Uygulamada naylon fatura (sahte fatura) olarak ifade edilen ceza hukukundaki belgede sahtecilik suçunun özel bir görünümü 213 Sayılı Vergi Usûl Kanununun md. 359/b bendinde düzenlenmiştir. Düzenlemede, vergi kanunlarına göre tutulan ya da düzenlenen, saklanması ve ibraz zorunluluğu olan defter, kayıt ve belgelerin aslını ya da suretlerini tümüyle veya kısmen sahte olarak düzenleyen veya bunları kullananlar hakkında ceza yaptırımı uygulanacağı belirtilmektedir. Buna göre sahte fatura düzenleme ve kullanma suçtur. Gerçekten bir muamele ya da durum olmamasına karşın bu belgelerin var gibi düzenlenmesi halinde VUK'un 359/b bendinde düzenlenen sahte belge suçu oluşmaktadır.  Dolayısıyla bir faturanın gerçek bir hukuksal ilişkiye dayalı olarak düzenlenmemiş olması halinde bu fatura sahte olarak düzenlenmiş olacaktır.
Vergi mükellefleri bazen haksız kazanç elde etme ya da vergi ödemekten tamamen ya da kısmen kaçınmak amacıyla sahte belge düzenler ya da bunları kullanırlar. Günümüzde oldukça fazla karşılaşılan vergi kaybı ya da vergi kaçırma eylemlerinin önüne geçebilmek için yasal düzenlemelere gidilme gereği duyulmuştur. Bu kapsamda VUK’ta özel düzenlemeye gidilmiştir. Kanunun 359/b. son cümlesinde, sahte belge tanımı yapılmaktadır. Buna göre gerçekten bir muamele ya da durumun olmamasına karşın, bunların var gibi gösterilip belge düzenlenmesi halinde, sahte belge ortaya çıkacaktır. Örneğin, sahtesi basılan bir fatura veya vergi mükellefinin rızası bulunmadığı halde ondan alınan faturalar da sahte kabul edilmektedir.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanılmasının Amacı
Naylon fatura düzenlenmesi ve kullanılmasının amacı, sahte olarak üretilen faturanın vergi ödemesinden tamamen ya da kısmen kaçınarak, vergiye gidecek paranın cepte kalmasının sağlanmaya çalışılmasıdır. Böylece gerçekten elde edilen kâr gizlenmekte ve vergi borcu da daha düşük oranlarda tahakkuk ettirilmektedir.
VUK’ un 359/b bendine göre bir malın satışının yapılmamasına rağmen satılmış gibi fatura düzenleyenler ve bunları kullananlar hakkında üç yıldan sekiz yıla kadar cezai yaptırım uygulanacaktır. Sahte fatura düzenleme ve kullanma suçunun birden fazla takvim yılında işlenmesi halinde her takvim yılı açısından ayrı ayrı cezalar uygulanmamakta, zincirleme suç hükümleri uygulanmaktadır.
Uygulamada bireyler vergi ödemekten kaçınmak için çeşitli yollara sapabilmektedir. Ancak, bunu yapabilmek için suç sayılan eylemleri gerçekleştirmektedir. Burada bireyler, naylon fatura düzenleyerek yalnızca maliyeye ilişkin bir durum ortaya çıkacağını sanmaktadır. Ancak, yakalanmaları durumunda sadece vergi cezası kesileceğini düşünmektedir.
 
Sahte Fatura ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belgenin Farkları
Naylon fatura ve muhteviyatı bakımından yanıltıcı belge birbirleriyle oldukça sık karıştırılır. Gerçekten var olan bir olaya dayanan ancak içeriği yanıltıcı bilgi olan belgeler muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olarak adlandırılmaktadır. Oysa, gerçekten var olmayan bir durumun var gibi gösterilerek sahte belge düzenlenmesi halinde sahte fatura suçu işlenmiş olacaktır. Örneğin, gerçek karşılığı 15 bin ₺ olan bir malın 10 bin ₺ olarak gösterilmesi halinde düzenlenen belge gerçeği yansıtmamaktadır. Burada gerçek bir muamele bulunmasına rağmen belgenin içeriği sahte olarak düzenlendiğinden muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge oluşturulmuştur. Fakat, herhangi bir hizmetin ya da malın alınmamasına rağmen, alınmış gibi gösterilerek 10 bin ₺ ‘lik naylon faturanın düzenlenmesi halinde VUK’ un 359/b bendindeki sahte fatura düzenleme eylemi oluşacaktır. Dolayısıyla gerçekten var olmayan bir duruma dayalı olarak bir belgenin düzenlenmesi nedeniyle naylon faturadan söz edilecektir.
Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge suçu, VUK’ a göre vergi mükellefi sayılan kimselerce işlenebilmektedir. Fakat, naylon fatura düzenleme ve kullanma suçunun vergi mükellefi olmayanlarca da işlenebilmesi mümkündür. Buna göre kendisi adına fatura düzenlenen vergi mükellefi olmayan bir kimse de bu suçun faili olabilmektedir.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçu
Bir faturanın ilk kez sahte olarak düzenlenmesi halinde naylon fatura düzenleme suçu oluşmaktadır. Suçun oluşması için failin bir faturayı vergi işlemlerinde kullanılmak amacıyla düzenlemesi gerekmektedir. Sahte fatura düzenleme ve kullanma suçunun oluşabilmesi için VUK’ un 230. maddesine göre faturada bulunması gereken bazı unsurlar vardır. Bunlar;
⦁    Faturanın düzenleme tarihi,
⦁    Faturanın sıra ve seri numarası,
⦁    Faturayı düzenleyen ve müşterinin ismi, ticaret unvanı, adresi, vergi dairesi, hesap numarası,
⦁    Faturanın konusu olan şeyin tür, miktar, fiyat ve tutarı,
⦁    Faturanın konusu olan malın teslim tarihi ve irsaliye numarası gibi bilgiler.
Fatura, yukarıda sayılan unsurları gerçeğe aykırı olarak doldurulmuşsa, bu suçun düzenleme hareketinin gerçekleştiği söylenebilecektir. Faturada bulunması gerekli tüm unsurların bulunmaması ya da sahte olarak hazırlanan faturanın vergi işlemlerinde kullanılmaması halinde, bu suç oluşmayacaktır. Dolayısıyla, unsurları sahte olarak düzenlenmediğinde bu suçtan cezaya da hükmedilemeyecektir.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçu Nasıl Oluşur
Sahte fatura düzenleme suçunun oluştuğundan söz edebilmek için hazırlanan bu faturanın bir işlemde kullanılmasına ya da vergi ziyaı yaratmasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle yalnızca sahte fatura düzenlemek bu suçun oluşumu için yeterli görülür.  Diğer taraftan naylon fatura kullanma eyleminin sadece fatura suretlerinde yapılması da bu suçu oluşturmaya yetecektir. Bunun yanı sıra, sahte faturanın aslı ya da kopyalarının sahte olarak üretilmesi arasında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla sahteciliğin kısmen ya da tamamen yapılabilmesi mümkündür. Buna göre gerçekten bir vergi olayı olmadığı bir durumda varmış gibi fatura hazırlanabilir. Sözgelimi bir mal satışı yapılmış gibi naylon fatura düzenlenmesi halinde faturanın tamamen sahte olarak yani gerçek dışı hazırlanması söz konusudur.
Gerçek ya da gerçek olmayan vergi olayları aynı faturada birlikte bulunursa kısmen sahtecilikten söz edilecektir. Sözgelimi, satışı yapılan bir malın yanı sıra faturaya gerçekten satılmayan başka bir malın da işlenmesi halinde bu durum oluşacaktır.
Fatura hazırlanmadan yapılan hizmet ya da alımlar, başka bir vergi mükellefinin faturasıyla veya oluşturulacak bir naylon faturayla belgelendirilebilir. Bu durumda gerçekten bir işlem ya da durum söz konusu olmadığından faturanın sahte olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Bu hallerde bu sahte faturaları kullananların, bunların sahte olduğunu bildiği kabul edilir. Çünkü, naylon faturayı aldığı kimseyle herhangi bir hizmet ya da satış işlemi yapmamasına karşın, faturayı alıp kullanmıştır. Bu nedenle bu faturanın sahte oluğunu bilmediği savunması yapılamayacaktır. Diğer taraftan bu suç kasten işlenebileceğinden, sahte olduğu bilinmeden bir fatura kullanıldığında VUK'a göre sahte belge kullanma suçu oluşmayacaktır.
 
Sahte Fatura Suçlarında Mütalaa Şartı
VUK’ un 367. maddesine göre bir vergi cezası gerektiren sahte fatura düzenlenmesi ve kullanılması eylemleri, vergi dairelerince ya da vergi incelemesi yapmaya yetkili kişilerce tespit edilir. Yetkililerin yaptıkları incelemelerin sonucunda naylon fatura düzenlendiği ya da kullanıldığının tespiti durumunda, durum Savcılık kurumuna bildirilmelidir. Ayrıca yargılama şartı olarak Vergi idaresince mütalaa hazırlanması gerekmektedir. Çünkü, Yargıtay, bu mütalaanın alınmamış olması halinde kararları bozmaktadır.
