HAYIRSIZ EVLAT MİRASTAN ÇIKARILABİLİR Mİ
Anne ve babasına karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal eden, ilgisiz davranan, aile bağlarını koparan veya miras bırakana karşı ağır kusurlu hareketlerde bulunan çocukların mirastan men edilmesi, Türk Medeni Kanunu kapsamında belirli şartların oluşması halinde mümkün olabilmektedir. Mirastan çıkarma işlemi, saklı pay, vasiyetname, muris muvazaası, tenkis davası ve miras hukuku kuralları birlikte değerlendirilerek uygulanmakta olup, özellikle hayırsız evlat nedeniyle mirastan çıkarma davalarında Yargıtay kararları ve somut deliller büyük önem taşımaktadır.
- ➜ Hayırsız evlat her durumda otomatik olarak mirastan çıkarılamaz.
- ➜ Mirastan men işlemi için Türk Medeni Kanunu’ndaki şartların oluşması gerekir.
- ➜ Anne ve babaya karşı ağır kusurlu davranışlar mirastan çıkarma sebebi olabilir.
- ➜ Mirastan çıkarma işlemi vasiyetname ya da miras sözleşmesi ile yapılmalıdır.
- ➜ Vasiyetnamede mirastan çıkarma nedeni açık ve ayrıntılı şekilde yazılmalıdır.
- ➜ Saklı paylı mirasçılar belirli durumlarda dava açabilir.
- ➜ Anne veya baba sağlığında mallarını istediği evladına devredebilir.
- ➜ Saklı payı ihlal eden devirler tenkis davasına konu olabilir.
- ➜ Muris muvazaası nedeniyle tapu iptal davaları açılabilir.
- ➜ Mirastan çıkarma davalarında tanık ve deliller büyük önem taşır.
HAYIRSIZ EVLAT MİRASTAN ÇIKARILABİLİR Mİ?
Anne ve babasıyla ilgilenmeyen, aile bağlarını koparan, bayramlarda ziyaret etmeyen, hastalık döneminde destek olmayan veya aile hukukundan doğan sorumluluklarını ağır şekilde ihlal eden çocukların mirastan men edilip edilemeyeceği, miras hukuku alanında en çok araştırılan konular arasında yer almaktadır. Türk Medeni Kanunu’nda mirastan çıkarma şartları ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olup, kanunda belirtilen sebepler dışında bir kişinin mirastan çıkarılması mümkün değildir. Bu nedenle “hayırsız evlat mirastan men edilir mi?” sorusu uygulamada sıkça gündeme gelmektedir.
Mirasçılıktan çıkarma işlemi, yalnızca belirli hukuki şartların oluşması halinde geçerlilik kazanır. Özellikle aile ilişkilerinin tamamen kopması, anne ve babaya karşı ağır kusurlu davranışlar sergilenmesi, bakım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi veya aile onurunu zedeleyen hareketlerin bulunması durumunda mirastan men gündeme gelebilir. Yazımızda mirastan çıkarma şartları, vasiyetname ile mirastan men işlemi, saklı pay hakkı, hayırsız evladın mirastan çıkarılması ve anne babanın mallarını istediği çocuğuna devredip devredemeyeceği konularını ayrıntılı şekilde ele alıyoruz.
MİRASTAN ÇIKARMA HANGİ DURUMLARDA MÜMKÜNDÜR?
Türk Medeni Kanunu’nun 510 ila 513. maddeleri arasında düzenlenen mirastan çıkarma hükümleri, hangi durumlarda bir mirasçının mirastan men edilebileceğini açıkça belirlemiştir. Kanunda yer almayan nedenlerle yapılan mirastan çıkarma işlemleri hukuken geçerli kabul edilmez.
Kanuna göre mirasçılıktan çıkarma iki farklı şekilde düzenlenmiştir:
- ➜ Cezai mirasçılıktan çıkarma
- ➜ Koruyucu mirasçılıktan çıkarma
“Hayırsız evlat mirastan men edilir mi?” sorusunun cevabı özellikle Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesinde yer alan düzenleme ile ilişkilidir. Buna göre;
- ➜ Mirasçının miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır suç işlemesi,
- ➜ Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini ciddi şekilde ihlal etmesi
durumlarında mirasçılıktan çıkarma mümkün hale gelir.
