Dul aylığı, yetim aylığı, ölüm aylığı ve SGK hak sahipliği konuları, özellikle eşini veya anne-babasını kaybeden kişilerin en çok araştırdığı sosyal güvenlik meseleleri arasında yer almakta olup; hangi şartlarda çift maaş alınabileceği, maaşların hangi durumlarda kesileceği ve SGK, Bağkur ile Emekli Sandığı arasındaki farklar uygulamada büyük önem taşımaktadır. 5510 sayılı Kanun kapsamında dul maaşı ve yetim maaşı hakları; başvuru tarihi, sigorta statüsü, çalışma durumu, evlilik hali ve maaşın bağlandığı kuruma göre değişebildiğinden, sosyal güvenlik hukuku alanında hak kaybı yaşanmaması adına süreçlerin dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.

 

➔ Dul ve yetim aylığı bazı durumlarda birlikte alınabilmektedir.
➔ Maaşların bağlandığı sosyal güvenlik kurumu hak sahipliği açısından önemlidir.
➔ Aynı kurumdan bağlanan maaşlarda tercih zorunluluğu doğabilmektedir.
➔ Kız çocuklarının evlenmesi veya sigortalı işe girmesi halinde yetim aylığı kesilebilmektedir.
➔ Dul maaşı alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda aylık sona erebilmektedir.
➔ SGK, Bağkur ve Emekli Sandığı statüleri maaş haklarını doğrudan etkileyebilmektedir.
➔ 1 Ekim 2008 sonrası çift maaş alma şartlarında önemli değişiklikler yapılmıştır.
➔ Sosyal güvenlik mevzuatındaki teknik detaylar nedeniyle hukuki destek alınması önem taşımaktadır.

 

DUL VE YETİM AYLIĞI KONUSUNDA HUKUKİ DESTEK NEDEN ÖNEMLİ ÇÜNKÜ ➔ Dul maaşı, yetim maaşı, ölüm aylığı, SGK hak sahipliği ve çift maaş alma şartları uygulamada oldukça teknik detaylar içermektedir. Başvuru tarihi, ölüm tarihi, sigorta kolu ve sosyal güvenlik statüsü gibi birçok unsur maaş hakkını doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle SGK işlemleri sırasında hak kaybı yaşamamak adına sosyal güvenlik hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması önem taşımaktadır.

---

DUL VE YETİM AYLIĞI AYNI ANDA ALINABİLİR Mİ?

 

Sosyal güvenlik sistemi kapsamında, eşi veya anne-babası vefat eden kişilerin ekonomik mağduriyet yaşamaması amacıyla bazı maaş ve gelir hakları tanınmaktadır. Özellikle dul aylığı, yetim aylığı, ölüm aylığı ve SGK hak sahipliği konuları vatandaşlar tarafından en çok araştırılan sosyal güvenlik başlıkları arasında yer almaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında belirli şartların oluşması halinde hem dul maaşı hem de yetim maaşı alınabilmektedir.

---

YETİM AYLIĞI KİMLERE BAĞLANIR?

 

Anne veya babasını kaybeden çocuklara, vefat eden kişinin emeklilik ya da yaşlılık aylığına hak kazanmış olması halinde yetim aylığı bağlanabilmektedir. Kız çocukları evlenmedikleri sürece yetim maaşı almaya devam edebilirken, erkek çocukları ise öğrenci değillerse 18 yaşına kadar, lise veya üniversite eğitimi devam ettiği sürece belirli şartlarla 25 yaşına kadar yetim aylığından yararlanabilmektedir.

Ancak kişinin sigortalı bir işe başlaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ya da maaş almaya başlaması durumunda SGK yetim aylığı kesilebilmektedir.

---

DUL AYLIĞI HANGİ ŞARTLARDA ALINIR?

 

Resmi evlilik bağı bulunan eşlerden birinin vefatı halinde, sağ kalan eşe belirli koşullarla dul aylığı bağlanmaktadır. Vefat eden eşin SGK, Bağkur veya Emekli Sandığı kapsamında emeklilik hakkı bulunuyorsa, geride kalan eş ölüm aylığı talebinde bulunabilmektedir. Dul maaşı alan kişinin yeniden evlenmesi halinde ise bağlanan dul aylığı kesilmektedir. Bu nedenle dul maaşı şartları ve SGK ölüm aylığı prosedürleri uygulamada oldukça önem taşımaktadır.

---

HEM DUL HEM YETİM AYLIĞI ALINABİLİR Mİ?

 

Hem dul aylığı hem yetim aylığı alınabilmesi bazı özel şartlara bağlıdır. 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce hem dul hem yetim maaşı almakta olan kişilerin mevcut hakları korunmuştur ve maaş ödemeleri devam etmektedir. Ancak Ekim 2008 sonrası yapılan başvurularda farklı kurallar uygulanmaktadır.

Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılan başvurularda, kişinin hem dul maaşı hem de yetim maaşı alma talebi bulunuyorsa, genel kural olarak maaşlardan hangisinin tutarı yüksekse o maaş tercih edilmektedir. Bu nedenle SGK çift maaş alma şartları vatandaşlar açısından büyük önem taşımaktadır.

---

KURUMLAR FARKLIYSA İKİ MAAŞ BİRDEN ALINABİLİR

 

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin geçici 31. maddesi kapsamında önemli bir istisna bulunmaktadır. Hak sahibinin maaş talebinin 05/12/2017 tarihinden önce olması halinde, ölüm tarihi mevzuatına göre değerlendirme yapılmaktadır. Eğer alınacak maaşlardan biri SGK, diğeri Bağkur veya Emekli Sandığı kapsamında ise yani maaşlar farklı sosyal güvenlik statülerinden bağlanıyorsa, kişi hem dul aylığı hem de yetim aylığını aynı anda tam olarak alabilmektedir.

Örneğin bir kişinin babasından dolayı SGK yetim aylığı aldığını düşünelim. Daha sonra eşi vefat ettiğinde ve eş Bağkur emeklisi ise, kişi Bağkur üzerinden dul maaşına başvurarak iki maaşı birlikte alma hakkına sahip olabilmektedir. Bu durum sosyal güvenlik hukukunda farklı statüden maaş alma olarak değerlendirilmektedir.

---

AYNI KURUMDAN MAAŞ VARSA TERCİH ZORUNLULUĞU DOĞABİLİR

 

Hem dul maaşı hem yetim maaşı aynı sosyal güvenlik kurumu üzerinden bağlanıyorsa durum değişmektedir. Örneğin kişi hem babasından dolayı SGK yetim aylığı alıyor hem de vefat eden eşi SGK emeklisi ise, aynı statüde bulunan maaşlar nedeniyle iki maaşın birlikte alınması mümkün olmayabilmektedir. Bu durumda hak sahibi genellikle maaşlardan birini seçmek zorunda kalmaktadır.

Örneğin bir kişi 2007 yılından itibaren SGK üzerinden yetim aylığı almakta iken, 2021 yılında SGK emeklisi eşinin vefatı nedeniyle dul aylığına başvurursa, maaşlar aynı sosyal güvenlik statüsünde bulunduğundan dolayı iki maaşın birlikte bağlanması mümkün olmayabilir. Böyle bir durumda yüksek olan maaşın tercih edilmesi gündeme gelebilmektedir.

---

DUL VE YETİM AYLIĞI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

 

1. Dul ve yetim aylığı aynı anda alınabilir mi?

Belirli şartların oluşması halinde hem dul aylığı hem yetim aylığı birlikte alınabilmektedir. Özellikle maaşların farklı sosyal güvenlik kurumlarından bağlanması durumunda SGK çift maaş alma hakkı doğabilmektedir. Ancak aynı statüde bulunan maaşlarda seçim yapılması gerekebilir.

2. Dul maaşı almak için resmi nikah şart mı?

Evet. Dul maaşı bağlanabilmesi için vefat eden kişi ile resmi evlilik bağının bulunması gerekmektedir. İmam nikahı tek başına SGK dul aylığı alınması için yeterli kabul edilmemektedir.

3. Yetim aylığı kimlere bağlanır?

Anne veya babası vefat eden çocuklara belirli şartlarla yetim aylığı bağlanmaktadır. Kız çocukları evlenmedikleri sürece, erkek çocukları ise yaş ve öğrenim şartlarına göre SGK yetim maaşı alabilmektedir.

4. Çalışan kız çocuğu yetim aylığı alabilir mi?

Sigortalı olarak çalışan kız çocuklarının yetim aylığı çoğu durumda kesilmektedir. Ancak bazı özel durumlar ve sosyal güvenlik statülerine göre farklı uygulamalar ortaya çıkabilmektedir.

5. Evlenen kadın yetim aylığı almaya devam eder mi?

Hayır. Kız çocuklarının evlenmesi halinde yetim maaşı kesilmektedir. Ancak evlilik sona ererse gerekli şartların yeniden oluşması halinde SGK yetim aylığı tekrar bağlanabilmektedir.

6. Dul maaşı alan kişi yeniden evlenirse maaşı kesilir mi?

Evet. Dul aylığı alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda dul maaşı kesilmektedir. Bu durum sosyal güvenlik mevzuatında açık şekilde düzenlenmiştir.

7. Dul maaşı erkeklere de bağlanır mı?

Evet. Dul aylığı yalnızca kadınlara değil, şartların oluşması halinde erkek eşe de bağlanabilmektedir. Önemli olan vefat eden eşin sosyal güvenlik kapsamında maaş alma hakkının bulunmasıdır.

