Şiddetli Geçimsizlik (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması), uzlaşmaya tabi suçlar, uzlaşma kapsamındaki suçlar, uzlaşma

UZLAŞMAYA TABİ (UZLAŞMA KAPSAMINDAKİ) SUÇLAR

Uzlaşma kapsamındaki suçlar (uzlaşmaya tabi suçlar) ceza yargılamasında toplumsal barışı sağlama düşüncesi adına düzenleme konusu olmuştur Bu nedenle ceza yargılaması hukukunda hukuki bazı düzenlemelere gitmek gerekmiştir. Uzlaşmanın toplumsal barışı sağlama rolu vardır ve uzlaşma onarıcı adaleti sağlama adına CMK’da yer alan cezaya karşı alternatif bir kurumdur. Uzlaşma yoluyla, suça karşılık gelen fiili gerçekleştiren fail ve suçun mağduru iletişime geçer.  Makalede uzlaşma nedir, uzlaşma kapsamındaki suçlar gibi konuları bulacaksınız. Uzlaşma konusunda Kartal Ceza Avukatı Büromuzdaki ekibimizle görüşme sağlayabilirsiniz.


1. UZLAŞMA HAKKINDA GENEL BİLGİLER

5271 sayılı CMK’ nın 253/1. fıkrası uzlaşma kapsamındaki suçlara yer vermiştir. Özel hukukta yer alan alternatif bir çözüm yolu mahiyetindeki arabuluculuk kurumu, ceza hukukundaki uzlaşmayla benzer özelliklere sahiptir. Cumhuriyet savcısının soruşturma aşamasında uzlaşma kapsamındaki suçlar için fail ve mağduru karşı karşıya getirir ve uzlaştırmaya çalışır. Ancak, savcılık aşamasında uzlaşmaya gidilmediğinde ya da bir suçun şikayete bağlı olduğu kovuşturmada anlaşıldığında, hâkim tarafından da uzlaşma yoluna gidildiği görülmektedir.

Uzlaşma takibi şikayete bağlı suçlar açısından söz konusudur. Ancak kanunlarda belirtilen bazı suçlar hakkında uzlaşma hükümleri uygulanamaz.


2. UZLAŞMAYA KAPSAMINDAKİ SUÇLAR NEDEN VARDIR?

Bireyler kendilerine karşı bir eylem söz konusu olduğunda mağdur sıfatını alırlar. Bir şekilde mağduriyet yaşamış kişilerin mağduriyetini gidermek adına ceza yargılamasında alternatif yöntemler vardır. Bir kimse mağdur olduğunda failin her koşulda ceza altına alınması bu kez de failin mağduriyetine yol açabilecektir.

Bireyler bir eylem gerçekleştirdiğinde eylem sonrasında bunun manevi ıstırabını yaşamakta ve ceza yargılamasına uğramaktan tedirgin olmaktadır. Çünkü ceza yargılamasının nihai amacı yalnızca mağdurun mağduriyetinin giderilmesi değildir. Uzlaşma yoluyla toplumsal barış sağlanmış olacak ve yanı sıra onarıcı adalet gerçekleşmiş olacaktır. Yani zarar verme değil onarma, eğitme ve sorumluluk yükleme amacı gerçekleşmiş olur.  Böylece zarar giderilmiş olacak ve haksızlık ortadan kalkacaktır. Bu nedenle uzlaşma kapsamındaki suçlar vardır.


3. UZLAŞMAYA TABİ OLAN SUÇLAR HANGİLERİDİR?

Kural olarak ceza kanunlarında şikayet sonucu soruşturma ve kovuşturmanın söz konusu olduğu suçlar uzlaşma kapsamında olmaktadır. Ancak, şikayete tabi olmayıp açıkça yasada uzlaşma kapsamına alınan bazı suçlar da uzlaşma kapsamındadır. Bunlardan bazıların şu şekilde sıralamak mümkündür.


3.1. YETİŞKİN BİREYLER İÇİN UZLAŞMAYA TABİ SUÇLAR

 

Uzlaşma kapsamındaki suçlar (uzlaşmaya tabi suçlar) şunlardır.

 

  1. Kasten yaralama suçları (TCK md. 86/1 ve 2. fıkralar). Unutulmamalıdır ki, kasten yaralamanın nitelikli halleri uzlaşma kapsamında değildir.
  2. Taksirle yaralama fiili. Yalnızca TCK md. 89/5. fıkrada belirtilen bilinci taksirle işlenen taksirle yaralama eylemi uzlaşma dışındadır. Bunun dışında kalan her türlü taksirle yaralama eylemi açısından uzlaşma hükümleri geçerlidir.
  3. Tehdit suçu. Yalnızca TCK md. 106/bir, iki ve üçüncü cümlede yazan tehdit suçları için uzlaşma mümkündür. Dolayısıyla tehdit suçunun nitelikli halleri uzlaşma kapsamında değildir.
  4. Konut dokunulmazlığını ihlal suçu TCK’ nın 116. maddesi.
  5. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu. TCK’nın 117/1. fıkrası, 119/1-c. bendi.
  6. Kişilerin huzur ve sükununu bozma, TCK’nın 123/1. fıkrası.
  7. Hakaret, TCK’nın 125/1., 125/2., 125/3-b., 3-c. bentleri.
  8. Kişinin hatırasına hakaret suçu. TCK’nın 130/1., 130/2. fıkrası.
  9. Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu. TCK’nın 132/1., 132/2., 132/3.
  10. Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması. TCK’nın 133/1., 133/2., 133/3. fıkraları.
  11. Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu. TCK’nın 134/1., 134/2. fıkraları.
  12. Hırsızlık suçu. TCK’nın 141/1. fıkrası.
  13. Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde veya bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hırsızlık suçu. TCK’nın 144/1-a.,1-b. bentleri.
  14. Kullanma hırsızlığı suçu. TCK’nın 146/1. fıkrası.
  15. Mala zarar verme suçu. TCK’nın 151/1. maddesi.
  16. Hakkı olmayan yere tecavüz suçu. TCK’nın 154/1. fıkrası.
  17. Güveni kötüye kullanma, TCK’nın 155/1., 155/2. fıkrası.
  18. Bedelsiz senedi kullanma, TCK’nın 156/1. fıkrası.
  19. Dolandırıcılık, TCK’nın 157/1. fıkrası.
  20. Dolandırıcılık daha az cezayı gerektiren hal, TCK’nın 159.maddesi.
  21. Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf, TCK’nın 160/1. fıkrası.
  22. Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu. TCK’nın 165. maddesi.
  23. Açığa imzanın kötüye kullanılması, TCK’nın 209/1. fıkrası.
  24. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçu. TCK’nın 233/1. fıkrası.
  25. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması, TCK’nın 234/1., 234/2., 234/3. fıkraları.
  26. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması suçu. TCK’nın 239/1., 239/2., 239/3. fıkraları.

