ENGELLİ ARACINI KİMLER KULLANABİLİR?

Bu içerik 7 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiştir.

Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli araçların kimler tarafından kullanılabileceği, engellilik oranı, ÇÖZGER raporu, araç tescil kayıtları ve yürürlükteki mevzuata göre değişmektedir; bu nedenle engelli aracı kullanım şartlarının doğru bilinmesi, hem vergi avantajının korunması hem de idari yaptırımlarla karşılaşılmaması açısından büyük önem taşır. Bu makalede, %90 altı ve %90 üzeri engelli raporuyla alınan araçların kimler tarafından kullanılabileceği, aynı ilde ikamet şartı, üçüncü kişilerin araç kullanıp kullanamayacağı, şehir dışı kullanım, miras, araç satışı, denetimler ve ÖTV muafiyetine ilişkin güncel hukuki kurallar herkesin anlayabileceği şekilde kapsamlı olarak açıklanmaktadır.

➜ Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli araçları kimlerin kullanabileceği engellilik oranına ve rapor türüne göre değişir.

➜ %90’ın altındaki ortopedik engelli adına alınan aracı kural olarak yalnızca engelli birey kullanabilir.

➜ %90 ve üzeri engelli raporuyla alınan araçlarda kanunda belirtilen yakınlar, vasi ve gerekli şartları taşıyan sürücüler aracı kullanabilir.

➜ ÇÖZGER raporuyla alınan araçlarda kullanım hakkı belirli yakınlar ve şartları sağlayan kişiler için daha geniştir.

➜ Aynı ilde ikamet şartı, resmi taahhütname ve tescil kayıtları bazı kullanım durumlarında önem taşımaktadır.

➜ Yetkisiz kişilerin aracı kullanması, ÖTV muafiyetinin ihlali nedeniyle idari ve mali yaptırımlara yol açabilir.

➜ Araç satışı, miras, sigorta, denetim ve kullanım hakları her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Avukata sor ➔ +90 532 685 61 40

ENGELLİLİK ORANI %90’IN ALTINDA OLANLARDA ARAÇ KULLANIMI

Engellilik oranı %90’ın altında olan ortopedik engelliler adına ÖTV muafiyetiyle satın alınan aracı, kural olarak yalnızca engelli kişi kullanabilir.

Bu durumda eş, çocuk, anne, baba, kardeş veya başka bir yakının aracı kullanmasına izin verilmez. Mevzuatta bu konuda tanınmış herhangi bir istisna bulunmamaktadır. Dolayısıyla araç, yalnızca rapor sahibi tarafından kullanılabilecek şekilde değerlendirilir.

ÇÖZGER RAPORUYLA ALINAN ARAÇLARI KİMLER KULLANABİLİR?

ÇÖZGER raporuna dayanılarak satın alınan ÖTV muafiyetli araçlarda kullanım hakkı daha geniş tutulmuştur.

Bu araçları;

Engelli bireyle aynı ilde ikamet eden birinci derece yakınları,

Sıhri hısımları,

Kardeşleri,

Engelli bireyin ailesi yanında iş sözleşmesiyle çalışan sürücüler

kullanabilir.

Ancak bu kişilerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekir.

KARDEŞ BİRİNCİ DERECE AKRABA MIDIR?

Hayır. Hukuken kardeşler birinci derece değil, ikinci derece hısım kabul edilir. Ancak engelli araçlarıyla ilgili özel düzenleme nedeniyle kardeşlere ayrıca araç kullanma hakkı tanınmıştır.

SIHRİ HISIM KİMLERE DENİR?

Sıhri hısımlık, kan bağıyla değil evlilik nedeniyle oluşan akrabalık ilişkisidir.

Türk Medeni Kanunu’na göre eşlerden birinin kan hısımları, diğer eş açısından aynı derecede sıhri hısım sayılır. Örneğin eşinizin annesi, babası veya kardeşi sizin sıhri hısmınızdır.

ENGELLİLİK ORANI %90 VE ÜZERİNDE OLANLARDA ARAÇ KULLANIM HAKKI

Engellilik oranı %90 ve üzerinde olan kişiler adına ÖTV muafiyetiyle alınan araçlar, yalnızca engelli birey tarafından kullanılmak zorunda değildir.

