketleri ve promosyon sözleşmeleri detaylı şekilde incelenmelidir.
MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ
Mimoza Hukuk Bürosu olarak; banka promosyonu uyuşmazlıkları, işçi alacakları, SGK ve bordro işlemleri, ücret alacağı davaları, iş sözleşmesi kaynaklı ihtilaflar ve işveren yükümlülükleri başta olmak üzere İş Hukuku alanında müvekkillerimize kapsamlı avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız. Banka promosyonunun ücret sayılması, bordroya eklenmesi, vergi ve SGK kesintileri, işçi haklarının korunması ve işveren uygulamalarının mevzuata uygun yürütülmesi konularında hem çalışanlar hem de işverenler adına dava takibi, arabuluculuk süreçleri ve hukuki risk analizi desteği sağlamaktayız.
İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata sor hattı için | ➔ Tıklayın |
