SÜRESİZ NAFAKA KALKTI MI?

Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakası (boşanma sonrası kadına ödenen nafaka) konusunda verdiği iptal kararı, süresiz nafaka uygulamasının geleceğine ilişkin önemli bir dönüm noktası oluştururken, mevcut nafaka ödemelerinin sona erdiği veya boşanma davalarında nafakanın tamamen kaldırıldığı anlamına gelmemektedir. Bu süreçte yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, tedbir nafakası, nafaka kaldırma davası, nafaka azaltma davası ve aile mahkemesi uygulamalarına ilişkin güncel gelişmelerin doğru değerlendirilmesi, hem nafaka ödeyenler hem de nafaka alanlar açısından büyük önem taşımaktadır.

Avukata Sor Hattı İçin ➔ Tıklayın

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Mimoza Hukuk (@mimozahukuk)'in paylaştığı bir gönderi

NAFAKA TÜRLERİ

Yoksulluk Nafakası ➔ Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen, kamuoyunda çoğu zaman “süresiz nafaka/ömür boyu nafaka” olarak bilinen nafaka türüdür.

İştirak Nafakası ➔ Boşanma sonrasında velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve gelişim giderlerine katkı amacıyla ödediği nafakadır.

Tedbir Nafakası ➔ Boşanma veya ayrılık davası devam ederken eşin ve varsa çocukların geçimini sağlamak amacıyla geçici olarak hükmedilen nafakadır.

Yardım Nafakası ➔ Yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy veya kardeşlerin talebi üzerine, kanunda belirtilen yakın hısımlar tarafından ödenen nafakadır.

Eğitim (Yardım) Nafakası ➔ Ergin olan çocuğun eğitim hayatı devam ediyorsa, eğitimini sürdürebilmesi için anne veya babadan talep edebileceği nafaka türüdür.

Geçici Tedbir Nafakası ➔ Boşanma davası açılmadan önce veya dava sürecinde eş ve çocukların acil geçim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mahkeme tarafından verilen geçici nafakadır.

Nafaka Artırım Talebi ➔ Mevcut nafakanın enflasyon, gelir değişikliği veya ihtiyaçların artması nedeniyle mahkeme yoluyla yükseltilmesi talebidir.

Nafaka Azaltma veya Kaldırma Talebi ➔ Nafaka yükümlüsünün gelir kaybı yaşaması ya da nafaka alan kişinin yoksulluk durumunun ortadan kalkması gibi sebeplerle mevcut nafakanın düşürülmesi veya tamamen sona erdirilmesi talebidir.

SÜRESİZ NAFAKA DÖNEMİ SONA MI ERİYOR? ANAYASA MAHKEMESİ KARARI NE ANLAMA GELİYOR?

Anayasa Mahkemesi’nin 4 Haziran 2026 tarihinde verdiği kararla, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının süresiz şekilde bağlanabilmesine imkân tanıyan düzenleme iptal edildi. Ancak bu kararın açıklanmasının ardından oluşan bazı değerlendirmelerin aksine, nafakanın tamamen kaldırıldığı veya mevcut nafaka ödemelerinin hemen sona ereceği yönündeki yorumlar hukuken doğru değildir.

DEVAM EDEN BOŞANMA DAVALARINDA NE OLACAK?

Hâlen devam eden boşanma davası ve nafaka davası dosyalarında mahkemeler mevcut kanun hükümlerini uygulamaya devam edecektir.

Bunun nedeni, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararının derhal yürürlüğe girmemesidir. Mahkeme, iptal hükmünün yürürlüğünü 9 ay süreyle ertelemiştir. Bu nedenle Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi geçerliliğini korumakta ve yoksulluk nafakası konusunda mevcut sistem uygulanmaya devam etmektedir.

Her ne kadar bazı mahkemelerin Anayasa Mahkemesi’nin ortaya koyduğu yaklaşımı göz önünde bulundurarak nafaka miktarı veya nafaka süresi konusunda daha dengeli değerlendirmeler yapması mümkün olsa da, bugün itibarıyla hâkimleri belirli süreli nafaka vermeye zorlayan yeni bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

İPTAL KARARI HANGİ NAFAKA TÜRÜNÜ KAPSIYOR?

Kamuoyunda sıkça dile getirilen yanlış yorumların aksine, Anayasa Mahkemesi bütün nafaka türlerini değil, yalnızca boşanma sonrasında eş lehine hükmedilen yoksulluk nafakasının süresiz şekilde bağlanmasına imkân veren kısmı iptal etmiştir.

Bu kapsamda;

➔ Çocukların bakım, eğitim ve gelişim giderleri için ödenen iştirak nafakası aynen devam etmektedir.

➔ Boşanma davası devam ederken verilen tedbir nafakası bakımından herhangi bir değişiklik söz konusu değildir.

➔ Kanundan kaynaklanan diğer nafaka türleri de kararın kapsamı dışında kalmaktadır.