Bu araçları; Anne, Baba, Çocuk, Birinci derece hısımlar, Sıhri hısımlar, Kardeşler, İş sözleşmesiyle çalışan sürücü kullanabilir.

Bunun yanında engelli bireyin vasisi, velisi veya kanuni temsilcisi de aracı kullanma hakkına sahiptir.

TORUN ENGELLİ ARACINI KULLANABİLİR Mİ?

Torunlar birinci derece hısım sayılmadıkları için, yalnızca torun olmaları engelli adına kayıtlı ÖTV muafiyetli aracı kullanmaları için yeterli değildir. Mevzuatta torunlara bu konuda özel bir kullanım hakkı tanınmamıştır.

ENGELLİ KİŞİ ARAÇTA OLMADAN ARAÇ KULLANILABİLİR Mİ?

Aracı kullanmaya yetkili kişiler, gerekli taahhütname verilmiş ve isimleri resmi kayıtlara işlenmişse, engelli birey araçta bulunmasa bile aracı kullanabilirler.

Vergi dairesine sunulan taahhütname sonrasında düzenlenen ruhsat ve tescil kayıtlarında ismi bulunan kişiler için engelli bireyin araç içinde bulunması zorunlu değildir.

AYNI İLDE İKAMET ŞARTI VAR

Kanunun aradığı şartlardan biri de, aracı kullanacak yetkili kişilerin engelli bireyle aynı ilde ikamet etmesidir.

Vergi dairesine verilen başvuru ve taahhütnamede hem engelli kişinin hem de aracı kullanacak kişilerin ikamet adresleri bildirilmektedir. Bu nedenle ikamet şartının sağlanması önem taşımaktadır.

ENGELLİ ARACIYLA ŞEHİR DIŞINA ÇIKILABİLİR Mİ?

Evet. Aracı kullanma yetkisi bulunan kişinin ismi resmi kayıtlarda yer alıyorsa, engelli birey araçta bulunmasa bile şehir dışına çıkılması mümkündür.

Burada önemli olan husus, aracı kullanan kişinin mevzuata uygun şekilde yetkilendirilmiş olmasıdır.

ÖTV MUAFİYETLİ ARAÇLARDA HUKUKİ RİSKLER VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli araçların amacı dışında kullanılması ciddi hukuki ve mali sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle hem araç sahibi hem de aracı kullanmaya yetkili kişiler, mevzuatta belirtilen kurallara uygun hareket etmelidir. Özellikle engelli aracı kimler kullanabilir, ÖTV muafiyetli araç kullanım şartları ve engelli araç denetimi konularındaki kuralların ihlal edilmesi halinde idari ve adli yaptırımlar gündeme gelebilir.

ÖTV MUAFİYETİNİN HATALI KULLANILMASI HALİNDE ORTAYA ÇIKABİLECEK SONUÇLAR

Kurallara aykırı kullanım veya gerçeğe aykırı taahhütname verilmesi gibi durumlarda aşağıdaki risklerle karşılaşılabilir:

İdari para cezaları uygulanabilir.

Haksız yararlanılan ÖTV muafiyeti, gecikme faiziyle birlikte geri istenebilir.

Şartların oluşması halinde araç hakkında idari işlemler uygulanabilir.

Vergi mevzuatına aykırılık nedeniyle adli ve idari süreçler başlatılabilir.

İleride yeniden ÖTV istisnasından yararlanma hakkı etkilenebilir.

Kamu alacağının ödenmemesi halinde icra takibi gündeme gelebilir.

Ruhsat ve tescil işlemlerine ilişkin hukuki sorunlar yaşanabilir.

Kaza halinde sigorta şirketi, poliçe şartlarına göre değerlendirme yapabilir ve bazı durumlarda uyuşmazlık çıkabilir.

Araç sahibinin vefatı halinde miras paylaşımı sırasında hukuki ihtilaflar doğabilir.

Bu nedenle araç kullanımına ilişkin tüm işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesi büyük önem taşır.