Diğer taraftan, yetkili vergi inceleme organları haricinde başka bir yolla sahte faturanın düzenlendiği ya da kullanıldığı Savcılığa bildirilebilir. Bu durum, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir. Bildirimin yapılması sonrasında vergi dairesince, konuyla ilgili inceleme başlatılır. Yapacağı inceleme sonrası hazırlanacak rapor Savcılığa bildirilir. Bildirim yapılmadan Savcılık tarafından kamu davası açılamayacaktır. Burada da vergi idaresi tarafından yargılama şartı olarak hazırlanacak mütalaa, dosya arasına konulmalıdır.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçunun Faili
Bu suç, sahte faturayı düzenleyen ya da kullanan kişi tarafından işlenmektedir. Bunun yanı sıra VUK’ un 332. maddesine göre vesayet altında bulunanlara ve işleri bir kayyımla idare edilenlere ceza verilemeyecektir. Çünkü bu kimseler, sahte faturayı doğrudan işleyemeyeceğinden naylon faturanın veli, vasi veya kayyım tarafından kullanıldığı belirtilmelidir. Dolayısıyla burada sahte fatura kullanma suçunun faili veli, vasi ya da kayyım olacağından, bunların cezalandırılması yoluna gidilmelidir.
Diğer taraftan VUK’ un 333. maddesine göre tüzel kişilik adına naylon fatura kullanan gerçek kişiler cezalandırılacaktır. Çünkü, tüzel kişiler hakkında yalnızca güvenlik tedbirine hükmedilebilir, onlara gerçek kişiler gibi muamele edilemez. Buna göre suçu doğrudan işleyen kimseler bulunarak onların tespit edilip cezalandırılması gerekecektir. Bunun yanı sıra sahte fatura kullanma eylemi, amir ya da yöneticilerin emri veya talimatıyla işlendiği durumlarda, suça iştirak hükümlerinin uygulanması gerekecektir.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanılması Suçunda Pişmanlık ve Cezada İndirim Yapılması
VUK’ un 359. maddesinde etkin pişmanlık düzenlemelerine yer verilmiştir. Buna göre vergi kaçakçılığı ve sahte fatura düzenleme ve kullanma suçları nedeniyle fail etkin pişmanlıktan yararlanabilecektir. Öncelikle, VUK’ un 371. maddesine uygun şekilde naylon faturanın düzenlendiğini ya da kullanıldığını bildirenlerin, pişmanlıktan yararlanması mümkündür. Buna göre sahte fatura düzenleme ve kullanılması halinde bunun ilgili makamlara bildirilmesi durumunda kişiye ceza verilmeyecektir.
Failin sahte fatura düzenleme ve kullanma fiilleriyle vergi kaçırdığının tespit edilmesi durumunda ise cezasından indirime de gidilebilecektir. Buna göre fail tarafından kaçırıldığı belirlenen vergi miktarının;
⦁    Gecikme faizinin tümü,
⦁    Gecikme zammının tümü,
⦁    Kesilen cezaların yarısı,
⦁    Kesilen cezaların yarısına karşılık gelen gecikme zammının soruşturma aşamasında ödendiği durumlarda faile verilecek cezanın yarısı oranında indirilmesi sağlanır.
 
Failin yapacağı bu ödeme, kovuşturma aşamasında hükmün verilmesi öncesinde yapılırsa, faile verilecek cezanın 1/3 oranında indirilmesi sağlanır. Diğer taraftan belirlenen vergi miktarı ve bununla bağlantılı olarak hiçbir ceza kesilmemişse, kişiye verilecek cezanın yarısı oranında indirilmesi gerekir.
