İŞÇİ SMS YA DA WHATSAPP İLE İŞTEN AYRILINCA KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR Mİ?
SMS - E-POSTA YA DA WHATSAPP YOLUYLA İŞ SÖZLEŞMESİ FESHİ
İş sözleşmesinin feshi, işçi ve işveren açısından ciddi hukuki sonuçlar doğuran ve belirli kurallara bağlı olan bir süreçtir. Özellikle teknolojinin gelişmesiyle birlikte, işten çıkış işlemlerinin SMS ile iş sözleşmesi feshi, e-posta yoluyla fesih, whatsapp ile istifa gibi dijital yöntemlerle yapılması uygulamada sıkça karşılaşılan bir durum hâline gelmiştir. Bu noktada, iş hukukunda yazılı fesih bildirimi zorunluluğu, elektronik ortamda yapılan bildirimlerin hukuki geçerliliği ve bu bildirimlerin hangi şartlarda geçerli sayılacağı soruları önem kazanmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde, belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmelerinin sona erdirilmesinde izlenmesi gereken usuller ile iş güvencesi kapsamında yer alan işçiler bakımından yazılı şeklin geçerlilik şartı olup olmadığı açıkça düzenlenmiştir. SMS veya e-posta ile yapılan fesih bildirimlerinin, Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri ve Yargıtay kararları ışığında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, dijital yollarla yapılan fesih işlemlerinin hangi hâllerde geçerli olacağı, hangi durumlarda feshi geçersiz kılacağı ve işverenlerin nelere dikkat etmesi gerektiği, iş sözleşmesinin feshi konusunda doğru ve hukuka uygun hareket edilmesi açısından belirleyici rol oynamaktadır.
İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ VE TEMEL HUKUKİ ÇERÇEVE
İş hukukunda, belirli süreli ya da belirsiz süreli iş sözleşmelerinin işçi veya işveren tarafından tek taraflı irade beyanı ile sona erdirilmesi “fesih” olarak adlandırılmaktadır.
İş sözleşmesinin feshi, tarafların hukuki durumunu doğrudan etkileyen önemli sonuçlar doğurduğundan, fesih işleminin hangi şartlarda ve hangi usullerle yapılacağı 4857 sayılı İş Kanunu’nda ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. İş hukuku uygulamasında fesih türleri ve şartları, Yargıtay kararları ışığında şekillenmektedir.
DİJİTALLEŞME SÜRECİNDE SMS - E-POSTA VE WHATSAPP İLE FESİH
Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte, işverenlerin iş sözleşmesini sona erdirirken klasik yöntemler yerine e-posta ya da cep telefonuna gönderilen SMS yolunu tercih ettikleri görülmektedir. Özellikle iş sözleşmesinin SMS ile feshi veya e-posta yoluyla işten çıkarma uygulamaları, iş hukukunda sıkça tartışılan konular arasında yer almaktadır. Bu kapsamda, dijital yollarla yapılan fesih bildirimlerinin hukuken geçerli olup olmadığı sorusu önem kazanmaktadır.
4857 SAYILI İŞ KANUNU’NA GÖRE FESİH TÜRLERİ
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde taraflardan biri, karşı tarafa kanunda öngörülen bildirim sürelerine uymak suretiyle fesih bildiriminde bulunabilir. Bunun yanı sıra, belirli veya belirsiz süreli iş sözleşmelerinde haklı bir nedenin varlığı halinde, bildirim süresi beklenmeksizin derhal fesih yoluna gidilmesi de mümkündür. Bu düzenlemeler, iş sözleşmesinin sona erdirilmesinde temel hukuki çerçeveyi oluşturmaktadır.
YAZILI FESİH BİLDİRİMİ VE İSPAT ŞARTI
İş Kanunu’nun 109. maddesinde, kanunda öngörülen bildirimlerin ilgili kişiye yazılı olarak ve imza karşılığında yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bildirimin muhatap tarafından imzalanmaması hâlinde, bu durumun tutanakla tespit edilmesi öngörülmüştür. Ancak bu düzenleme, yazılı şeklin geçerlilik şartı değil, esasen bir ispat şartı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, her fesih işleminin yazılı yapılmaması tek başına feshi geçersiz kılmamaktadır.