AVUKATA DANIŞILMASI FAYDALI OLABİLECEK KONULAR

Engelli araçlarıyla ilgili birçok hukuki işlem, somut olayın özelliklerine göre farklı sonuçlar doğurabilir. Özellikle şu konularda hukuki destek alınması faydalı olabilir:

ARAÇ KULLANIM HAKKI VE HUKUKİ ŞARTLAR

• Aracı kimlerin hangi şartlarda kullanabileceği,
• Vergi dairesine verilecek taahhütnamenin hazırlanması,
• Engellilik oranının değişmesi halinde kullanım haklarının durumu,
• Demans, yatağa bağımlılık veya benzeri durumlarda vasi atanması ve araç alım süreci.

HAYATTAKİ DEĞİŞİKLİKLERİN ARAÇ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

• Engelli bireyin vefatı halinde aracın mirasçılara geçiş süreci,
• Başka bir ile taşınılması halinde yapılması gereken resmi işlemler,
• Evlilik veya boşanmanın araç kullanım hakkına etkisi.

ÖTV MUAFİYETİ VE SÖZLEŞME SÜREÇLERİ

• Taahhütnamenin iptali halinde doğabilecek sonuçlar,
• Aracın satılması durumunda ÖTV istisnasının nasıl değerlendirileceği,
• Trafik kazalarında sigorta şirketinin sorumluluğu ve hukuki süreç.

HAK KAYBI YAŞAMAMAK İÇİN

• Yanlış kullanım iddiasına karşı itiraz yolları,
• Mevzuat değişikliklerinin haklara etkisi,
• Aile içindeki araç kullanım anlaşmazlıklarında izlenecek hukuki yol.

YENİ DÜZENLEMEYLE ENGELLİ ARAÇLARINDA NELER DEĞİŞTİ?

Yapılan yeni düzenlemeyle birlikte ÖTV muafiyetli engelli araçlarının kullanımına ilişkin kurallar daha ayrıntılı hale getirildi. Amaç, vergi avantajının yalnızca kanunun öngördüğü kişiler tarafından kullanılmasını sağlamak ve istisnanın amacı dışında kullanılmasını önlemektir.

Eskiden uygulamada daha geniş yorumlanan kullanım alanı, yeni sistemde sınırlandırılmıştır. Artık araçların kimler tarafından kullanılabileceği resmi kayıtlarla takip edilmekte ve belirlenen kişiler dışında kullanımın önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

ÜÇÜNCÜ KİŞİLER ENGELLİ ARACINI KULLANABİLİR Mİ?

Yeni düzenlemeye göre ÖTV muafiyetiyle alınan araçları, yalnızca mevzuatta belirtilen kişiler kullanabilir.

Bunlar;

• Engelli bireyin kendisi,
• Şartları taşıyan eşi,
• Aynı ilde ikamet eden ve kullanım hakkı bulunan yakınları,
• Vasi veya kanuni temsilcisi,
• İş sözleşmesiyle çalışan yetkili sürücüdür.

Bu kişilerin bilgileri gerekli resmi işlemler kapsamında kayıt altına alınır. Bunların dışında kalan üçüncü kişilerin aracı kullanması hukuki sorunlara neden olabilir.

TESCİL KAYITLARI VE DENETİMLER ARTIK DAHA ÖNEMLİ

Yeni uygulamada araçların tescil kayıtları ve resmi belgeleri, denetimlerde önemli rol oynamaktadır.

Özel tertibatlı veya kullanım şartı bulunan araçların kayıtlarında, aracı kullanabilecek kişilere ilişkin bilgiler yer alabilir. Denetimler sırasında aracı kullanan kişinin yetkili olup olmadığı bu kayıtlar üzerinden değerlendirilebilir.

Yetkisiz kullanımın tespit edilmesi halinde ilgili kurumlar tarafından gerekli idari işlemler başlatılabilir. Bu uygulamanın temel amacı, engelli araç kullanım şartlarının mevzuata uygun şekilde uygulanmasını sağlamaktır.

ENGELLİ RAPORUYLA ALINAN ÖTV MUAFİYETLİ ARAÇLAR HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

1. Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli aracı kimler kullanabilir?

Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli araç, engellilik oranına ve raporun türüne göre farklı kişiler tarafından kullanılabilir. %90 ve üzeri engelli raporuyla alınan araçlarda kanunda belirtilen yakınlar ile yetkili sürücüler aracı kullanabilirken, %90’ın altındaki ortopedik engelliler adına alınan araçları kural olarak yalnızca engelli bireyin kendisi kullanabilir.

2. %90 engelli raporuyla alınan aracı çocukları kullanabilir mi?

Evet. %90 ve üzeri engelli raporuyla alınan araçlarda çocuklar, mevzuatta belirtilen şartların sağlanması halinde aracı kullanabilir. Ancak güncel düzenlemelerde yer alan kullanım şartlarına ve resmi kayıt uygulamalarına uyulması gerekir.

3. Engelli aracını eş kullanabilir mi?

Evet. Kanunda belirtilen şartların bulunması halinde eş, ÖTV muafiyetli aracı kullanabilir. Özellikle yeni düzenlemeler kapsamında gerekli resmi işlemlerin tamamlanmış olması önemlidir.

4. Engelli aracını kardeş kullanabilir mi?

Evet. Kardeş, birinci derece akraba olmamasına rağmen özel düzenleme sayesinde ÖTV muafiyetli engelli aracını kullanabilecek kişiler arasında yer almaktadır. Ancak kullanımın ilgili mevzuata uygun olması gerekir.

5. Torun engelli aracını kullanabilir mi?

Kural olarak hayır. Torunlar birinci derece hısım sayılmadıkları için yalnızca torun olmaları, aracı kullanma hakkı vermez. Kanunda açıkça belirtilen kişiler dışında kalanların aracı kullanması hukuki sonuç doğurabilir.

6. Engelli kişi araçta olmadan araç kullanılabilir mi?

Evet. Kullanım hakkı bulunan kişi gerekli şartları taşıyor ve resmi kayıtlarda yer alıyorsa, engelli birey araçta bulunmasa bile araç kullanılabilir. Burada önemli olan, kullanıcının mevzuata uygun şekilde yetkilendirilmiş olmasıdır.

7. Engelli aracıyla şehir dışına çıkılabilir mi?

Evet. Aracı kullanmaya yetkili kişi tarafından kullanıldığı sürece şehir dışına çıkılması mümkündür. Engelli bireyin araçta bulunması her durumda zorunlu değildir.

8. Aynı ilde ikamet şartı her zaman aranır mı?

Bazı kullanım türlerinde aynı ilde ikamet şartı aranmaktadır. Özellikle ÇÖZGER kapsamında veya belirli kullanıcı gruplarında ikamet bilgisi önem taşımaktadır. Somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılmalıdır.

9. ÇÖZGER raporuyla alınan aracı kimler kullanabilir?

ÇÖZGER raporuyla alınan araçları aynı ilde yaşayan birinci derece yakınlar, sıhri hısımlar, kardeşler ve iş sözleşmesiyle çalışan sürücüler kullanabilir. Kullanım hakkı ilgili mevzuata göre belirlenmektedir.

10. Engelli aracını noter vekâleti verilen herkes kullanabilir mi?

Hayır. Sadece noter vekâleti verilmiş olması tek başına kullanım hakkı sağlamaz. Aracı kullanacak kişinin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekir.

11. Engelli aracı ticari amaçla kullanılabilir mi?

Hayır. ÖTV muafiyetli araçlar vergi avantajı sağlanarak alındığından ticari amaçla kullanılması veya amacı dışında değerlendirilmesi hukuki ve mali yaptırımlara neden olabilir.

12. Yetkisiz kişi engelli aracını kullanırsa ne olur?

Yetkisiz kullanımın tespit edilmesi halinde vergi mevzuatı kapsamında idari işlemler uygulanabilir. Duruma göre ÖTV avantajının geri alınması veya başka hukuki süreçler de gündeme gelebilir.

13. Engelli aracının ruhsatında kullanıcı bilgileri yer alır mı?

Yeni düzenlemeler kapsamında bazı araçların tescil kayıtlarında ve resmi belgelerinde kullanım hakkına sahip kişilerle ilgili kayıtlar bulunabilmektedir. Bu kayıtlar denetimlerde dikkate alınmaktadır.

