NİŞANIN BOZULMASINDA HAKLI SEBEPLER NELERDİR?

Bu içerik 18 Eylül 2026 tarihinde güncellenmiştir.

Nişanın sona ermesi yalnızca duygusal bir karar değil, maddi ve manevi tazminat taleplerine de yol açabilen önemli hukuki sonuçlar doğurur.

1. ➔ Nişan, taraflardan biri tarafından tek taraflı olarak sona erdirilebilir.
2. ➔ Nişanı bozmak için mutlaka haklı bir sebep bulunması gerekmez.
3. ➔ Haklı veya haksız sebep ayrımı, özellikle tazminat taleplerinde önem taşır.
4. ➔ Aldatma, kötü muamele ve evliliğin sürekli ertelenmesi haklı sebep sayılır.
5. ➔ Maddi ve manevi tazminat için kanundaki şartların ayrıca oluşması gerekir.
6. ➔ Haklı sebebin bulunup bulunmadığı her somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

GİRİŞ

Nişanın bozulmasında haklı sebep, nişanlılık ilişkisinin devam ettirilmesinin kişiden makul olarak beklenemeyeceği veya ileride evlilik yapılacağına ilişkin güven ve inancı ciddi biçimde sarsan davranış ya da olayları ifade eder. Bu tür durumlar, nişanın sona erdirilmesi bakımından hukuken önem taşıdığı gibi, nişan bozma tazminatı, maddi tazminat, manevi tazminat ve yapılan masrafların geri istenmesi açısından da belirleyici olur.

Nişanlı taraflardan birinin davranışından veya kişisel durumundan kaynaklanan olaylar, diğer taraf açısından nişanlılık ilişkisinin sürdürülmesini çekilmez ya da anlamsız hâle getirebilir. Ancak nişanın bozulması için haklı sebep bulunması zorunlu değildir. Haklı veya haksız sebebin önemi, özellikle nişanın sona ermesinden sonra gündeme gelebilecek tazminat taleplerinde ortaya çıkar.

NİŞANLANMANIN HUKUKİ NİTELİĞİ NEDİR?

Nişanlanma, tarafların karşılıklı olarak birbirleriyle evlenmeyi vaat etmeleriyle kurulan bir medeni hukuk ilişkisidir. Evlenmenin ön aşaması niteliğinde olan nişanlılık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu içerisinde ayrı bir aile hukuku kurumu olarak düzenlenmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun 118 ila 123. maddeleri arasında nişanlanmanın kurulması, sona ermesi, nişanın bozulmasının sonuçları, hediyelerin geri verilmesi ve tazminat konuları düzenlenmektedir.

TMK m.118 uyarınca nişanlanma, evlenme vaadiyle gerçekleşir. Başka bir ifadeyle nişanlanma, tarafların karşılıklı olarak gelecekte evlenme iradelerini ortaya koymalarıyla meydana gelen, aile hukuku kapsamında sonuç doğuran ve evlilik amacı taşıyan karşılıklı bir bağlılıktır.

Bununla birlikte nişanlanmış olmak, taraflardan hiçbirine diğer kişiyi evlenmeye zorlama hakkı vermez. Nitekim TMK m.119/I uyarınca nişanlılık, dava yoluyla dahi olsa evlenmenin zorla gerçekleştirilmesini sağlayan bir hak doğurmaz. Dolayısıyla nişanlılardan biri daha sonra evlenmek istemediğini açıkladığında, diğer taraf onu nikâh yapmaya zorlayamaz.

NİŞAN TEK TARAFLI OLARAK BOZULABİLİR Mİ?

Nişanlılık ilişkisi farklı nedenlerle sona erebilir. Bunlardan biri de taraflardan birinin tek taraflı irade açıklamasıyla nişanı bozmasıdır.

Nişanı bozma hakkının, hukuki niteliği itibarıyla bozucu yenilik doğuran bir hak olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle taraflardan birinin nişanı sona erdirme yönündeki iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte nişanlılık ilişkisinin sona erdiği kabul edilir.