İŞ GÜVENCESİ KAPSAMINDA YAZILI ŞEKLİN ÖNEMİ
İş güvencesi kapsamında bulunan işçilerin iş sözleşmelerinin feshinde ise farklı bir usul uygulanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca, işveren fesih bildirimini mutlaka yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Bu düzenleme gereği, iş güvencesi kapsamında yer alan işçilere yönelik fesih bildirimlerinde yazılı şekil bir geçerlilik şartı olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla yazılı şekle uyulmaması hâlinde fesih işlemi hukuken geçersiz sayılmaktadır.
SMS VE E-POSTANIN YAZILI BELGE SAYILIP SAYILMAYACAĞI
Fesih bildirimi kural olarak belirli bir şekle tabi değildir ve taraflar sözlü ya da yazılı olarak fesih iradesini açıklayabilir. Ancak iş güvencesi kapsamında yer alan işçiler bakımından yazılı bildirim zorunluluğu bulunmaktadır. Bu noktada, yazılı bildirimin yalnızca kağıt üzerinde düzenlenmiş bir belge olarak anlaşılmaması gerekir. E-posta ve SMS, elektronik ortamda oluşturulan yazılı belgeler niteliğindedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 199. maddesi uyarınca, SMS ve e-posta elektronik belge olarak kabul edilmekte olup, bu yollarla yapılan fesih bildirimleri hukuken mümkündür.
WHATSAPP GRUBUNA ATILAN MESAJ İSTİFA SAYILIR MI?
İş hukuku uygulamasında, istifa iradesinin açık, net ve tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması gerekmektedir. İşçinin şirket WhatsApp grubuna, tüm çalışanların görebileceği şekilde işten ayrıldığına dair bir mesaj göndermesi hâlinde, bu mesajın içeriği ve bağlamı büyük önem taşır. Mesajda iş sözleşmesini sona erdirme iradesi açıkça ifade ediliyorsa, bu durum istifa olarak değerlendirilebilmektedir.
Bu tür mesajlar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında elektronik delil niteliğinde kabul edilmekte olup, somut olayın özelliklerine göre işçinin kendi isteğiyle işten ayrıldığını ortaya koyan güçlü bir delil olarak değerlendirilebilmektedir.
SMS VE E-POSTA İLE FESİHTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
SMS veya e-posta yoluyla yapılan fesih bildirimlerinin geçerli kabul edilebilmesi için bazı önemli şartların sağlanması gerekmektedir. Öncelikle, fesih bildiriminin gönderildiği e-posta adresinin veya telefon numarasının doğrudan işçiye ait olması zorunludur. Aksi hâlde, bildirimin muhatabına ulaşmadığı ileri sürülebilecek ve fesih işlemi geçersiz sayılabilecektir.
Ayrıca, gönderilen mesajın veya e-postanın içeriği ile iletim raporlarının bir örneğinin işçi özlük dosyasında ya da elektronik ortamda saklanması önem taşımaktadır.
Fesih bildiriminin objektif iyi niyet kurallarına aykırı bir zaman veya yerde yapılmaması, fesih sebebinin ise SMS veya e-posta metninde açık ve net bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Bu unsurların eksikliği, fesih işleminin hukuki geçerliliğini tartışmalı hâle getirebilir.
YARGITAY UYGULAMASINDA E-POSTA İLE FESİH
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen bir kararda; ihbar ve ihtarların noter aracılığıyla, iadeli taahhütlü mektupla veya telgrafla yapılmasının ispat şartı olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmelerle farklı yazılı şekillerin de kararlaştırılabileceği ifade edilmiştir. Kararda, e-posta yoluyla yapılan fesih ihbarının karşı tarafa ulaştığının inkâr edilmemesi ve içeriğinin fesih iradesini açıkça ortaya koyması hâlinde, bu şekilde yapılan fesih bildiriminin de geçerli kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
YARGITAY UYGULAMASINDA WHATSAPP İLE FESİH
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından verilen bir kararda; işçinin iş akdine haksız olarak son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı talep ettiği, işverenin ise işçinin kendi isteğiyle istifa ettiğini savunduğu görülmüştür. Dosya kapsamındaki işten ayrılma bildirgesinde işçinin imzasının bulunması ve çıkış kodunun “istifa” olarak gösterilmesi yanında, işçinin şirket WhatsApp grubuna gönderdiği mesajda çalışma hayatını sona erdirdiğini ve çalışanlardan helallik istediğini açıkça ifade ettiği tespit edilmiştir.
Bu durumda Yargıtay, işçinin kendi iradesiyle işten ayrıldığının kabul edilmesi gerektiğini, buna rağmen iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız şekilde feshedildiği kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.