Özellikle anne ve babasını yıllarca arayıp sormayan, hastalık dönemlerinde ilgilenmeyen, aile bağlarını bilinçli şekilde koparan, hakaret eden veya aile onurunu zedeleyen davranışlarda bulunan çocukların mirastan men edilmesi belirli şartlar altında mümkün olabilir.
YARGITAY’A GÖRE HAYIRSIZ EVLAT MİRASTAN MEN EDİLEBİLİR Mİ?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi tarafından verilen 26.01.2021 tarihli 2019/5571 Esas ve 2021/471 Karar sayılı emsal kararda, aile bağlarını ağır şekilde ihlal eden bir çocuğun mirastan çıkarılmasının hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Kararda özetle;
- ➜ Davacının yıllarca ailesinden uzak yaşadığı
- ➜ Anne ve babasıyla ilgilenmediği
- ➜ Bayramlar gibi özel günlerde aile ziyaretlerini gerçekleştirmediği
- ➜ Hastalık döneminde bakım yükümlülüğünü yerine getirmediği
- ➜ Anne ve babasına karşı kırıcı ve aşağılayıcı ifadeler kullandığı
- ➜ Aile bağlarını tamamen kopardığı
tanık beyanlarıyla ispat edilmiştir.
Dosyada dinlenen tanıklar, davacının anne ve babasını yıllarca ziyaret etmediğini, telefonla dahi aramadığını, ailesinin ağır hastalık dönemlerinde ilgisiz kaldığını ve aile ilişkilerini ciddi şekilde zedelediğini ifade etmiştir. Mahkeme, bu davranışların Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesi kapsamında aile hukukundan doğan yükümlülüklerin ağır ihlali niteliğinde olduğuna karar vermiştir.
Yargıtay, mirastan çıkarma sebeplerinin somut olayda oluştuğunu belirterek mirastan men işleminin geçerli olduğuna hükmetmiştir.
ÇOCUĞU MİRASTAN MEN ETMEK İÇİN NE YAPILMALIDIR?
Uygulamada “mirastan men”, “evlatlıktan ret” ve “mirasçılıktan çıkarma” kavramları farklı anlamlar taşıdığı düşünülse de hukuken çoğu zaman aynı sonucu ifade etmektedir. Anne veya baba, bazı durumlarda çocuğunun saklı payını dahi alamamasını isteyebilir. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için kanunda belirtilen şartların oluşması zorunludur.
Mirasçılıktan çıkarma işlemi yalnızca ölüme bağlı tasarruf ile yapılabilir. Başka bir ifadeyle kişi, sağlığında düzenleyeceği vasiyetname ile çocuğunu mirastan çıkarabilir.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, vasiyetnamede mirastan çıkarma nedeninin açık, ayrıntılı ve somut şekilde belirtilmesidir. Sadece;
- ➜ “Mirasımdan men ediyorum”
- ➜ “Mirastan çıkardım”
şeklindeki genel ifadeler yeterli kabul edilmez.
Mirastan çıkarılmak istenen çocuğun hangi davranışları nedeniyle bu işlemin yapıldığı açıkça yazılmalıdır. Aksi halde saklı paylı mirasçı olan çocuk, ölüm sonrası dava açarak saklı payını talep edebilir.
MİRASTAN ÇIKARMA ŞARTLARI NELERDİR?
Mirastan çıkarma işlemi çok ağır hukuki sonuçlar doğurduğu için keyfi şekilde uygulanamaz. Çünkü mirastan çıkarılan kişi, normal şartlarda kanun tarafından korunan saklı pay hakkını da kaybeder.
Türk Medeni Kanunu’na göre mirastan çıkarma şartları şunlardır:
CEZAİ MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA
Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesine göre;
- ➜ Mirasçının miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır suç işlemesi,
- ➜ Aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ciddi şekilde yerine getirmemesi
halinde cezai mirasçılıktan çıkarma uygulanabilir.