Nişanın sona erdirilmesi için mutlaka açıkça “nişanı bozuyorum” şeklinde bir beyanda bulunulması da gerekli değildir. Nişan bozma, açık bir irade beyanıyla gerçekleştirilebileceği gibi tarafın davranışlarından da anlaşılabilir.

Örneğin kişinin iletişimi tamamen kesmesi, evlilik hazırlıklarından vazgeçmesi, karşı tarafla görüşmeyi reddetmesi veya davranışlarıyla nişanlılık ilişkisini devam ettirmeyeceğini açıkça göstermesi, somut olayın özelliklerine göre örtülü bir nişan bozma iradesi olarak değerlendirilir.

Bozma iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte nişanlılığın sona erdiği kabul edilir.

NİŞANI BOZMAK İÇİN HAKLI BİR SEBEP ŞART MIDIR?

Nişanın bozulabilmesi için hukuken mutlaka haklı bir neden bulunması gerekmez. Nişanlılardan herhangi biri, evlilik yapmak istemediği takdirde nişanlılık ilişkisini sona erdirebilir.

Bu nedenle haklı sebep olmadan nişan bozma da mümkündür. Ancak nişanın haklı veya haksız sebeple bozulmuş olması, sonradan ileri sürülebilecek nişan bozma tazminatı, maddi zararlar ve manevi tazminat talepleri bakımından önem taşır.

Dolayısıyla burada birbirinden ayrılması gereken iki konu vardır: Kişinin nişanı sona erdirme hakkı ile nişanın hangi sebeple sona erdirildiğinin mali sonuçları aynı şey değildir.

NİŞANIN BOZULMASINDA MADDİ TAZMİNAT HAKKI

Türk Medeni Kanunu’nun 120. maddesinde nişanın bozulması nedeniyle istenebilecek maddi tazminat düzenlenmiştir.

TMK m.120’ye göre;

“Nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde; kusuru olan taraf, diğerine dürüstlük kuralları çerçevesinde ve evlenme amacıyla yaptığı harcamalar ve katlandığı maddî fedakârlıklar karşılığında uygun bir tazminat vermekle yükümlüdür. Aynı kural nişan giderleri hakkında da uygulanır.

Tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için uygun bir tazminat isteyebilirler.”

Buna göre nişanın bozulması nedeniyle maddi tazminat istenebilmesi için temel olarak iki ihtimal söz konusudur. Bunlardan ilki, taraflardan birinin haklı bir neden bulunmadığı hâlde nişanı bozmasıdır. İkincisi ise nişanın diğer nişanlıya yüklenebilecek bir sebepten dolayı sona ermesidir.

Örneğin nişanlılardan biri karşı tarafın ağır kusurlu bir davranışı nedeniyle nişanı bozmak zorunda kalmışsa, nişanı fiilen sona erdiren kişi kendisi olmasına rağmen şartları oluştuğu takdirde tazminat talebinde bulunabilir.

NİŞANIN BOZULMASINDA MANEVİ TAZMİNAT İSTENEBİLİR Mİ?

Nişanın sona ermesi bazı durumlarda yalnızca maddi kayba değil, kişinin kişilik haklarının zarar görmesine de neden olabilir. Böyle durumlarda nişanın bozulması nedeniyle manevi tazminat gündeme gelir.

TMK m.121 şu düzenlemeyi içermektedir:

“Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.”

Dolayısıyla nişanın sona ermiş olması tek başına manevi tazminat alınması için yeterli değildir. Nişanın bozulmasıyla birlikte kişinin kişilik hakkının saldırıya uğraması ve karşı tarafın bu sonuç bakımından kusurlu olması gerekir.

Somut olayda bu şartların gerçekleşip gerçekleşmediği mahkeme tarafından ayrıca değerlendirilir.

HAKLI SEBEBİN VARLIĞINI HÂKİM NASIL BELİRLER?

Türk Medeni Kanunu’nda nişanın bozulması bakımından bütün haklı sebepler tek tek sayılmamıştır. Bu nedenle nişanın bozulmasında haklı neden bulunup bulunmadığı her olayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirilir.