Kişinin, etkin pişmanlıktan yararlanıp cezasından indirim yapılabilmesi için bazı koşulların yerine getirilmesi gerekir. Buna göre kişinin;
⦁    Vergi mahkemesinde dava açmaması,
⦁    Vergi mahkemesinde dava açtıysa, bundan feragat etmesi,
⦁    Kanun yollarına başvurmaması,
⦁    Kanun yollarına gidilmişse, bundan feragat etmesi gerekmektedir.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçlarında Zincirleme Suç Hükümleri
Naylon faturanın düzenlenmesi ve kullanılması suçlarının her takvim yılında ya da vergilendirme döneminde ayrı ayrı işlenmesi halinde, zincirleme suç hükümleri uygulanmaktadır. Buna göre sözgelimi bir kimsenin 2021, 2022 ve 2023 yılında ayrı ayrı naylon fatura düzenlediği veya kullandığı bir durumda her yıl açısından ayrıca cezalandırma yoluna gidilmeyecektir. Bu durumda kişinin tek bir suç işlediği kabul edilerek TCK’nın 43. maddesine göre cezasının arttırılması sağlanacaktır.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçlarında Zamanaşımı
Sahte fatura düzenleme ve kullanma suçları açısından TCK’daki genel hükümlere göre zamanaşımı süresi belirlenmelidir. Buna göre sahte fatura eylemleri açısından 8 yıllık zamanaşımı süresi bulunmaktadır. Ancak, zamanaşımı süresinin ne zaman başladığının belirlenmesi önemlidir. Naylon fatura düzenleme eyleminin gerçekleştiği gün zamanaşımının başlayacaktır.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçlarının Cezası
Sahte fatura düzenleme ve kullanma suçları hakkında 3 yıl ile 8 yıl arası hapis cezası öngörülmektedir. Faile verilecek ceza 1 yıllık sınırın aşılması nedeniyle adli para cezasına çevrilememektedir. Fakat, failin cezasından indirim yapılmışsa ve cezası 1 yılın altına indirilirse, adli para cezası uygulanabilecektir.
Fail, sahte fatura eyleminden önce, kasten başka bir suç işlememişse ve cezası indirimlerle birlikte 2 yılın altına düşmüşse, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecektir. Bu durumda failin, 5 yıl denetim altına alınması sağlanacak ve bu sürede başka herhangi bir kasten suç işlememesi halinde, sahte fatura eyleminden cezasının infazı yapılmayacaktır.
Failin hapis cezasının ertelenebilmesi de mümkündür. Buna göre failin 2 yıl ya da daha az hapsine karar verilmişse ve daha önce kasten 3 aydan daha çok bir hapis cezasına mahkumiyeti yoksa ve pişmanlık göstererek yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşursa, hakkındaki cezanın ertelenmesine karar verilebilir. Bu durumda sahte fatura nedeniyle ceza verilmesinden sonra fail, 1 yıl ile 3 yıl arasında denetime tabi tutulacaktır. Bu sürede denetim şartlarına uygun hareket ederse cezası infaz edilmiş gibi kabul edilecektir.
 
Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçlarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Ceza Muhakemesinde özel bir düzenlemeye yer verilmemişse, işlenen suçun cezasının üst sınırına göre bir belirleme yapılarak görevli mahkeme tespit edilir. Kanunda, naylon fatura düzenleme ve kullanma suçlarını işleyenler hakkında 3 yıl ile 8 yıl arası hapis cezası öngörülmektedir. Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi görevli olup hangi Asliye Ceza Mahkemesinin yetkili olarak dosyaya bakacağı ise vergi dairesinin görev belgesi dikkate alınarak belirlenmektedir.
 
Vergi Suç ve Cezalarında Avukat Tutmak Gerekli mi?
Naylon fatura düzenleme ve kullanma suçunun oluşabilmesi için VUK’ ta sayılan kriterleri taşıyan bir faturanın düzenlenmesi ve kullanılması gerekmektedir. Kanunda, sahte fatura kullanma ve düzenleme suçu nedeniyle bireyler hakkında önemli cezalar öngörülmektedir.  Diğer taraftan, uygulamada muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge ya da naylon fatura düzenleme ve kullanma suçları birbirleriyle karıştırılmaktadır. Bu nedenlerle, yargılama sürecinde savunmanın eksiksiz yerine getirilmesi kişinin eyleminin niteliğinin belirlenmesi ve alacağı cezanın sonuçları bakımından etkili olacaktır. Bu nedenle kişilerin bu konuda uzman bir avukat yardımından istifade etmesi kendi yararına olacaktır.
Oldukça karmaşık olan ve hukuki bilgi gerektiren vergi ceza hukuku uyuşmazlıklarının hukuksal zeminde ele alınması ve sürecin daha etkili takibi açısından hukuk büromuzda tecrübeli vergi ceza hukuku avukatları çalışmalarına devam etmektedir. Bu konuya ilişkin olarak hukuki yardım ihtiyacınızın olması halinde hukuk büromuzla doğrudan irtibat kurulması yeterli olacaktır.