Örneğin;
- ➜ Anne ve babaya ağır hakaret edilmesi,
- ➜ Fiziksel şiddet uygulanması,
- ➜ Hastalık döneminde tamamen ilgisiz kalınması,
- ➜ Aile bağlarının bilinçli şekilde koparılması,
- ➜ Bakıma muhtaç anne babanın terk edilmesi
gibi durumlar mirastan çıkarma sebebi oluşturabilir.
KORUYUCU MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA
Türk Medeni Kanunu’nun 513. maddesinde düzenlenen koruyucu mirasçılıktan çıkarma ise farklı bir amaca yöneliktir.
Borç ödemeden aciz belgesi bulunan mirasçının saklı payının yarısı, onun çocuklarını korumak amacıyla mirastan çıkarılabilir. Ancak bunun yapılabilmesi için çıkarılan payın, mirasçının doğmuş veya doğacak çocuklarına bırakılması gerekir.
Dolayısıyla koruyucu çıkarma, aile içi ceza niteliğinde değil; altsoyu koruma amacı taşıyan özel bir hukuki düzenlemedir.
ANNE VE BABA TÜM MALINI İSTEDİĞİ ÇOCUĞUNA VEREBİLİR Mİ?
Miras hukukunda en çok sorulan sorulardan biri de anne veya babanın sağlığında mallarını istediği evladına devredip devredemeyeceğidir.
Miras bırakan kişi yaşarken malları üzerinde tasarruf hakkına sahiptir. Ancak bu hak sınırsız değildir. Türk Medeni Kanunu’nun 505. maddesine göre altsoy, eş ve bazı yakın mirasçılar saklı paylı mirasçı kabul edilmektedir.
Bu nedenle anne veya baba sağlığında taşınmazlarını, parasını veya diğer mallarını istediği çocuğuna devredebilir. Fakat yapılan devir işlemleri diğer mirasçıların saklı pay haklarını ihlal ediyorsa, ölümden sonra:
- ➜ Tenkis davası
- ➜ Muris muvazaası davası
- ➜ Tapu iptal ve tescil davası
gibi davalar gündeme gelebilir.
Özellikle hayırsız evladını mirastan uzak tutmak isteyen anne ve babalar çoğu zaman mallarını diğer çocuklarına devretme yoluna gitmektedir. Ancak bu işlem doğrudan mirastan çıkarma anlamına gelmez. Çünkü gerçek anlamda mirastan men işlemi ancak vasiyetname ile ve kanunda belirtilen sebeplerin varlığı halinde mümkündür.
MİRASTAN MEN İŞLEMİNDE İSPAT YÜKÜ KİME AİTTİR?
Mirastan çıkarılan kişi vasiyetnameye itiraz ederek dava açarsa, mirastan çıkarma sebebini ispat yükü diğer mirasçılara düşer. Yani anne veya babanın vasiyetnamede yazdığı olayların gerçekten yaşandığının mahkeme önünde kanıtlanması gerekir.
Bu süreçte;
- ➜ Tanık anlatımları,
- ➜ Yazılı belgeler,
- ➜ Mesaj kayıtları,
- ➜ Hastane belgeleri,
- ➜ Ses kayıtları ve diğer deliller
mahkemede önem taşımaktadır.
Özellikle miras hukuku davalarında usul hataları ciddi hak kayıplarına yol açabileceğinden, sürecin alanında uzman bir miras avukatı ile yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.
HAYIRSIZ EVLAT VE MİRASTAN ÇIKARMA HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
1. Hayırsız evlat mirastan çıkarılabilir mi?
Anne ve babasına karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal eden, bakım sorumluluğunu yerine getirmeyen, aile bağlarını bilinçli olarak koparan veya ağır hakaret ve kötü davranışlarda bulunan çocuk, Türk Medeni Kanunu kapsamında mirastan çıkarılabilir. Ancak mirastan men işleminin geçerli olması için vasiyetname ile yapılması ve mirastan çıkarma nedenlerinin açık şekilde belirtilmesi gerekir.
2. Anne babayı arayıp sormayan çocuk mirastan çıkarılır mı?
Sadece görüşmemek tek başına her zaman mirastan çıkarma sebebi sayılmaz. Ancak yıllarca ilgilenmeme, hastalık dönemlerinde tamamen terk etme, aile bağlarını bilinçli şekilde koparma ve aile hukukundan doğan yükümlülükleri ağır şekilde ihlal etme durumlarında mirastan men gündeme gelebilir.
