BİRDEN FAZLA EVLİLİK- HİLELİ VE DİNSEL TÖRENLE EVLENME

Bilineceği üzere ülkemizde kişilerin yalnızca bir kişiyle resmi nikahına izin vermektedir. Buna rağmen birden fazla evlilik yapanların bu işlemlerinin hukuki sonuçları olacaktır. Türk Ceza Kanunu md. 230’da birden fazla evlilik, hileli evlenme ve dinsel tören suçu düzenlenmiştir. Buna göre düzenlemedeki suçları işleyenler, evlenmenin iptali kararı kesinleşmesinden itibaren işleyecek zamanaşımı süresince dava edilebilecektir. Birden fazla evlilik ya da hileli evlenme konusunda Kartal Ceza Hukuku Avukat Büromuzda çalışan ekibimize buradan ulaşabilirsiniz.

1. BİRDEN FAZLA EVLİLİK, HİLELİ EVLENME SUÇU HAKKINDA GENEL BİLGİLER
TCK md. 230 uyarınca bir kimsenin evli olmasına karşın, başka birisiyle evlilik gerçekleştirmesi durumunda 6 ay -2 yıl arasında hapsine karar verilir.  Aynı şekilde, evli olmamasına rağmen, evli olduğunu bildiği karşı cins birisiyle evlenmesi halinde de 6 ay -2 yıl arasında hapsine karar verilecektir. Bir kimsenin gerçek kimliğini saklayarak başka bir kimseyle evlenmesi halinde kişinin, 3 ay- 1 yıl arasında hapsine karar verilir.
Birden fazla evlilik yapmanın suç olarak düzenlenmesinin nedeni aile birliğini ve resmi evliliği korumaktır. Bir kimse birden çok evlilik yaptığında hukuken geçerli bir evlilik yapmamaktadır. Dolayısıyla kişiler bu hareketiyle, yasal bir evliliği ihlal ederek kamusal düzene aykırı davranmaktadır.
TCK’ nın 230. maddesinde belirtilen birden çok evlilik, hileli evlenme suçlarında iştirak mümkündür. Böylece birden çok evlenen ya da hileli evlilik gerçekleştiren kişilerin veli ya da vasileri, bu suça azmettirici olabilir. Bu şekilde bir evlilik sırasında nikah törenine katılan şahitler birlikte fail olarak sorumlu olurlar.

2. BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME SUÇLARINDA İŞTİRAK VE İÇTİMA
Evlenme memuru bu suçlara iştirak eden fail olduğu kabul edilir. Fakat, evlenme memurunun bu suça iştirak ettiğini söyleyebilmek için, tarafların evli olduklarını bilmiş olması gerekir. Ancak, resmi memur görevinin gereklerini yerine getirmezse ve bu nedenle tarafların evli olduğunu bilmiyorsa ve bu durumda birden çok evlilik ya da hileli evlilik akdi yapıyorsa, TCK’ nın 257/2. fıkrasındaki suçu işlemiş olur.
TCK’ nın 230. maddesindeki birden fazla evlilik ya da hileli evlilik suçlarını işleyenler sahte evrak ya da özel bir belge kullanmışsa, birden çok suç işlemiş olurlar. Böylece resmi belgede sahtecilik (TCK md. 204) ve özel belgede sahtecilik suçları (TCK md. 207) şartları varsa gerçekleşmiş olur. Bunun yanı sıra birden fazla evlilik ve hileli evlilik suçlarını işleyenler resmi memura yalan beyanda bulunursa TCK md. 206’da belirtilen suç oluşmuş olur. Ayrıca birden çok evlilik yapan ya da hileli evlilik yapan kişi yarar sağlama amacıyla bu evliliği yaparsa dolandırıcılık suçu oluşmaktadır. Bir kimse birden çok kişi ile evlendiğinde kişi sayısınca suç işlemiş olacaktır.

3.DİNSEL TÖREN SUÇU HAKKINDA GENEL BİLGİLER
TCK’nın 230/5. ve 6. fıkraları 2015 yılında iptal edilmiştir. Düzenlemede resmi evlenme öncesi dinsel tören suçu yasaklanmış ve ceza yaptırımı öngörülmüştü. Ancak Anayasa mahkemesi 2015 yılında düzenlemeyi iptal etti.
2015 öncesi düzenlemede evlenme belgesini sunmadan dini nikah kıyana para cezası öngörmekteydi. Dolayısıyla dini nikahı kıyan imam, para cezası ile cezalandırılırdı. Ancak, Anayasa Mahkemesi düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı oluğunu ve din nikahının yalnızca imam tarafından yapılmaması gerektiğine işaret ederek düzenlemeyi iptal etmiştir.
Anayasa mahkemenin iptali sonrasında imam nikahıyla yapılan dini tören evlilikleri, bundan böyle bir suç oluşturmayacaktır. Fakat, kişiler devletin belirlediği resmi nikahı yapmadan yalnızca dini törenle evlendiklerinde bu evlilikleri geçersiz olacak ancak bir suç oluşturmayacaktır.

4. BİRDEN ÇOK EVLİLİK ve HİLELİ EVLENME SUÇLARININ CEZASI VE GÖREVLİ MAHKEME
Bir kimse evli olmasına karşın başka bir kimseyle evlilik yaparsa ya da evli olmamasına karşın evli olduğunu bildiği bir kimseyle evlilik yaparsa 6 ay – 2 yıl arasında hapis cezası alır. İlk durumda birden fazla evlilik yapan kişi söz konusu iken ikinci durumda hileli evlilik söz konusudur.
TCK’ nın 230. maddesine yer alan birden fazla evlenme ve hileli evlenme suçlar Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturma konusu olur. Dolayısıyla bu suçlar hakkında şikayet olması gerekmez. İhbar ya da başka türlü haber alması üzerine soruşturma makamı harekete geçerek, suçu işleyenler hakkında soruşturma açar ve iddianame düzenler.
Birden fazla evlenme ve hileli evlilik suçlarında görevli mahkeme asliye ceza mahkemeleridir.
TCK’ nın 230/4. fıkrası uyarınca birden fazla evlenme ya da hileli evlenme nedeniyle resmi nikah mahkeme kararıyla iptal edildiğinde, bu karar kesinleştikten sonra zamanaşımı başlamaktadır. Görüleceği üzere bu suçlar için zamanaşımı süresi, evlenmenin iptali kararının kesinleşmesi üzerine başlamaktadır.