(9. Hukuk Dairesi, 2021/11924 E., 2021/16153 K.).
KONU HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
1. SMS ile iş sözleşmesi feshi hukuken geçerli midir?
➔ SMS ile iş sözleşmesi feshi, iş hukuku bakımından kural olarak mümkündür. Ancak fesih bildiriminin işçiye ait telefon numarasına gönderilmesi, fesih iradesinin açık olması ve gerektiğinde ispat edilebilir nitelikte bulunması gerekir. Özellikle iş güvencesi kapsamında yer alan işçiler açısından yazılı fesih bildirimi geçerlilik şartı olduğundan, SMS içeriği bu şartları sağlamıyorsa fesih geçersiz sayılabilir.
2. E-posta yoluyla işten çıkarma yasal mıdır?
➔ E-posta yoluyla işten çıkarma, elektronik ortamda yapılan yazılı fesih bildirimi olarak kabul edilebilir. İş Kanunu ve HMK hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, e-posta içeriğinin fesih iradesini açıkça ortaya koyması ve işçiye ulaştığının ispatlanabilmesi hâlinde hukuki geçerliliği bulunmaktadır.
3. İş sözleşmesinin feshi mutlaka yazılı olmak zorunda mı?
➔ İş sözleşmesinin feshi her durumda yazılı olmak zorunda değildir. Ancak iş güvencesi kapsamında bulunan işçiler için yazılı fesih bildirimi bir geçerlilik şartıdır. Bu kapsam dışında kalan işçiler bakımından yazılı şekil daha çok ispat şartı olarak önem taşır.
4. İş güvencesi kapsamındaki işçiye SMS ile fesih yapılabilir mi?
➔ İş güvencesi kapsamındaki işçiye SMS ile fesih yapılabilmesi için mesajın yazılı belge niteliği taşıması ve fesih sebebinin açık ve kesin şekilde belirtilmesi gerekir. Aksi hâlde yazılı şekil şartı sağlanmadığından fesih geçersiz olabilir.
5. WhatsApp mesajı ile işten ayrılmak istifa sayılır mı?
➔ İşçinin WhatsApp üzerinden işten ayrıldığını açıkça belirtmesi hâlinde, bu mesaj istifa iradesi olarak kabul edilebilir. Ancak mesaj içeriğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde iş sözleşmesini sona erdirme iradesini yansıtması gerekir.
6. Şirket WhatsApp grubuna atılan mesaj istifa delili olur mu?
➔ Şirket WhatsApp grubuna gönderilen ve tüm çalışanların görebileceği şekilde “işten ayrıldım”, “çalışma hayatımı sonlandırıyorum” gibi ifadeler içeren mesajlar, istifa iradesine ilişkin güçlü bir delil olarak değerlendirilebilir.
7. Fesih bildiriminin SMS ile yapılması işe iade davasına engel olur mu?
➔ Hayır. SMS ile yapılan fesih bildirimi, hukuka aykırıysa işçi işe iade davası açabilir. Özellikle fesih sebebi açık değilse veya yazılı şekil şartına uyulmamışsa işe iade riski doğar.
8. SMS feshi geçersiz sayılırsa sonuçları ne olur?
➔ SMS ile yapılan fesih geçersiz sayılırsa, işçi işe iade davası açabilir ve davanın kabulü hâlinde boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı gündeme gelebilir.
9. Fesih bildirimi işçiye ait olmayan numaraya gönderilirse ne olur?
➔ Fesih bildiriminin işçiye ait olmayan bir telefon numarasına veya e-posta adresine gönderilmesi hâlinde, bildirimin muhatabına ulaşmadığı kabul edilir ve fesih işlemi hukuken geçersiz sayılır.
10. SMS içeriğinde fesih sebebi yazmak zorunlu mudur?
➔ İş güvencesi kapsamında yer alan işçiler için fesih sebebinin SMS veya e-posta metninde açık ve kesin şekilde belirtilmesi zorunludur. Aksi durumda fesih geçersiz olur.
11. WhatsApp ile yapılan istifa yazılı istifa sayılır mı?
➔ WhatsApp mesajları, Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında elektronik belge olarak kabul edildiğinden, yazılı delil niteliği taşır ve somut olayın şartlarına göre yazılı istifa olarak değerlendirilebilir.
