YARIM GÜN YILLIK İZİN KULLANILABİLİR Mİ?
Yarım gün yıllık izin kullanımı, arife günü izinleri, resmi tatil hesaplamaları ve yıllık izin süreleri gibi konular özellikle özel sektör çalışanları tarafından en çok araştırılan iş hukuku başlıkları arasında yer almaktadır. İşçi ve işveren arasındaki izin planlamasında yazılı onay, yıllık izin yönetmeliği, kıdem süresi, kullanılmayan yıllık izin ücreti ve izinlerin bölünerek kullanılması gibi detayların bilinmesi, hem çalışan haklarının korunması hem de olası işçilik alacağı uyuşmazlıklarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
➔ Yarım gün yıllık izin kullanımı, işçi ve işverenin anlaşması halinde mümkün olabilir
➔ Arife günü yarım günlük izin uygulaması özel sektörde sıkça kullanılmaktadır
➔ Aynı işverene bağlı farklı şubelerde geçen süreler yıllık izin hesabında birleştirilir
➔ Resmi tatiller ve hafta tatilleri yıllık izin süresinden düşülemez
➔ Kullanılmayan yıllık izinler işten ayrılırken ücret alacağına dönüşebilir
➔ Yıllık izinlerin bölünerek kullanılması mevzuata göre mümkündür
➔ Yazılı izin talebi ve işveren onayı, iş hukuku uyuşmazlıklarında önemli delil oluşturabilir
| Avukata Sor Hattı ➔ Tıklayın |
YARIM GÜN YILLIK İZİN KULLANILABİLİR Mİ?
Dini bayram dönemlerinde çalışanların en çok araştırdığı konuların başında “arife günü yarım gün yıllık izin kullanımı” geliyor. Özellikle özel sektör çalışanları, iş hukuku kapsamında yarım günlük yıllık izin hakkının bulunup bulunmadığını, işverenin buna onay verip vermeyeceğini ve yıllık ücretli izin süresinin nasıl hesaplandığını merak ediyor.
İş hukukunda yarım gün yıllık izin kullanımını açıkça yasaklayan bir düzenleme bulunmamaktadır. Özellikle arife günü çalışma süresinin yarım gün olması nedeniyle birçok çalışan “yarım gün yıllık izin alınabilir mi?” sorusunun cevabını araştırmaktadır.
Mevzuatta yarım günlük yıllık izin konusunda net ve açık bir hüküm yer almasa da, işçi ve işverenin karşılıklı mutabakata varması halinde yarım günlük izin uygulaması yapılabilmektedir. Uygulamada özellikle dini bayram arifelerinde bu yöntem sıkça kullanılmaktadır.
Burada önemli olan nokta; yıllık izin kullanım şeklinin işverenin tek taraflı kararıyla değil, işçinin talebi ve tarafların anlaşması doğrultusunda belirlenmesidir.
İŞ KANUNUNA GÖRE YILLIK İZİN HAKKI
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre; bir işyerinde deneme süresi dahil olmak üzere en az 1 yıl çalışan işçiler yıllık ücretli izin hakkı kazanır. Bu süre dolmadan yıllık izin hakkı doğmaz.
Çalışanın işyerindeki kıdem süresine göre kullanabileceği yıllık izin süreleri şu şekildedir:
- ➔ 1 yıldan 5 yıla kadar çalışan işçilere en az 14 gün,
- ➔ 5 yıldan fazla, 15 yıldan az çalışanlara en az 20 gün,
- ➔ 15 yıl ve üzeri çalışan işçilere ise en az 26 gün yıllık ücretli izin verilmelidir.
Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık izin sürelerine ayrıca 4 gün eklenir. Bunun yanında 18 yaşını doldurmamış işçiler ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanlar için yıllık ücretli izin süresi 20 günden daha az belirlenemez.
İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan lehine daha uzun yıllık izin süreleri kararlaştırılması da mümkündür.
AYNI İŞVERENE AİT FARKLI İŞYERLERİNDE ÇALIŞANLARIN DURUMU
Yıllık izin hesaplaması yapılırken işçinin aynı işverene bağlı farklı şubelerde veya farklı işyerlerinde çalıştığı süreler birlikte değerlendirilmelidir. Çalışma süreleri arasında çok uzun kopukluklar bulunmaması halinde önceki hizmet süreleri de yıllık izin hesabına dahil edilir.