14. Engelli aracı satılırsa ÖTV geri ödenir mi?

Bu durum satış tarihi, istisna süresi ve yürürlükteki mevzuata göre değişebilir. Bazı durumlarda ÖTV’nin ödenmesi gerekebilir. İşlem yapılmadan önce güncel düzenlemelerin incelenmesi önemlidir.

15. Engelli bireyin vefatı halinde araç ne olur?

Araç, miras hukukuna göre değerlendirilir. Mirasçılar açısından ÖTV yükümlülüğü, satış şartları ve devir işlemleri somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir.

16. Engelli aracını iş sözleşmesiyle çalışan şoför kullanabilir mi?

Evet. Kanunda belirtilen şartları taşıyan ve iş akdiyle çalışan sürücüler, gerekli prosedürlerin tamamlanması halinde aracı kullanabilir.

17. ÖTV muafiyetli araçlar trafik denetimlerinde kontrol edilir mi?

Evet. Kolluk kuvvetleri ve ilgili kurumlar tarafından yapılan denetimlerde aracı kullanan kişinin yetkili olup olmadığı ve kullanımın mevzuata uygun gerçekleşip gerçekleşmediği kontrol edilebilir.

18. Engelli raporunun değişmesi araç kullanım hakkını etkiler mi?

Evet. Engellilik oranının değişmesi veya yeni rapor düzenlenmesi bazı durumlarda araç kullanım şartlarını ve ÖTV istisnasının uygulanmasını etkileyebilir.

19. Engelli aracıyla ilgili yanlış beyanda bulunmanın sonucu nedir?

Gerçeğe aykırı beyanda bulunulması veya usulsüz işlem yapılması halinde idari para cezaları, vergi tahsilatı ve diğer hukuki yaptırımlar gündeme gelebilir. Bu nedenle tüm işlemlerin doğru bilgiyle yürütülmesi gerekir.

20. Engelli aracıyla ilgili hukuki uyuşmazlıklarda avukata başvurmak gerekli midir?

Araç kullanma hakkı, ÖTV muafiyeti, miras, satış, vergi işlemleri veya idari yaptırımlarla ilgili uyuşmazlıklarda hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması, sürecin doğru yönetilmesi açısından önemli avantaj sağlar.

SONUÇ

Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli araçlar, herkes tarafından kullanılabilecek araçlar değildir. Aracı kullanabilecek kişiler; engellilik oranına, raporun niteliğine, kullanım amacına ve yürürlükteki mevzuata göre belirlenmektedir. Özellikle engelli aracı kimler kullanabilir, ÖTV muafiyetli araç, engelli araç kullanım şartları, ÇÖZGER araç kullanımı, engelli araç denetimi, ÖTV istisnası, engelli araç ruhsatı, engelli araç cezası, engelli araç mirası ve engelli araç satışı gibi konularda yanlış işlem yapılması ciddi hak kayıplarına neden olabilir. Bu nedenle işlem yapmadan önce güncel mevzuatın ve somut olayın hukuki açıdan değerlendirilmesi önem taşır.

MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ

Engelli raporuyla alınan ÖTV muafiyetli araçlar, araç kullanım hakkı, vergi istisnası, tescil işlemleri, miras, araç satışı, idari yaptırımlar ve vergi uyuşmazlıkları gibi birçok hukuki konuda Mimoza Hukuk Bürosu olarak müvekkillerimize kapsamlı hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunuyoruz. Engelli araçlarına ilişkin kullanım şartlarının değerlendirilmesi, idari para cezalarına karşı hukuki süreçlerin yürütülmesi, vergi dairesi işlemleri, miras ve devir işlemleri ile açılacak dava ve itiraz süreçlerinde hak kaybı yaşanmaması için profesyonel hukuki destek sağlamaktayız.

---

İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ

Bilgi	Detay
İstanbul Avukatı	Fatma Türkan Kamış
Telefon	0532 685 61 40
Adres	AC MOMENT PLAZA, Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 Daire No:152, Kartal / İstanbul
E-posta	mimozahukuk@gmail.com
Hizmet Alanları	Ceza Hukuku, Boşanma Hukuku, Kira Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Yabancılar Hukuku, İş Hukuku
Avukata Sor Hattı	➔ Tıklayın