8. SGK ve Bağkur’dan aynı anda maaş alınabilir mi?

Bazı durumlarda mümkündür. Özellikle farklı sosyal güvenlik statülerinden bağlanan dul ve yetim aylıkları birlikte alınabilmektedir. Bu nedenle SGK ve Bağkur maaş hakları dikkatle incelenmelidir.

9. Aynı kurumdan hem dul hem yetim maaşı alınabilir mi?

Genellikle aynı sosyal güvenlik kurumu üzerinden bağlanan maaşlarda tercih yapılması gerekmektedir. Özellikle her iki maaş da SGK kapsamında ise yüksek maaşın seçilmesi gündeme gelebilir.

10. 2008 sonrası dul ve yetim aylığı kuralları değişti mi?

Evet. 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden sonra dul ve yetim aylığı konusunda önemli değişiklikler yapılmıştır. Özellikle çift maaş alma konusunda yeni sınırlamalar getirilmiştir.

11. Dul aylığı başvurusu nasıl yapılır?

Dul maaşı başvurusu SGK’ya yapılmaktadır. Başvuru sırasında ölüm belgesi, kimlik bilgileri ve gerekli sosyal güvenlik evrakları talep edilebilmektedir.

12. Yetim aylığı almak için öğrenci olmak gerekir mi?

Erkek çocukları için belirli yaş sonrası öğrenci olma şartı aranmaktadır. Eğitim devam ettiği sürece belirlenen yaş sınırına kadar yetim aylığı alınabilmektedir.

13. Yetim maaşı ne zaman kesilir?

Sigortalı işe girilmesi, evlenme veya yaş şartının sona ermesi gibi durumlarda SGK yetim maaşı kesilebilmektedir. Her durum sosyal güvenlik mevzuatına göre ayrıca değerlendirilmektedir.

14. Ölüm aylığı ile dul aylığı aynı şey mi?

Uygulamada çoğu zaman aynı anlamda kullanılmaktadır. Ölüm aylığı; dul maaşı ve yetim maaşı gibi hak sahiplerine bağlanan aylıkları kapsayan genel bir kavramdır.

15. Emekli Sandığı dul maaşı şartları farklı mı?

Evet. Emekli Sandığı kapsamında bağlanan maaşlarda bazı farklı uygulamalar bulunmaktadır. Özellikle çift maaş alma ve hak sahipliği şartlarında değişiklikler görülebilmektedir.

16. Dul maaşı alan kişi çalışabilir mi?

Evet. Dul maaşı alan kişinin çalışması her zaman maaşın kesileceği anlamına gelmez. Ancak kişinin aldığı maaşın türü ve sosyal güvenlik statüsü önem taşımaktadır.

17. SGK ölüm aylığı ne kadar sürede bağlanır?

Başvurunun ardından SGK tarafından inceleme yapılmaktadır. Evrakların eksiksiz olması halinde dul maaşı ve yetim aylığı işlemleri genellikle birkaç ay içinde sonuçlanabilmektedir.

18. Dul maaşı ve emekli maaşı birlikte alınabilir mi?

Bazı durumlarda kişi hem kendi emekli maaşını hem de vefat eden eşinden dolayı dul aylığını birlikte alabilmektedir. Bu durum kişinin sigorta statüsüne göre değişiklik gösterebilir.

19. Yetim aylığında yaş sınırı kaçtır?

Erkek çocuklarında genel yaş sınırı 18’dir. Lise ve üniversite eğitiminin devam etmesi halinde SGK yetim aylığı belirli şartlarla 25 yaşına kadar sürebilmektedir.

20. Dul ve yetim aylığı için dava açılabilir mi?

SGK tarafından maaş talebinin reddedilmesi veya eksik bağlanması durumunda sosyal güvenlik hukuku kapsamında dava açılması mümkündür. Özellikle dul maaşı, yetim maaşı ve ölüm aylığı uyuşmazlıklarında hukuki destek alınması hak kaybını önleyebilir.

---

MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ

 

Mimoza Hukuk Bürosu olarak; dul aylığı, yetim aylığı, ölüm aylığı, SGK hak sahipliği, sosyal güvenlik hukuku ve emeklilik işlemleri başta olmak üzere birçok hukuki konuda müvekkillerimize profesyonel avukatlık hizmeti sunmaktayız. Özellikle SGK maaş bağlama işlemleri, dul ve yetim maaşı uyuşmazlıkları, çift maaş alma şartları, maaş kesilmesi nedeniyle açılan davalar ve sosyal güvenlik kurumlarına karşı yürütülen itiraz süreçlerinde hak kaybı yaşanmaması adına hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermekteyiz.

 

İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ

 

Bilgi	Detay
İstanbul Avukatı	Fatma Türkan Kamış
Telefon	0532 685 61 40
Adres	AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D NO:152, Kartal / İstanbul
Mail	mimozahukuk@gmail.com
Hizmet Alanları	Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku

Avukata sor hattı için ➔ Tıklayın