Biber gazı taşımak Türkiye’de kural olarak suç değildir; ancak biber gazının nerede, nasıl ve hangi amaçla taşındığı ve kullanıldığı hukuki sonucu doğrudan belirler. Kişisel güvenliği sağlamak amacıyla çantada veya arabada biber gazı taşınması genel olarak serbest kabul edilirken, okul, hastane, adliye, kamu kurumları, toplu taşıma alanları ve havalimanları gibi güvenliğin öncelikli olduğu yerlerde biber gazı taşımak yasaktır. Biber gazı saldırı amacıyla veya orantısız şekilde kullanıldığında Türk Ceza Kanunu kapsamında silah sayılmakta ve kasten yaralama suçunun nitelikli hali olarak cezai sorumluluk doğurmaktadır. Yargıtay içtihatları da biber gazını fiilen saldırı ve savunmada kullanılabilen bir araç olarak değerlendirmekte; meşru müdafaa şartlarının varlığı halinde cezasızlık, aksi halde ise ağır yaptırımlar öngörmektedir. Bu nedenle biber gazı kullanımı, savunma amacıyla, ölçülü ve hukuka uygun sınırlar içinde kalmalı; aksi halde ciddi ceza ve sorumluluklar gündeme gelmelidir.
Biber gazı taşımak Türkiye’de doğrudan yasaklanan bir fiil değildir. Kişinin biber gazını kendini savunma amacıyla üzerinde bulundurması suç sayılmaz. Ancak bu durum, biber gazının her yerde ve her koşulda serbestçe taşınabileceği anlamına gelmez. Özellikle havaalanları, toplu taşıma araçları, hastaneler, okullar, kamu kurumları ve adliyeler gibi güvenliğin ön planda olduğu alanlara biber gazı sokulması yasaktır.
Biber gazını saldırı amacıyla kullanmak ise hukuki sonuçlar doğurur. Bu durumda biber gazı, Türk Ceza Kanunu kapsamında silah olarak değerlendirilir ve TCK 86/3 uyarınca ceza gündeme gelir. Çanta veya araçta biber gazı taşımaya genel olarak engel yoktur; ancak denetimlerde bu durumun yetkililere bildirilmesi ve yasaklı alanlara girerken teslim edilmesi gerekir. Ayrıca biber gazı taşıyan kişinin ayırt etme gücüne sahip olması ve akli dengesinin yerinde bulunması temel şarttır.
Biber gazı genellikle sprey formunda, içeriğinde acı biber türevi etken maddeler bulunan kimyasal bir savunma aracıdır. Göz, solunum yolları ve cilt üzerinde etkili olarak kişiyi geçici süreyle etkisiz hale getirmeyi amaçlar. Yanma, kaşıntı, gözlerde yoğun yaşarma ve görme bulanıklığına neden olur.
Solunması halinde nefes darlığı ve ciddi solunum problemleri ortaya çıkabilir. Özellikle astım ve benzeri solunum rahatsızlığı olan kişilerde kalıcı ve hayati riskler doğurabilir. Cilt üzerinde ise yanma ve dermatolojik sorunlar meydana gelebilir. Maruz kalma süresi ve miktarına bağlı olarak bu etkilerin kalıcı hale gelmesi de mümkündür. Bu nedenle biber gazı, her ne kadar savunma aracı olarak görülse de kontrolsüz ve bilinçsiz kullanımı tehlikelidir.
Biber gazı çoğu zaman savunma aracı olarak kullanılsa da orantısız veya amaç dışı kullanım halinde saldırı aracı haline gelir. Tartışmalı olan husus, biber gazının hangi koşullarda silah sayılacağıdır. Bu değerlendirme yapılırken kullanım şekli, miktarı, kullanılan yer ve somut olayın koşulları dikkate alınır.
6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, özel olarak saldırı ve savunma amacıyla üretilmiş ateşli veya ateşsiz aletleri kapsar. Biber gazı da belirli durumlarda bu kapsamda değerlendirilir. Gazın türü, kim tarafından ve ne amaçla kullanıldığı, olayın gerçekleştiği ortam, biber gazının hukuki niteliğini doğrudan etkiler.
