Boşanma sürecinde en sık karşılaşılan ve en çok hak kaybına yol açan sorunlardan biri, eşlerden birinin diğerinden habersiz şekilde ailesine para göndermesidir. Özellikle evlilik birliği devam ederken yapılan bu tür mali işlemler, yalnızca evlilikteki güven ilişkisini zedelemekle kalmaz; aynı zamanda mal paylaşımı, katılma alacağı, mal rejimi tasfiyesi ve mal kaçırma iddialarını da gündeme getirir. Uygulamada bir boşanma avukatı olarak sıkça görüldüğü üzere, paranın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu, transferin boşanma davasından ne kadar önce yapıldığı ve işlemin olağan hediye sınırlarını aşıp aşmadığı, hukuki sonucun belirlenmesinde kritik rol oynar.
Türk Medeni Kanunu, özellikle TMK 229 düzenlemesiyle, eşlerden birinin diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yaptığı gizli para transferlerine karşı koruyucu mekanizmalar öngörmüştür. Boşanmadan önceki son 1 yıl içinde yapılan ve rıza dışı olan karşılıksız kazandırmalar doğrudan mal paylaşımına eklenirken, daha eski işlemler açısından mal kaçırma kastının ispatı aranır. Bu nedenle, eşinin ailesine gizli para aktardığından şüphelenen kişilerin, boşanma davası tarihini doğru zamanda sabitlemesi, banka kayıtlarının incelenmesi ve sürecin uzman bir boşanma avukatı tarafından yürütülmesi büyük önem taşır. Aksi halde, evlilik boyunca edinilen ortak emeğin karşılığı olan malvarlığı değerleri telafisi güç biçimde elden çıkabilir.
Erkeğin, eşinden habersiz şekilde kendi ailesine para göndermesi meselesi; uygulamada bir boşanma avukatı olarak en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir. Bu durum çoğu zaman yalnızca duygusal bir güven sarsılması yaratmakla kalmaz, aynı zamanda mal kaçırma iddialarını ve mal paylaşımı davası risklerini de beraberinde getirir. Evlilik birliğinin mali yapısında yaşanan bu tür gizli tasarruflar, özellikle mal rejimi tasfiyesi sürecinin en çekişmeli alanlarından birini oluşturur.
Eşinizin sizden gizli şekilde ailesine düzenli veya yüksek miktarda para aktardığını fark ettiğinizde yaşadığınız endişe son derece doğaldır. Türk hukuku, bu tür durumlarda eşlerin katılma alacağı hakkını korumaya yönelik açık ve teknik düzenlemeler içermektedir.
Bu sorunun hukuki cevabı tek kelimelik bir “evet” ya da “hayır” değildir. Cevap; paranın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğuna, transferin zamanına, miktarına ve erkeğin bu işlemi yaparkenki amacına göre değişir. Tüm bu değerlendirme, Türk Medeni Kanunu hükümleri ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde yapılır.
Türkiye’de 1 Ocak 2002 tarihinden sonra evlenen eşler arasında, başka bir mal rejimi seçilmemişse, yasal rejim edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejimin temel mantığı, evlilik süresince eşlerin emekleriyle elde ettikleri değerlerin, boşanma halinde eşit paylaşılmasıdır.
Bu paylaşım, tapu veya mülkiyet ortaklığı şeklinde değil; katılma alacağı adı verilen parasal bir alacak üzerinden gerçekleştirilir. Yani eş, diğer eş adına kayıtlı malın yarısına sahip olmaz; yalnızca o malın değerinin yarısını talep eder.
Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. Bu tarih; hangi malların tasfiyeye gireceğini, hangi işlemlerin TMK 229 kapsamında değerlendirileceğini belirleyen kritik tarihtir. Bu nedenle mal kaçırma şüphesi bulunan eşler açısından boşanma davası açma zamanı son derece stratejiktir.
KİŞİSEL MAL NEDİR, PAYLAŞIMA GİRER Mİ?
Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi uyarınca kişisel mallar şunlardır:
Hukuki sonuç: Eğer erkek, ailesine gönderdiği parayı evlilikten önceki birikiminden veya miras yoluyla elde ettiği paradan veriyorsa, bu para kişisel mal sayılır. Kişisel mallar paylaşıma tabi değildir. Bu durumda erkek, eşinden habersiz ailesine para verebilir ve bu işlem boşanmada kural olarak hak doğurmaz.
EDİNİLMİŞ MAL NEDİR, PAYLAŞIMA TABİ MİDİR?
TMK’nın 219. maddesine göre edinilmiş mallar:
Hukuki sonuç: Eğer gönderilen para maaş, prim, ortak hesap veya evlilik süresince oluşan birikimlerden karşılanıyorsa, bu para edinilmiş maldır. Bu durumda eşin, diğer eşin rızası olmaksızın bu parayı ailesine aktarması hukuka aykırı hale gelir ve mal kaçırma iddiasına konu olabilir.
Her eş kendi mallarını yönetebilir; ancak bu yetki, diğer eşin katılma alacağı hakkını ortadan kaldıracak şekilde kullanılamaz. Ortak emeğin ürünü olan edinilmiş malların gizlice elden çıkarılması, gelecekteki mal paylaşımını bilinçli olarak azaltma anlamına gelir.
İşte bu noktada Türk Medeni Kanunu m. 229 devreye girer.
TMK 229, eşlerden birinin mal paylaşımından kaçmak amacıyla yaptığı işlemleri etkisiz hale getiren bir koruma mekanizmasıdır. Kanun, bazı işlemleri yok sayarak, sanki o mal hâlâ eşin malvarlığındaymış gibi hesaba katar.
1 YIL KURALI VE KARŞILIKSIZ KAZANDIRMALAR
Boşanma davasından geriye doğru 1 yıl içinde, diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar (ailesine para gönderme gibi), otomatik olarak eklenecek değer sayılır.
Bu durumda davacı eşin, yalnızca:
ispatlaması yeterlidir. Kötü niyet veya kast ispatı aranmaz.
OLAĞAN HEDİYE İSTİSNASI
Kanun, sosyal hayatın gereği olan küçük ve makul yardımları dışarıda bırakır. Ancak:
transferler olağan hediye sayılmaz ve mal paylaşımına eklenir.
Para transferi 1 yıldan önce yapılmışsa, TMK 229/I-2 uygulanır. Bu durumda davacı eş, transferin katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığını ispatlamak zorundadır.
Burada mahkemeler özellikle:
dikkate alır.
İspat yükü iddia eden eştedir. En sık başvurulan deliller:
Yargıtay, özellikle evlilik krizleriyle eş zamanlı yapılan transferleri kuvvetli mal kaçırma emaresi olarak kabul etmektedir.
Erkek eş karısından habersiz ailesine para gönderebilir mi?
➔ Bu sorunun cevabı paranın niteliğine bağlıdır. Para kişisel mal kapsamında ise eş, ailesine habersiz şekilde para gönderebilir; ancak para evlilik süresince kazanılan maaş, prim veya birikimlerden oluşuyorsa edinilmiş mal sayılır ve bu durumda yapılan transfer mal paylaşımı ve katılma alacağı bakımından hukuki sorun doğurabilir.
Kocanın maaşından ailesine para göndermesi hukuka aykırı mıdır?
➔ Maaş, Türk Medeni Kanunu’na göre edinilmiş maldır. Düzenli ve yüksek miktarlı para transferleri, diğer eşin rızası yoksa ve ortak birikimi azaltıyorsa mal kaçırma olarak değerlendirilerek TMK 229 kapsamında mal rejimi tasfiyesine dahil edilebilir.
Eşin ailesine gönderilen para boşanmada geri alınabilir mi?
➔ Boşanma davasından önceki son 1 yıl içinde yapılan ve rıza dışı karşılıksız kazandırmalar, geri alınmasa bile mal paylaşımı hesabına eklenir ve diğer eş bu tutarın yarısı için katılma alacağı talep edebilir.