12. WhatsApp’tan “işten ayrılıyorum” demek kıdem tazminatını etkiler mi?
➔ İşçi WhatsApp mesajı ile kendi isteğiyle işten ayrıldığını beyan ederse, kural olarak kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz. Ancak haklı nedenle fesih hâlleri bu durumun istisnasını oluşturur.
13. WhatsApp mesajı ile istifa eden işçi sonradan inkâr edebilir mi?
➔ WhatsApp mesajının içeriği açık ve net ise, işçinin sonradan istifa iradesini inkâr etmesi zorlaşır. Mesaj kayıtları ve ekran görüntüleri işveren açısından güçlü delil teşkil eder.
14. “Herkes hakkını helal etsin” şeklindeki WhatsApp mesajı istifa sayılır mı?
➔ Mesajın tamamı değerlendirildiğinde işten ayrılma iradesi açıkça anlaşılıyorsa, bu tür ifadeler Yargıtay uygulamasında istifa olarak kabul edilebilmektedir.
15. Belirsiz süreli iş sözleşmesi SMS ile feshedilebilir mi?
➔ Belirsiz süreli iş sözleşmesi SMS ile feshedilebilir; ancak ihbar sürelerine uyulmalı veya haklı nedenle derhal fesih şartları oluşmuş olmalıdır. Ayrıca fesih bildiriminin ispat edilebilir olması gerekir.
16. Haklı nedenle fesih SMS ile yapılabilir mi?
➔ Haklı nedenle fesih SMS ile yapılabilir; ancak haklı fesih sebebinin mesajda açıkça belirtilmesi ve bu sebebin sonradan ispatlanabilmesi gerekir. Aksi hâlde fesih haksız sayılabilir.
17. SMS feshi tazminat hakkını etkiler mi?
➔ SMS ile yapılan fesih hukuka aykırıysa, işçi kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir. Fesih şekli değil, fesih nedeninin hukuka uygunluğu tazminat hakkını belirler.
18. E-posta ile yapılan fesih ispat açısından yeterli midir?
➔ E-posta ile yapılan fesih, iletim kayıtları ve içerik doğrulanabildiği sürece ispat açısından yeterli kabul edilir. Bu nedenle e-postanın saklanması büyük önem taşır.
19. Fesih bildirimi gece saatlerinde SMS ile yapılabilir mi?
➔ Objektif iyi niyet kurallarına aykırı zamanlarda yapılan fesih bildirimleri hukuka aykırılık iddiasına konu olabilir. Bu nedenle fesih bildiriminin uygun zaman ve koşullarda yapılması gerekir.
20. SMS ile fesih bildirimi işçi özlük dosyasında saklanmalı mı?
➔ Evet. SMS veya e-posta ile yapılan fesih bildiriminin bir örneği ve iletim raporu işçi özlük dosyasında veya elektronik ortamda muhafaza edilmelidir.
21. Yazılı fesih bildirimi sadece kağıt belge midir?
➔ Hayır. Yazılı fesih bildirimi yalnızca kağıt belge anlamına gelmez. SMS ve e-posta da yazılı belge niteliğinde kabul edilmektedir.
22. İşveren SMS ile fesih yaptığını inkâr ederse ne olur?
➔ İşçi, mesaj kayıtları ve operatör dökümleri ile fesih bildiriminin yapıldığını ispat edebilir. Bu nedenle elektronik kayıtlar büyük önem taşır.
23. SMS ile fesih ihbar süresini başlatır mı?
➔ SMS ile yapılan fesih bildirimi geçerli kabul edilirse, ihbar süresi bildirimin işçiye ulaştığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
24. E-posta ile fesih bildirimi okunmazsa geçerli olur mu?
➔ E-posta işçinin erişimine ulaştığı anda hukuki sonuç doğurur. Okunup okunmaması değil, ulaşılabilir olması esas alınır.
25. SMS feshi Yargıtay kararlarıyla kabul ediliyor mu?
➔ Yargıtay uygulamalarında, SMS ve e-posta ile yapılan fesih bildirimlerinin içeriği açık olduğu ve muhatabına ulaştığı sürece geçerli kabul edildiği görülmektedir.
26. SMS ile işten çıkarma riskli midir?
➔ SMS ile işten çıkarma, usule ve kanuna uygun yapılmadığında yüksek hukuki risk barındırır. Bu nedenle fesih sürecinin iş hukuku kurallarına uygun şekilde yürütülmesi, olası dava ve tazminat risklerini azaltır.