Türkiye’de biber gazının kullanımı kanunlarla açıkça yasaklanmış değildir. Ancak bu durum, biber gazının sınırsız şekilde kullanılabileceği anlamına gelmez. Kullanımın savunma amacıyla ve orantılı olması gerekir. Saldırı amacıyla kullanılan biber gazı, Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil eder ve verilen zararın boyutuna göre silahla yaralama hatta silahla öldürme suçları gündeme gelebilir.
Bir diğer önemli husus, kullanılan biber gazının miktarı ve türüdür. Güvenlik güçlerine özel üretilen, yüksek etkili veya tetik mekanizmalı biber gazlarının siviller tarafından bulundurulması ve kullanılması yasaktır. Vatandaşların yalnızca ticari olarak satılan ve sivil kullanıma uygun ürünleri taşıması mümkündür. Bu ürünlerin satışı genellikle 18 yaş ve üzeri kişilerle sınırlıdır.
Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre biber gazı, Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesi kapsamında fiilen saldırı veya savunmada kullanılmaya elverişli bir madde, yani silah olarak kabul edilmektedir. Meşru savunma şartları varsa cezasızlık söz konusu olabilir; aksi halde cezai sorumluluk doğar.
Okullar ve benzeri kamu alanları, güvenlik açısından özel koruma altındadır. Bu nedenle okullara biber gazı getirilmesi yasaktır. Öğrenci, veli ya da ziyaretçi fark etmeksizin bu tür maddelerin taşınması disiplin ve ceza yaptırımlarına yol açabilir.
Aynı şekilde hastaneler, adliyeler ve devlet kurumları da biber gazı taşınması yasak olan alanlardandır. Bu alanlara girişte biber gazı tespit edilirse el konulabilir ve kişi hakkında işlem yapılabilir.
Biber gazının arabada taşınması yasak değildir. Ancak gazın araç içinde kolay ulaşılabilir, görünür veya ani kullanıma elverişli bir yerde bulunmaması önemlidir. Kontrol noktalarında yetkililere bilgi verilmesi, olası güvenlik sorunlarının önüne geçer.
Çantada biber gazı taşımak da genel olarak yasak değildir. Ancak bu gaz yalnızca acil durumlarda ve savunma amacıyla kullanılmalıdır. Keyfi ve gereksiz kullanım, doğrudan cezai sonuç doğurabilir.
“NATO biber gazı” ifadesi genellikle marka veya pazarlama amaçlı kullanılan bir tanımdır. Biber gazının etken maddesi kapsaisin olup, kırmızı acı biber türevlerinden elde edilir. Marka veya isim ne olursa olsun, aynı etken maddeyi içeren sprey formundaki ürünlerin hukuki statüsü aynıdır. Bu nedenle “NATO biber gazı” ayrıcalıklı veya farklı bir yasal statüye sahip değildir.
Uçak yolculuklarında biber gazı taşımak kesin olarak yasaktır. Havalimanı güvenlik kontrollerinde biber gazı tespit edildiğinde ürüne el konulur ve kişi hakkında yasal işlem yapılabilir. El bagajı ya da valiz fark etmeksizin, yolculuk öncesinde biber gazı bulundurulmamalıdır.
Biber gazı bulundurmak tek başına suç olmasa da kullanım şekline bağlı olarak suç teşkil edebilir. Özellikle;
hallerinde 6136 sayılı Kanun ve TCK 86 kapsamında cezai sorumluluk doğar.
Biber gazı kullanımı sonucunda mağdurun duyularında kalıcı kayıp, yüzünde sabit iz, hayati tehlike, gebelikte erken doğum veya düşük meydana gelmesi halinde ceza bir kat veya iki kat artırılır. Ölümle sonuçlanan durumlarda ise 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası söz konusu olabilir.