Evlilikten önce kazanılan paranın aileye verilmesi sorun olur mu?
➔ Evlilikten önce kazanılan para kişisel maldır. Bu paranın ailesine gönderilmesi, kural olarak boşanmada mal paylaşımına konu olmaz; ancak paranın gerçekten evlilik öncesine ait olduğunun ispatı gerekir.
Kocam benden habersiz ailesine yüklü miktarda para verdi, ne yapmalıyım?
➔ Öncelikle banka kayıtları tespit edilmeli ve boşanma davası açılarak mal rejiminin sona erme tarihi sabitlenmelidir. Ardından mal paylaşımı davasında TMK 229 kapsamında eklenecek değer talebi ileri sürülebilir.
Aileye yapılan her para transferi mal kaçırma sayılır mı?
➔ Hayır. Küçük tutarlı, sosyal ve ekonomik duruma uygun, olağan hediyeler mal kaçırma sayılmaz. Ancak yüksek meblağlı ve süreklilik arz eden transferler bu kapsamın dışına çıkar.
Olağan hediye ile mal kaçırma arasındaki fark nedir?
➔ Olağan hediye, aile bütçesini sarsmayan ve günlük yaşamın akışına uygun yardımlardır. Birikimleri tüketen ve diğer eşin katılma alacağını azaltan transferler ise mal kaçırma olarak değerlendirilir.
Boşanmadan 2–3 yıl önce yapılan para transferleri de dava konusu olabilir mi?
➔ Evet. 1 yıl kuralı dışında kalan işlemler için, eşin katılma alacağını azaltma kastı ispatlanırsa bu transferler de mal rejimi tasfiyesinde hesaba katılır.
Mal kaçırma kastı nasıl ispatlanır?
➔ Banka kayıtları, transferlerin zamanlaması, evlilikteki kriz dönemleri ve bilirkişi raporları mal kaçırma kastının ispatında en önemli delillerdir.
Kocanın ailesinin üzerine ev alması durumunda eşin hakkı var mı?
➔ Evin alımı edinilmiş mallardan finanse edilmişse, taşınmazın değeri TMK 229 uyarınca eklenecek değer sayılır ve eş bu değer üzerinden katılma alacağı talep edebilir.
Mal paylaşımı davası boşanma davasıyla birlikte açılabilir mi?
➔ Evet, birlikte açılabilir; ancak mahkeme genellikle mal paylaşımı davasını ayırarak boşanma kararının kesinleşmesini bekler.
TMK 229 nedir ve neden önemlidir?
➔ TMK 229, eşlerden birinin mal paylaşımından kaçmak amacıyla yaptığı işlemleri yok sayarak adaleti sağlamayı amaçlayan kritik bir düzenlemedir.
Eşin ailesine yapılan para transferinde rıza önemli midir?
➔ Evet. Diğer eşin açık veya örtülü rızası varsa, yapılan işlem mal kaçırma olarak değerlendirilmeyebilir.
Mal rejimi ne zaman sona erer?
➔ Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer ve bu tarih mal paylaşımı açısından belirleyicidir.
Mal paylaşımı davasında zamanaşımı süresi nedir?
➔ Mal rejimi tasfiyesi davaları, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
Banka kayıtlarına nasıl ulaşılır?
➔ Mahkeme aracılığıyla eşin ve para gönderilen kişilerin banka hesap hareketleri talep edilir ve bilirkişi incelemesi yapılır.
Aileye düzenli para göndermek ahlaki bir görev sayılır mı?
➔ Makul ve ekonomik duruma uygun yardımlar ahlaki görev kapsamında değerlendirilebilir; ancak bu durum sınırsız değildir ve ortak birikimi yok edemez.
Mal paylaşımı davalarında bilirkişi neden önemlidir?
➔ Bilirkişi, banka hareketlerini ve mali akışı analiz ederek edinilmiş mal, kişisel mal ve mal kaçırma iddialarının teknik tespitini yapar.
İstanbul’da mal paylaşımı davaları neden daha karmaşıktır?