27. WhatsApp ile istifa eden işçi işe iade davası açabilir mi?
➔ İşçi kendi isteğiyle WhatsApp yoluyla istifa etmişse, işe iade davası açamaz. Ancak mesajın baskı altında atıldığı veya iradeyi yansıtmadığı ispatlanırsa durum değişebilir.
28. WhatsApp mesajı tek başına istifa için yeterli midir?
➔ WhatsApp mesajı çoğu durumda yeterli kabul edilse de, Yargıtay uygulamasında mesajın içeriği, bağlamı ve diğer delillerle birlikte değerlendirme yapılmaktadır.
29. WhatsApp ile istifa eden işçiye çıkış kodu ne olur?
➔ WhatsApp yoluyla istifa eden işçi için SGK çıkış kodu genellikle “03 – İstifa” olarak bildirilir. Bu kod, işçinin kendi isteğiyle ayrıldığını gösterir.
30. WhatsApp ile işten ayrılma hukuken riskli midir?
➔ WhatsApp ile işten ayrılma hem işçi hem de işveren açısından hukuki sonuçlar doğurur. Bu nedenle mesajla yapılan istifaların ileride tazminat ve dava risklerine yol açabileceği unutulmamalıdır.
MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ
Mimoza Hukuk Bürosu olarak, iş sözleşmesinin feshi, SMS - e-posta -Whatspp yoluyla işten çıkarma, Noterden istifa ya da yazılı fesih bildirimi, iş güvencesi kapsamında fesih ve işe iade davaları başta olmak üzere iş hukuku alanında müvekkillerimize kapsamlı hukuki danışmanlık ve dava hizmeti sunmaktayız. İşçi ve işveren açısından fesih sürecinin hukuka uygun yürütülmesi, olası tazminat risklerinin önlenmesi ve Yargıtay içtihatlarına uygun hareket edilmesi amacıyla, somut olayın özelliklerine göre profesyonel destek sağlanmakta; fesih öncesi ve sonrası tüm süreçler titizlikle takip edilmektedir.
İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLER
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata Sor Hattı | ➔ Tıklayın |
SONUÇ
Yargıtay kararları ve iş hukuku ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, işçinin şirket WhatsApp grubuna işten ayrıldığına dair mesaj atmasının, somut olayın koşullarına göre istifa iradesine ilişkin delil olarak kabul edilebileceği anlaşılmaktadır. Özellikle mesaj içeriğinin açık olması, işçinin kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirdiğini ortaya koyması ve başka delillerle desteklenmesi hâlinde, bu tür dijital beyanlar istifa olarak değerlendirilebilmektedir.
Bu nedenle, işçi ve işveren açısından WhatsApp gibi dijital iletişim kanalları üzerinden yapılan açıklamaların hukuki sonuç doğurabileceği göz ardı edilmemeli; istifa ve fesih süreçlerinde ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önüne geçebilmek için dikkatli ve bilinçli hareket edilmelidir.
İş sözleşmesinin SMS veya e-posta yoluyla feshi, teknolojinin iş hayatına etkisinin bir sonucu olarak uygulamada giderek daha fazla karşılaşılan bir yöntemdir. Ancak bu yöntemin hukuken geçerli sayılabilmesi için 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri, iş güvencesi kapsamında yer alan işçiler bakımından yazılı fesih bildirimi zorunluluğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan elektronik belge düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir. İş sözleşmesinin feshi sürecinde, fesih sebebinin açık ve kesin şekilde belirtilmesi, bildirimin muhatabına ait iletişim kanalları üzerinden yapılması ve bu bildirimin ispat edilebilir nitelikte olması, fesih işleminin hukuka uygunluğu açısından belirleyici unsurlardır.
Yargıtay uygulamaları da dikkate alındığında, e-posta veya SMS ile yapılan fesih bildiriminin, içeriğinin fesih iradesini net biçimde ortaya koyması ve karşı tarafa ulaştığının inkâr edilmemesi hâlinde geçerli kabul edilebileceği görülmektedir. Buna karşılık, yazılı şekil şartına uyulmaması, özellikle iş güvencesi kapsamında yer alan işçiler açısından feshi geçersiz hâle getirebilmektedir. Bu nedenle, işten çıkarma sürecinde dijital yöntemlere başvurulması mümkün olmakla birlikte, iş hukuku kurallarına uygun hareket edilmesi, olası işe iade davaları ve tazminat risklerinin önlenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır.