Türk Ceza Kanunu’nun 25. maddesi, meşru savunma ve zorunluluk halini düzenler. Kişi kendisine veya bir başkasına yönelmiş haksız ve devam eden bir saldırıyı, o anın şartlarına göre orantılı şekilde defetmek zorundaysa ceza verilmez.
Bu kapsamda, haksız saldırıya uğrayan kişinin saldırıyı durdurmak amacıyla ölçülü şekilde biber gazı kullanması meşru savunma olarak değerlendirilebilir. Ancak kullanılan gazın miktarı, türü ve olayın gerçekleştiği yer gibi unsurlar, eylemin meşru savunma mı yoksa suç mu olduğunun belirlenmesinde belirleyici rol oynar.
1.Biber gazı taşımak yasak mı?
Biber gazı taşımak Türkiye’de kural olarak yasak değildir; ancak taşımanın yeri ve amacı önemlidir. Çantada veya arabada biber gazı taşımak genel olarak mümkündür, buna karşılık okul, hastane, adliye, kamu kurumları, toplu taşıma alanları ve havalimanı gibi güvenliğin öncelikli olduğu yerlerde biber gazı taşınması yasak kabul edilir.
2.Biber gazı taşımak suç mu?
Biber gazı taşımak tek başına suç oluşturmaz; suç değerlendirmesi kullanım amacı ve koşullarına göre yapılır. Savunma amacı dışında, özellikle saldırı kastıyla veya yasaklı alanlarda taşınması halinde cezai sorumluluk gündeme gelebilir.
3.Biber gazı silah sayılır mı?
Biber gazı, Türk Ceza Kanunu ve Yargıtay içtihatlarına göre fiilen saldırı veya savunmada kullanılmaya elverişli bir araç olduğundan, kullanım şekline bağlı olarak silah sayılabilir. Orantısız veya saldırı amaçlı kullanımda silah olarak değerlendirilmesi mümkündür.
4.Biber gazı meşru savunmada kullanılabilir mi?
Haksız ve devam eden bir saldırıyı defetmek amacıyla, ölçülü ve zorunlu şekilde biber gazı kullanılması meşru savunma kapsamında değerlendirilebilir. Ancak kullanılan gazın miktarı, türü ve olayın koşulları orantıyı aşarsa hukuki sorumluluk doğar.
5.Okulda biber gazı taşımak yasak mı?
Okullar özel güvenlik alanlarıdır ve bu nedenle okulda biber gazı taşımak yasaktır. Öğrenci, veli veya ziyaretçi fark etmeksizin bu kural ihlal edildiğinde disiplin ve yasal yaptırımlar uygulanabilir.
6.Hastanede ve adliyede biber gazı taşınabilir mi?
Hastaneler ve adliyeler kamu güvenliğinin ön planda olduğu alanlar olduğundan biber gazı taşınması yasaktır. Güvenlik kontrollerinde tespit edilmesi halinde el konulabilir ve işlem yapılabilir.
7.Arabada biber gazı taşımak serbest mi?
Arabada biber gazı taşımak genel olarak yasak değildir; ancak görünür ve kolay erişilebilir şekilde bulundurulmaması gerekir. Denetimlerde yetkililere bilgi verilmesi güvenlik açısından önemlidir.
8.Çantada biber gazı taşımak yasal mı?
Kamuya açık alanlarda çantada biber gazı taşımak kural olarak serbesttir. Bununla birlikte yalnızca savunma amacıyla ve zorunlu hallerde kullanılmalı, keyfi kullanımdan kaçınılmalıdır.
9.Toplu taşımada biber gazı taşınır mı?
Toplu taşıma araçları kalabalık ve kapalı alanlar olduğu için biber gazı taşınması genellikle yasak kabul edilir. Bu alanlarda taşıma kamu güvenliğini tehlikeye sokabileceğinden el konulması mümkündür.
10.Uçakta biber gazı taşımak yasak mı?
Uçak yolculuklarında ve havalimanlarında biber gazı taşımak kesin olarak yasaktır. El bagajı veya valizde bulunması halinde güvenlik birimleri tarafından el konulur ve yasal işlem yapılabilir.