TMK m.120 kapsamında maddi tazminat istenebilmesi için nişanın haklı sebep olmaksızın bozulmuş olması veya nişanın sona ermesine karşı tarafa yüklenebilecek bir davranışın sebep olması gerekir.

Bir sebebin haklı olup olmadığı konusunda hâkim, TMK m.4 kapsamında takdir yetkisini kullanır.

Bu değerlendirme yapılırken tarafların sosyal ve kültürel durumları, yaşam koşulları, içinde bulundukları çevre, örf ve âdetler, olayın meydana geliş biçimi ve toplumdaki değer yargıları gibi unsurlar dikkate alınır.

Dolayısıyla aynı davranış her nişanlılık ilişkisinde otomatik olarak aynı hukuki sonucu doğurmaz.

NİŞANIN BOZULMASINDA HAKLI SEBEP NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Haklı sebep, nişanlılık ilişkisinin sürdürülmesinin kişiden artık beklenemediği veya evlilik yapılacağı yönündeki güvenin önemli ölçüde sarsıldığı davranış ve olaylar olarak değerlendirilir.

Sebebin haklı olup olmadığı belirlenirken yalnızca taraflardan birinin kişisel değerlendirmesi esas alınmaz. Olayın objektif koşulları da incelenir. Haklı bir sebep bulunmadan nişanın bozulması, borçlar hukuku bakımından hukuka aykırı davranışın bir görünümü olarak değerlendirilebilmekte ve bundan doğabilecek hukuki sonuçlar bu kapsamda ele alınmaktadır.

Nişanın haklı sebep bulunmaksızın sona erdirilmesi nedeniyle maddi tazminat talep edilmesinin temelinde, nişanlanma ile meydana gelen evlenme vaadine aykırı davranılmış olması bulunmaktadır. Örneğin tarafların evlenmesi için gerekli şartlar oluşmuş olmasına rağmen bir tarafın haklı bir gerekçe göstermeden nikâh yapmaktan sürekli kaçınması veya evliliği belirsiz biçimde sürekli ertelemesi, somut olayın şartlarına göre bu kapsamda değerlendirilir.

Buna karşılık nişan, diğer nişanlının davranışından kaynaklanan haklı bir sebep nedeniyle sona erdirilmişse, bu kez nişanı bozan tarafın tazminat talep etmesi mümkün olur. Buradaki hukuki sonuç, nişanlılık ilişkisinin taraflara yüklediği yükümlülüklerden birinin ihlal edilmesinden kaynaklanmaktadır.

BOŞANMA SEBEPLERİ İLE NİŞAN BOZMA SEBEPLERİ AYNI MIDIR?

Nişanlılığı sona erdiren haklı sebepler, evliliğin sona erdirilmesini sağlayan boşanma sebeplerine göre daha geniş bir çerçevede değerlendirilir. Bunun nedeni, nişanlılık döneminin tarafların birbirlerini tanıdığı ve gelecekte bir evlilik kurup kurmayacaklarına karar verdiği bir dönem olmasıdır. Bu süreçte ortaya çıkan ve evlilik kararını ciddi biçimde etkileyen bir olay, evlilik gerçekleştikten sonra doğrudan boşanma sebebi sayılmasa dahi nişanlılık bakımından haklı bir sona erdirme nedeni oluşturur.

Bu nedenle mahkeme, nişanın sona ermesine yol açan olayları kanunun temel ilkeleri ve somut olayın özellikleri doğrultusunda değerlendirir.

YARGITAY KARARLARINA GÖRE NİŞANI BOZMAKTA HAKLI SAYILABİLECEK DURUMLAR

Yargıtay kararları ve nişanlılık hukukuna ilişkin genel ilkeler dikkate alındığında, aşağıdaki durumlar somut olayın özelliklerine göre nişanın bozulmasında haklı sebep oluşturur:

1. Nişanlanmanın üzerinden makul sayılabilecek bir süre geçmesine rağmen evlilik veya nikâh konusunda hiçbir ciddi adım atılmaması ve evliliğin sürekli ertelenmesi,
2. Nişanlıya kötü davranılması, fiziksel veya psikolojik kötü muamelede bulunulması, aldatma ya da nişanlılık ilişkisinde beklenen sadakatle bağdaşmayan davranışlar sergilenmesi,
3. Nişanlılardan birinin ekonomik durumunun ciddi şekilde kötüleşmesi veya daha önce bulunmayan önemli bir bakım yükümlülüğü altına girmesi,
4. Tarafların nişanlılık döneminde birbirlerini daha yakından tanımaları sonucunda ciddi karakter farklılıklarının, yaşam tarzı uyuşmazlıklarının veya evlilik hayatını önemli ölçüde etkileyebilecek anlaşmazlıkların ortaya çıkması,
5. Nişanlılardan birinin özel hayatı veya geçmişiyle ilgili, karşı tarafın evlenme kararını önemli ölçüde etkileyebilecek bir bilginin sonradan öğrenilmesi,
6. Bulaşıcı bir hastalığın ortaya çıkması veya kişinin evlenmesine hukuken engel teşkil eden mevcut evlilik, gaiplik ya da evlenme yasağı gibi bir durumun sonradan anlaşılması,
7. Nişan yapıldıktan sonra düğün, ev kurulması, eşya, ziynet eşyası, takı, para veya benzeri konularda aşırı, ölçüsüz ve karşı tarafı yıldıracak ya da bezdirecek talepler ileri sürülmesi,
8. Nişanlanan kişinin daha önce devam eden başka bir nişanlılığının bulunduğunun anlaşılması veya mevcut nişan devam ederken başka bir kişiyle de nişanlanması, başka bir ifadeyle ikinci nişanlılık ilişkisinin kurulması.

Bu durumların hiçbiri her olay bakımından otomatik olarak haklı sebep kabul edilmez. Olayın gerçekleşme biçimi, ağırlığı, tarafların davranışları ve nişanlılık ilişkisi üzerindeki etkisi birlikte değerlendirilir.

NİŞANLILIKTA HER OLAY SOMUT DURUMA GÖRE İNCELENİR

Nişanlılık dönemi, yalnızca düğün hazırlıklarının yapıldığı bir süreç değildir. Aynı zamanda tarafların birbirlerini, yaşam biçimlerini, karakterlerini ve aile yapılarını daha yakından tanımasına imkân sağlayan bir dönemdir.

Bu nedenle nişanlılık sırasında ortaya çıkan bazı gerçekler, taraflardan birinin gelecekte kurulması düşünülen evliliğe ilişkin kararını değiştirebilir.

Nişanın bozulmasında haklı sebep bulunup bulunmadığı konusunda kesin ve her olayda uygulanabilecek tek bir ölçüt bulunmamaktadır. Haklı nedenin varlığı; olayın özellikleri, nişanlıların davranışları, ortaya çıkan durumun evlilik kararına etkisi ve nişanlılığın devamının taraflardan beklenip beklenemeyeceği dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak nişanın bozulması, nişan bozma tazminatı, nişanda yapılan masrafların geri alınması, nişan nedeniyle maddi tazminat, nişan nedeniyle manevi tazminat, nişan hediyelerinin iadesi, nişanlılıkta aldatma, haklı nedenle nişan bozma, nişanın bozulmasının hukuki sonuçları ve Türk Medeni Kanunu nişan hükümleri bakımından tarafların hak ve yükümlülükleri her somut olayın şartlarına göre belirlenir.

NİŞANIN BOZULMASI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

1. Nişan tek taraflı olarak bozulabilir mi?

Evet, nişanlılardan biri evlenmek istemediğini açıklayarak nişanı tek taraflı olarak sona erdirebilir. Nişanlılık, Türk Medeni Kanunu m.119 gereğince taraflara birbirini evlenmeye zorlama hakkı vermez.

2. Nişanı bozmak için haklı sebep olması şart mı?

Hayır, nişanın bozulması için mutlaka haklı bir sebep bulunması gerekmez. Ancak nişanın haklı veya haksız nedenle sona ermesi, nişan bozma tazminatı ve tarafların kusur durumunun değerlendirilmesi bakımından önem taşır.