3.2. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLAR İÇİN UZLAŞMAYA TABİ SUÇLAR

Bazı suçlar ise yalnızca suça sürüklenen çocuklar açısından uzlaşmaya tabidir. Bunlar;

 

  1. Kasten yaralama suçu, TCK’nın 86/1., 86/2., 86/3. fıkraları.
  2. İnsan üzerinde deney suçu, TCK’nın 90/1. fıkrası.
  3. Organ ve doku ticareti suçu, TCK’nın 91/2. fıkrası.
  4. Terk, TCK’nın 97/1. fıkrası.
  5. Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu, TCK’ nın 98/1, 98/2. fıkrası.
  6. Kısırlaştırma suçu, TCK’ nın 101/2. fıkrası.
  7. Şantaj suçu, TCK’ nın 107/1, 107/2
  8. Cebir suçu, TCK’ nın 108/1. fıkrası. (TCK 86/2. fıkrası, 86/3. fıkrayla birleştiğinde)
  9. Siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçu, TCK’nın 114/1. fıkra.
  10. İnanç düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasının engellenmesi suçu, TCK’ nın 115/1, 115/2, 115/3. fıkraları.
  11. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu. TCK’ nın 117/1, 119/1-c, 117/2, 117 / 3, 117/4. fıkraları.
  12. Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçu, TCK’ nın 118/1., 118/2. fıkraları.
  13. Nefret ve ayrımcılık suçu. TCK’ nın 122/1. fıkraları.
  14. Haberleşmenin engellenmesi suçu. TCK’ nın 124/1. fıkrası.
  15. Hakaret suçu. TCK’ nın 125/3. fıkrası.
  16. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu. TCK’ nın 135/1. fıkrası.
  17. Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık suçu.  TCK’ nın 142/2-h. bendi. ve 167/2. fıkrası.
  18. Verileri yok etmeme suçu. TCK’ nın 138/1. fıkrası.
  19. Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde veya bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hırsızlık, TCK’ nın 144/1-a, 1-b, 143. maddesi.
  20. Taksirli iflas suçu.  TCK’ nın 162/1. fıkrası.
  21. Karşılıksız yararlanma suçu. TCK’ nın 163/1, 163/2, 163/
  22. Bilgi vermeme suçu. TCK’ nın 166/1. fıkrası.
  23. Çocuğun soybağını değiştirme, TCK’ nın 231/1. fıkrası.
  24. Kötü muamele, TCK’ nın 232/1, 232/2. fıkrası.
  25. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçu. TCK’ nın 233/2, 233/3. fıkraları.
  26. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu. TCK’ nın 234/1, 234/2. fıkrası.
  27. Bilişim sistemine girme suçu. TCK’ nın 243/1, 243/3, 243/4. fıkraları.
  28. Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu.  TCK’ nın 244/2. fıkrası.
  29. Kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf suçu. TCK madde 261/1. fıkrası.
  30. Görevi yaptırmamak için direnme suçu. TCK’ nın 265/1. fıkrası.
  31. Genital muayene suçu. TCK’ nın 287/1. fıkrası.
  32. Hak kullanımını ve beslenmeyi engelleme, TCK’ nın 298/1. fıkrası.

4. UZLAŞMAYA TABİ OLMAYAN SUÇLAR HANGİLERİDİR?

Soruşturma ve kovuşturma yapmak için şikayet gerekli olan suçlar uzlaşma kapsamındadır. Ancak, bazı suçlar özellikle uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır. Bunlar için uzlaşma yolu kapalıdır.

Uzlaşma kapsamındaki suçlar arasında olmayan suçlardan bazıları şunlardır;

 

  1. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,
  2. Çek kanunu kapsamındaki karşılıksız çek keşide edilmesi suçu uzlaşmaya tabi değildir.
  3. Devlet ve kamu kurum ve kuruluşları aleyhindeki suçlar uzlaşmaya tabi suçlar arasında değildir.
  4. Ön ödeme kapsamındaki suçlar uzlaşmaya tabi değildir.
  5. Etkin pişmanlık hükümlerinin söz konusu olduğu suçlar da uzlaşmaya tabi değildir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Don`t copy text!