3. Bayramlarda ziyaret etmeyen evlat mirastan çıkarılabilir mi?
Sadece bayram ziyaretine gitmemek tek başına mirastan men sebebi sayılmaz. Ancak çocuğun yıllarca anne ve babasıyla ilgilenmemesi, bayramlarda ve özel günlerde bilinçli şekilde aile bağlarını tamamen koparması, hastalık dönemlerinde destek olmaması ve aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal etmesi durumunda, bu davranışlar diğer delillerle birlikte değerlendirilerek mirastan çıkarma sebebi oluşturabilir.
4. Mirastan men işlemi nasıl yapılır?
Mirastan çıkarma işlemi yalnızca vasiyetname veya ölüme bağlı tasarruf ile yapılabilir. Anne veya baba, noterde düzenleme şeklinde vasiyetname hazırlayarak çocuğunu mirastan çıkarabilir. Ancak vasiyetnamede mirastan çıkarma sebeplerinin ayrıntılı ve somut şekilde yazılması zorunludur.
5. Mirastan çıkarılan çocuk dava açabilir mi?
Evet, mirastan men edilen çocuk vasiyetnamenin iptali veya tenkis davası açabilir. Özellikle mirastan çıkarma sebeplerinin gerçeğe dayanmadığını veya hukuken yeterli olmadığını iddia ederek mahkemeye başvurabilir.
6. Mirastan çıkarma sebeplerini kim ispat eder?
Mirastan çıkarma işlemine itiraz edilmesi halinde, vasiyetnamede yazılı nedenleri diğer mirasçıların ispatlaması gerekir. Tanık beyanları, mesaj kayıtları, yazılı belgeler ve diğer deliller bu süreçte önemli rol oynar.
7. Saklı paylı mirasçı tamamen mirastan çıkarılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen ağır sebeplerin bulunması halinde saklı paylı mirasçı dahi mirastan çıkarılabilir. Bu durumda mirastan çıkarılan kişi saklı payını da talep edemez.
8. Anne istediği çocuğuna tüm malını verebilir mi?
Anne veya baba sağlığında mallarını istediği evladına devredebilir. Ancak diğer çocukların saklı pay hakları ihlal edilmişse ölüm sonrası tenkis davası veya muris muvazaası davası açılması mümkündür.
9. Mirastan men edilen kişi mirastan hiç pay alamaz mı?
Geçerli bir mirastan çıkarma işlemi varsa, mirastan çıkarılan kişi normal şartlarda saklı pay dahil hiçbir hak talep edemez. Ancak mirastan çıkarma hukuka aykırıysa dava açarak haklarını geri isteyebilir.
10. Mirastan çıkarma için noter şart mı?
Vasiyetnamenin resmi şekilde düzenlenmesi ispat açısından büyük önem taşır. Noterde düzenlenen vasiyetnameler uygulamada daha güçlü kabul edilmektedir. Ancak el yazılı vasiyetname ile de belirli şartlarda mirastan çıkarma yapılabilir.
11. Anne babaya hakaret eden çocuk mirastan çıkarılabilir mi?
Anne veya babaya ağır hakaret edilmesi, tehditte bulunulması veya fiziksel şiddet uygulanması, Türk Medeni Kanunu kapsamında mirastan çıkarma sebepleri arasında değerlendirilebilir. Özellikle aile bağlarını ciddi şekilde zedeleyen davranışlar mahkemeler tarafından önemsenmektedir.
12. Hastalığında anne babayla ilgilenmeyen evlat mirastan men edilir mi?
Anne veya babanın ağır hastalık döneminde tamamen ilgisiz kalınması, bakım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve aile ilişkilerinin bilinçli şekilde terk edilmesi bazı durumlarda mirastan çıkarma nedeni oluşturabilir.
13. Mirastan men edilen kişinin çocukları miras alabilir mi?
Mirastan çıkarılan kişinin altsoyu, kendi miras hakkını korumaya devam eder. Yani çocuk mirastan çıkarılsa bile torunlar belirli durumlarda mirasçı olabilir.