3. Nişanın bozulmasında haklı sebepler nelerdir?

Aldatma, kötü muamele, evlilik hazırlıklarının sürekli ertelenmesi, önemli bilgilerin gizlenmesi veya ciddi yaşam tarzı uyuşmazlıkları somut olayın özelliklerine göre haklı neden sayılabilir. Haklı nedenle nişan bozma değerlendirmesinde olayın ağırlığı ve evlilik kararına etkisi birlikte incelenir.

4. Nişan bozulunca maddi tazminat alınabilir mi?

Nişanlılardan biri haklı sebep olmadan nişanı bozarsa veya nişan diğer tarafa yüklenebilen bir nedenle sona ererse, şartları varsa maddi tazminat talep edilebilir. TMK m.120 kapsamında evlenme amacıyla yapılan makul harcamalar, nişan giderleri ve katlanılan maddi fedakârlıklar değerlendirmeye alınır.

5. Nişanın bozulması nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?

Nişanın sona ermesi tek başına manevi tazminat hakkı doğurmaz. Nişanın bozulması nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, karşı tarafın kusurlu olması hâlinde TMK m.121 uyarınca uygun miktarda manevi tazminat talep edebilir.

6. Nişan bozulunca takılar ve hediyeler geri alınabilir mi?

Nişanlılık evlilik dışında bir nedenle sona ermişse, nişanlıların veya belirli yakınlarının verdiği alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir. Hediyelerin iadesinde kural olarak nişanın kimin kusuruyla bozulduğundan ziyade hediyenin niteliği ve nişan nedeniyle verilmiş olması önem taşır.

7. Nişan yüzüğü geri istenebilir mi?

Nişan yüzüğünün geri istenip istenemeyeceği, yüzüğün somut olayda alışılmış hediye sayılıp sayılmayacağına göre değerlendirilir. Tarafların ekonomik ve sosyal koşulları ile yüzüğün değeri, nişan hediyelerinin iadesi davasında dikkate alınabilecek unsurlardandır.

8. Düğün ve evlilik hazırlığı için yapılan masraflar geri alınabilir mi?

Evlenme amacıyla yapılan ve dürüstlük kuralları çerçevesinde makul kabul edilen düğün, hazırlık ve nişan giderleri belirli şartlarla maddi tazminat kapsamında talep edilebilir. Ancak her harcamanın otomatik olarak karşı taraftan tahsil edilmesi mümkün değildir; harcamanın amacı, miktarı ve nişanın sona erme nedeni incelenir.

9. Nişanın bozulması nedeniyle dava açma süresi ne kadardır?

Nişanlılığın sona ermesinden doğan maddi tazminat, manevi tazminat ve hediyelerin iadesi gibi dava hakları kural olarak nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. TMK m.123, bu talepler bakımından bir yıllık zamanaşımı süresi öngörmektedir.

10. Nişanın bozulmasında kimin haklı olduğuna nasıl karar verilir?

Haklı sebep değerlendirmesi yalnızca taraflardan birinin beyanına göre değil, olayın tüm özellikleri ve mevcut deliller dikkate alınarak yapılır. Nişanın neden bozulduğu, tarafların davranışları, kusur durumu, sosyal koşullar ve evlenme yönündeki güvenin ne ölçüde sarsıldığı somut olay özelinde değerlendirilir.

MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ

Mimoza Hukuk Bürosu olarak nişanın bozulmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda; haklı nedenle nişan bozma, maddi ve manevi tazminat talepleri, nişan masraflarının geri istenmesi, hediyelerin iadesi ve tarafların Türk Medeni Kanunu kapsamında sahip olduğu hakların değerlendirilmesi konularında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız. Somut olayın özellikleri, tarafların kusur durumu, nişanın hangi nedenle sona erdiği ve ortaya çıkan maddi veya kişisel zararlar ayrıntılı şekilde incelenerek hak kaybının önlenmesine yönelik hukuki süreç yürütülmektedir.

İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ

Bilgi	Detay
İstanbul Avukatı	Fatma Türkan Kamış
Telefon	0532 685 61 40
Adres	AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal/İstanbul
Mail	mimozahukuk@gmail.com
Hizmet Alanları	Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku
Avukata Sor Hattı	Tıklayın