➔ Yüksek gelirler, çok sayıda banka hesabı ve taşınmaz bulunması nedeniyle İstanbul boşanma avukatı desteği bu davalarda özel önem taşır.
Eşim ailesine para aktarıyor, boşanmadan önce avukata başvurmalı mıyım?
➔ Evet. Erken aşamada uzman bir boşanma avukatıyla hareket etmek, delillerin korunmasını ve katılma alacağı hakkının güvence altına alınmasını sağlar.
Mal rejimi tasfiyesi davaları, sıradan bir boşanma davasından çok daha karmaşıktır. Bu süreç; mali analiz, banka incelemesi ve teknik hukuki strateji gerektirir. Özellikle boşanma avukatı olarak çalışan uzmanlar, TMK 229 ve Yargıtay kararlarına hâkimiyetleriyle müvekkillerin hak kaybını önleyebilir.
Mimoza Hukuk Bürosu olarak, özellikle boşanma davası, mal paylaşımı, mal rejimi tasfiyesi, katılma alacağı ve TMK 229 kapsamında mal kaçırma iddialarının söz konusu olduğu uyuşmazlıklarda müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sunmaktayız. Eşin ailesine gizli para transferleri, edinilmiş malların korunması, banka kayıtlarının incelenmesi, bilirkişi sürecinin yönetilmesi ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda strateji geliştirilmesi, büromuzun yoğun olarak çalıştığı alanlar arasındadır. Amaç; boşanma sürecinde müvekkillerimizin hak kaybı yaşamasını önlemek, mal paylaşımında adil ve hukuka uygun sonuca ulaşmak ve süreci profesyonel şekilde yönetmektir.
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata sor hattı | ➔ Tıklayın |
Sonuç olarak, erkek karısından habersiz ailesine para verebilir mi sorusunun yanıtı, tek başına yapılan para transferine değil; bu paranın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğuna, işlemin boşanma davası tarihine yakınlığına ve olağan hediye sınırlarını aşıp aşmadığına bağlıdır. Evlilikten önce kazanılan veya miras yoluyla elde edilen kişisel mallar üzerinde eşin tasarruf yetkisi bulunurken, evlilik süresince kazanılan maaş, prim ve birikimler edinilmiş mallar kapsamında değerlendirilir ve mal paylaşımı ile katılma alacağı hesaplamasına dahil edilir. Bu nedenle, edinilmiş malların eşten gizli şekilde aile bireylerine aktarılması, çoğu durumda mal kaçırma iddiasına ve mal rejimi tasfiyesi davalarına konu olmaktadır.
Türk Medeni Kanunu’nun TMK 229 hükmü, özellikle boşanmadan önce yapılan gizli ve karşılıksız kazandırmalar bakımından mağdur eşe güçlü bir koruma sağlar. Son 1 yıl içinde yapılan rıza dışı para transferleri doğrudan paylaşıma eklenirken, daha eski işlemlerde katılma alacağını azaltma kastının ispatı gerekir. Bu süreç, banka kayıtlarının incelenmesi, bilirkişi raporları ve Yargıtay içtihatları ışığında yürütülen teknik bir hukuki değerlendirme gerektirir. Hak kaybı yaşanmaması için, malvarlığında şüpheli hareketler tespit edildiğinde vakit kaybetmeden uzman bir boşanma avukatı ile hareket edilmesi, özellikle İstanbul boşanma avukatı desteğiyle sürecin profesyonel şekilde yönetilmesi, mal paylaşımında adil sonuca ulaşmanın en etkili yoludur.
Para kişisel malsa: Evet, verebilir.
Para edinilmiş malsa: Hayır, veremez.
Olağan hediye sınırı aşılmışsa: Paylaşıma eklenir.
Son 1 yıl içindeyse: Otomatik eklenir.
Daha eskiyse: Mal kaçırma kastı ispatlanırsa eklenir.
Şüphe varsa, zaman kaybetmeden hukuki durum tespiti yapılması ve delillerin korunması hayati önem taşır.