14. Mirastan çıkarma vasiyetnamesi iptal edilir mi?
Vasiyetnamede belirtilen mirastan çıkarma sebepleri gerçeğe aykırıysa veya hukuken yeterli değilse mahkeme tarafından iptal edilebilir. Bu nedenle vasiyetnamelerin dikkatli hazırlanması gerekir.
15. Miras bırakan sağlığında tapuyu bir çocuğuna devredebilir mi?
Miras bırakan kişi taşınmazlarını yaşarken istediği çocuğuna devredebilir. Ancak bu devir işlemi diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldırmak amacı taşıyorsa muvazaa iddiasıyla dava konusu olabilir.
16. Mirastan çıkarma hangi kanun maddesinde düzenlenmiştir?
Mirastan çıkarma işlemi Türk Medeni Kanunu’nun 510 ila 513. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bu maddelerde cezai mirasçılıktan çıkarma ve koruyucu mirasçılıktan çıkarma şartları ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.
17. Kardeşler mirastan men işlemine itiraz edebilir mi?
Evet, mirasçılar vasiyetnamenin iptali, tenkis davası veya muris muvazaası davası açarak mirastan çıkarma işlemlerine karşı hukuki yollara başvurabilir.
18. Mirastan men edilen kişi evde yaşamaya devam edebilir mi?
Mirastan çıkarılmak, kişinin otomatik olarak evden çıkarılması anlamına gelmez. Taşınmaz üzerindeki kullanım hakkı, tapu durumu ve diğer hukuki ilişkiler ayrıca değerlendirilir.
19. Mirastan çıkarma işlemi ölümden sonra değiştirilebilir mi?
Miras bırakan kişi hayattayken vasiyetnamesini değiştirebilir veya yeni bir vasiyetname düzenleyebilir. Ancak ölümden sonra vasiyetnamenin değiştirilmesi mümkün değildir. Sadece mahkeme yoluyla iptal veya tenkis talepleri ileri sürülebilir.
20. Mirastan men davalarında avukat tutmak gerekli midir?
Miras hukuku davaları teknik detaylar içeren ve ciddi hak kayıplarına neden olabilen süreçlerdir. Özellikle saklı pay, vasiyetname iptali, muris muvazaası ve mirastan çıkarma davalarında uzman miras avukatı desteği alınması büyük önem taşır.
21. Evlatlıktan ret ile mirastan men aynı şey midir?
Halk arasında “evlatlıktan ret” ifadesi sık kullanılsa da Türk hukukunda resmi olarak böyle bir kurum bulunmamaktadır. Uygulamada evlatlıktan ret denildiğinde çoğu zaman mirastan çıkarma yani mirastan men işlemi kastedilmektedir.
MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ
Mimoza Hukuk Bürosu olarak miras hukuku, mirastan çıkarma, vasiyetname hazırlanması, saklı pay davaları, tenkis davası, muris muvazaası, vasiyetnamenin iptali ve mirasçılıktan çıkarma süreçlerinde müvekkillerimize profesyonel avukatlık hizmeti sunmaktayız. Özellikle aile içi miras uyuşmazlıkları, hayırsız evlat nedeniyle mirastan çıkarma işlemleri, tapu devri ihtilafları ve miras paylaşımı davalarında hukuki sürecin doğru yönetilmesi büyük önem taşıdığından, alanında uzman ekibimizle hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sağlamaktayız.
İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D NO:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata Sor Hattı | ➔ Tıklayın |
SONUÇ: HAYIRSIZ EVLADIN MİRASTAN ÇIKARILMASI MÜMKÜN MÜ?
Anne ve babasına karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal eden, bakım sorumluluğunu yerine getirmeyen, aile bağlarını bilinçli olarak koparan veya miras bırakana karşı ağır kusurlu davranışlarda bulunan çocukların mirastan çıkarılması belirli şartlar altında mümkündür.
Ancak mirastan men işlemi keyfi şekilde yapılamaz. Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen şartların oluşması, mirastan çıkarma nedenlerinin somut şekilde vasiyetnamede yazılması ve gerektiğinde mahkemede ispat edilebilmesi gerekir. Aksi halde saklı paylı mirasçılar haklarını dava yoluyla talep edebilir.