11.NATO biber gazı ile normal biber gazı arasında fark var mı?
“NATO biber gazı” ifadesi hukuki açıdan ayrı bir statü yaratmaz; marka veya pazarlama tanımıdır. Aynı etken maddeyi içeren sprey formundaki biber gazlarının yasal durumu aynıdır.
12.Biber gazını saldırı amacıyla kullanmanın cezası nedir?
Biber gazının saldırı amacıyla kullanılması halinde eylem silahla kasten yaralama kapsamında değerlendirilir. TCK 86 uyarınca nitelikli hal söz konusu olur ve hapis cezası gündeme gelir.
13.Biber gazı kullanımı ölümle sonuçlanırsa ne olur?
Biber gazı kullanımı sonucu ölüm meydana gelirse, fiilin niteliğine göre 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngörülür. Bu durumda meşru savunma şartlarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.
14.Güvenlik güçlerine ait biber gazı siviller tarafından kullanılabilir mi?
Güvenlik güçlerine özel üretilmiş, yüksek etkili veya tetik mekanizmalı biber gazlarının siviller tarafından bulundurulması ve kullanılması yasaktır. Bu ürünlerin kullanımı doğrudan suç teşkil eder.
15.Biber gazı satışı yasal mı?
Sivil kullanıma uygun biber gazlarının ticari satışı mümkündür; ancak genellikle 18 yaş ve üzeri kişilere satış yapılır. Güvenlik güçlerine özel ürünlerin satışı ise yasaktır.
16.Biber gazı kullanırken orantı ne demektir?
Orantı, saldırıyı defetmek için gerekli olan asgari güçle yetinilmesini ifade eder. Gereğinden fazla biber gazı kullanılması, savunma amacı olsa dahi hukuka aykırı kabul edilebilir.
17.Biber gazı kullanımı kalıcı zarar verirse ne olur?
Kullanım sonucunda mağdurda kalıcı görme kaybı, hayati tehlike, yüzünde sabit iz veya benzeri ağır sonuçlar doğarsa ceza bir kat ya da iki kat artırılabilir. Zararın ağırlığı cezayı doğrudan etkiler.
18.Biber gazı taşıyan kişinin akli durumu önemli mi?
Biber gazı taşıma ve kullanma açısından kişinin ayırt etme gücüne sahip olması ve akli dengesinin yerinde bulunması gerekir. Bu şartların bulunmaması hukuki değerlendirmede aleyhe sonuç doğurabilir.
19.Biber gazı her durumda meşru savunma sayılır mı?
Her biber gazı kullanımı meşru savunma değildir. Haksız saldırı, zorunluluk ve orantı şartları birlikte bulunmuyorsa meşru savunmadan söz edilemez ve cezai sorumluluk doğar.
20.Biber gazı taşırken nelere dikkat edilmeli?
Biber gazı taşırken yasaklı alanlara sokulmaması, savunma amacı dışına çıkılmaması ve kamu güvenliğini tehlikeye atacak davranışlardan kaçınılması gerekir. Hukuki sınırların bilinmesi, olası ceza ve yaptırımların önüne geçer.
Mimoza Hukuk Bürosu olarak; biber gazı taşımak yasak mı, biber gazı suç mu, biber gazı silah sayılır mı, meşru savunma kapsamında değerlendirilir mi gibi ceza hukuku bakımından sıkça karşılaşılan sorular başta olmak üzere, bireylerin günlük yaşamda karşılaşabileceği hukuki risklere ilişkin önleyici danışmanlık ve etkin dava takibi hizmeti sunmaktayız. Savunma araçlarının hukuka uygun kullanımı, Türk Ceza Kanunu kapsamında doğabilecek cezai sorumluluklar, Yargıtay içtihatları ışığında hak kaybı yaşanmaması için müvekkillerimize somut olayın özelliklerine göre detaylı hukuki değerlendirme yapıyor; soruşturma ve kovuşturma aşamalarında profesyonel avukatlık desteği sağlıyoruz.
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata sor hattı | ➔ Tıklayın |