Bu nedenle işveren değişmemişse, işçinin farklı şubelerde çalıştırılması yıllık izin hakkını sıfırlamaz. İşçinin toplam hizmet süresi esas alınarak yıllık izin hakkı belirlenir.
YILLIK İZİN BÖLÜNEREK KULLANILABİLİR Mİ?
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde 18.08.2017 tarihinde yapılan değişiklikle birlikte yıllık izin kullanımında önemli bir düzenleme yapılmıştır. Daha önce yönetmelikte yer alan “izin en fazla üçe bölünebilir” ibaresi kaldırılmış, bunun yerine “bir bölümü 10 günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir” düzenlemesi getirilmiştir.
Bu değişiklik sonrası yıllık izinlerin daha esnek şekilde kullanılabilmesinin önü açılmıştır. Böylece çalışan ve işverenin karşılıklı anlaşması halinde yıllık izin süreleri farklı parçalara bölünerek kullanılabilir hale gelmiştir.
İŞÇİNİN TALEBİYLE YARIM GÜN İZİN KULLANILABİLİR
Yıllık izin kullanımında kaç günlük izin kullanılacağına dair mevzuatta açık bir alt sınır belirlenmediği için, işçinin talebi ve işverenin onayı doğrultusunda yarım gün yıllık izin kullanılması mümkün olabilir.
Özellikle bayram tatili, arife günü izinleri, özel sektör çalışma düzeni ve resmi tatil planlamalarında yarım günlük yıllık izin uygulaması hem çalışan hem de işveren açısından pratik bir çözüm olarak tercih edilmektedir. Bu nedenle işçi hakları kapsamında yıllık izin taleplerinin yazılı şekilde yapılması ve işveren onayının kayıt altına alınması ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçilmesi açısından önem taşır.
YARIM GÜN YILLIK İZİN HAKKI SIKÇA SORULAN SORULAR
1. Yarım gün yıllık izin kullanılabilir mi?
İş Kanunu’nda yarım gün yıllık izin kullanımını yasaklayan açık bir düzenleme bulunmamaktadır. İşçi ve işverenin karşılıklı anlaşması halinde özellikle arife günü, dini bayram ve özel durumlarda yarım günlük yıllık izin kullanılması uygulamada mümkündür.
2. İşveren yarım gün yıllık izin talebini reddedebilir mi?
Yıllık izin kullanım şekli işverenin yönetim hakkı kapsamında değerlendirilse de işçi ve işverenin ortak mutabakatı önemlidir. İşveren, işin düzenini gerekçe göstererek talebi kabul etmeyebilir ancak keyfi uygulamalardan kaçınmalıdır.
3. Arife günü yıllık izin kullanılabilir mi?
Arife günleri birçok işyerinde yarım gün çalışma uygulanmaktadır. Çalışanlar talep etmeleri ve işverenin onay vermesi halinde arife günündeki yarım günlük çalışma süresini yıllık izin hakkından kullanabilir.
4. Yıllık izin hakkı kaç yıl çalışınca kazanılır?
4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçinin yıllık ücretli izin hakkı kazanabilmesi için aynı işyerinde deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışmış olması gerekir.
5. Özel sektör çalışanlarının yıllık izin süresi kaç gündür?
Özel sektör çalışanlarında yıllık izin süresi kıdeme göre değişmektedir. 1 ila 5 yıl arası çalışanlar için en az 14 gün, 5 yıldan fazla çalışanlar için en az 20 gün, 15 yıl ve üzeri çalışanlar için ise en az 26 gün yıllık ücretli izin uygulanır.
6. Yıllık izin bölünerek kullanılabilir mi?
2017 yılında yapılan yönetmelik değişikliği sonrası yıllık izinlerin bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılması mümkün hale gelmiştir. İşçi ve işveren anlaşırsa izinler farklı tarihlerde parça parça kullanılabilir.
7. İşveren yıllık izni istediği zaman kullandırabilir mi?
İşveren işyerinin çalışma düzenini dikkate alabilir ancak yıllık izin konusunda işçinin talebini de değerlendirmek zorundadır. Yıllık izin planlamasında tarafların ortak karar vermesi gerekir.
8. İşçi yıllık izin hakkından vazgeçebilir mi?
Yıllık ücretli izin anayasal bir hak olduğu için işçi bu haktan vazgeçemez. İşverenin “izin kullanma ücretini vereyim” şeklindeki yaklaşımı da tek başına hukuka uygun kabul edilmez.
9. Kullanılmayan yıllık izin ücreti alınabilir mi?
İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izin süreleri ücret alacağına dönüşür. İşçi işten ayrılırken kalan yıllık izin ücretlerini talep edebilir.
10. Aynı işverene ait farklı şubelerde çalışma yıllık izni etkiler mi?
İşçinin aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde çalıştığı süreler birleştirilir. Bu nedenle şube değişikliği yapılması yıllık izin kıdem süresini sıfırlamaz.
11. Yıllık izin hafta sonuna denk gelirse ne olur?
Yıllık izin hesabında hafta tatili ve resmi tatiller izin süresinden sayılmaz. Bu nedenle hafta sonuna denk gelen günler ayrıca değerlendirilir.
12. Resmi tatiller yıllık izinden düşülür mü?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden mahsup edilemez. İşçinin izin dönemine denk gelen resmi tatiller ayrıca korunur.
13. 50 yaş üstü çalışanların yıllık izin hakkı kaç gündür?
50 yaş ve üzerindeki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi en az 20 gündür. İşveren bu sürenin altında izin kullandıramaz.
14. 18 yaş altındaki işçilerin yıllık izin hakkı farklı mı?
18 yaşını doldurmamış çalışanlar için yıllık ücretli izin süresi en az 20 gün olarak uygulanır. Bu düzenleme genç işçilerin korunması amacıyla getirilmiştir.
15. Yer altında çalışan işçilerin yıllık izin süresi farklı mı?
Maden ve yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık izin sürelerine ayrıca 4 gün eklenir. Bu çalışanlar daha uzun yıllık izin hakkına sahiptir.
16. İşveren yıllık izin kullandırmadan çalıştırabilir mi?
İşverenin işçiyi sürekli çalıştırıp yıllık izin hakkını kullandırmaması İş Kanunu’na aykırıdır. İşçi bu durumda işçilik alacakları ve yıllık izin ücretleri için hukuki yollara başvurabilir.
17. Yıllık izin yazılı alınmalı mı?
İşçi tarafından yapılan yıllık izin taleplerinin yazılı olması ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda ispat açısından önem taşır. İşveren onayının da kayıt altına alınması faydalıdır.
18. İşveren yıllık izin tarihini tek başına değiştirebilir mi?
İşveren çalışma düzenini gözetebilir ancak işçinin onayı olmadan sürekli izin tarihini değiştirmesi çalışma barışını bozabilir. Tarafların ortak planlama yapması gerekir.
19. Yıllık izin kullanırken maaş kesintisi yapılabilir mi?
Yıllık ücretli izin döneminde işçinin maaşı tam olarak ödenmelidir. İşverenin yıllık izin kullanan işçinin ücretinden kesinti yapması hukuka aykırı olabilir.
20. İşçi yarım günlük izin kullanımını sonradan ispat edebilir mi?
Yarım gün yıllık izin konusunda yazılı talep, e-posta, mesaj kayıtları veya insan kaynakları onayları önemli delil niteliği taşıyabilir. Olası iş hukuku uyuşmazlıklarında bu belgeler işçi açısından avantaj sağlayabilir.
MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ
Mimoza Hukuk Bürosu olarak; yıllık ücretli izin hakkı, yarım gün yıllık izin kullanımı, işçi alacakları, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, resmi tatil ücretleri, fazla mesai alacakları ve iş sözleşmesinden kaynaklanan tüm iş hukuku uyuşmazlıklarında müvekkillerimize profesyonel avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız. İşçi ve işveren arasında yaşanan yıllık izin anlaşmazlıkları, kullanılmayan izin ücretleri, işe iade davaları ve işçilik alacaklarına ilişkin süreçlerde hukuki destek sağlayarak, İş Kanunu kapsamında çalışanların haklarının korunması için etkin ve çözüm odaklı çalışma yürütmekteyiz.
İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| İstanbul Avukatı | Fatma Türkan Kamış |
| Telefon | 0532 685 61 40 |
| Adres | AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D NO:152, Kartal / İstanbul |
| mimozahukuk@gmail.com | |
| Hizmet Alanları | Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku |
| Avukata Sor Hattı | ➔ Tıklayın |