Bu nedenle “nafaka kaldırıldı”, “çocuk nafakası artık ödenmeyecek” veya “nafaka tamamen sona erdi” şeklindeki açıklamalar hukuki gerçekliği yansıtmamaktadır. Tartışmanın merkezinde yalnızca boşanma sonrasında hükmedilen yoksulluk nafakasının süresi bulunmaktadır.

ANAYASA MAHKEMESİ’NİN GEREKÇELİ KARARI NEDEN ÖNEMLİ?

Şu aşamada yalnızca iptal sonucu kamuoyuna açıklanmıştır. Kararın ayrıntılı gerekçesi Resmî Gazete’de yayımlandığında, Anayasa Mahkemesi’nin hangi anayasal ilkeler doğrultusunda “süresiz” nafakayı iptal ettiği net şekilde ortaya çıkacaktır.

Bu gerekçe aynı zamanda ilerleyen dönemde hazırlanacak yeni nafaka düzenlemesinin temel çerçevesini de belirleyecektir. Özellikle aile hukuku alanında yapılacak reform çalışmalarında bu gerekçenin önemli bir yol haritası oluşturması beklenmektedir.

TBMM YENİ NAFAKA SİSTEMİ İÇİN HAREKETE GEÇECEK

Anayasa Mahkemesi’nin verdiği 9 aylık süre, yasama organına yeni bir düzenleme yapabilmesi için tanınmış bir geçiş süresi niteliğindedir.

Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yeni bir nafaka modeli oluşturması beklenmektedir. Daha önce hukuk çevrelerinde ve reform çalışmalarında gündeme gelen bazı alternatifler şunlardır:

➔Evlilik süresine göre nafaka süresinin belirlenmesi,

➔Hâkimin her olayın özelliklerine göre belirli bir süre tayin etmesi,

➔Tarafların yaşı, çalışma gücü, ekonomik durumu ve çocuk sahibi olup olmadıklarının dikkate alınması,

➔İstisnai durumlarda daha uzun süreli nafaka ödenmesine imkân tanınması.

Ancak bugün itibarıyla bu modellerden hiçbiri kesinleşmiş değildir ve henüz yürürlüğe girmiş yeni bir kanun bulunmamaktadır.

MEVCUT NAFAKA BORÇLARI OTOMATİK OLARAK BİTECEK Mİ?

Kararın en fazla yanlış anlaşılan yönlerinden biri budur.

Bugün nafaka ödeyen kişiler açısından Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı, nafaka borcunun kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Aynı şekilde nafaka alan kişilerin mevcut hakları da otomatik olarak ortadan kalkmamaktadır.

Mevcut nafakanın kaldırılması, azaltılması veya değiştirilmesi için yine aile mahkemesine başvurulması ve mahkeme kararı alınması gerekmektedir.

YENİ AÇILACAK DAVALARDA NASIL BİR SÜREÇ YAŞANACAK?

İptal kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar açılan boşanma davalarında mevcut hükümler uygulanmaya devam edecektir.

İptal hükmü yürürlüğe girdikten sonra ise iki farklı ihtimal ortaya çıkacaktır:

1. TBMM yeni bir kanun çıkarırsa mahkemeler yeni nafaka düzenlemesini uygulayacaktır.
2. Yeni bir düzenleme yapılmazsa, “süresiz nafaka” uygulaması hukuk sisteminden çıkmış olacak ve uygulamada ciddi tartışmalar gündeme gelebilecektir. Böyle bir durumda mahkemelerin nasıl karar vereceği ve Yargıtay’ın nasıl bir içtihat oluşturacağı ayrıca önem kazanacaktır.

YOKSULLUK NAFAKASINDA DAHA ADİL BİR MODEL MÜMKÜN MÜ?

Uzun yıllardır hukuk çevrelerinde tartışılan temel konulardan biri, kısa süreli bir evlilik nedeniyle taraflardan birinin diğerine ömür boyu nafaka ödemek zorunda kalmasının adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle ne ölçüde bağdaştığıdır.

Özellikle birkaç ay veya birkaç yıl süren evliliklerde, nafaka yükümlülüğünün süresiz devam edebilmesi hem kamuoyunda hem de aile hukuku alanında yoğun eleştirilere konu olmaktadır.

Bununla birlikte ekonomik açıdan korunmaya ihtiyaç duyan eşlerin desteklenmesi sosyal devlet ilkesinin önemli bir gereğidir. Ancak bu desteğin süresiz olması yerine belirli kriterlere bağlanması, daha dengeli ve sürdürülebilir bir sistem oluşturabilir.

Kanaatimizce en uygun çözüm; nafaka süresinin evlilik süresi, tarafların yaşı, çalışma imkânı, sağlık durumu ve müşterek çocukların varlığı dikkate alınarak hâkim tarafından belirlenmesidir. Bununla birlikte ağır engellilik, ileri yaş veya çalışma olanağının fiilen bulunmadığı istisnai durumlarda daha uzun süreli nafaka verilmesine de imkân tanınmalıdır.

YOKSULLUK NAFAKASI VE ANAYASA MAHKEMESİ KARARI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

1. Süresiz nafaka tamamen kaldırıldı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı yalnızca yoksulluk nafakasının süresiz şekilde bağlanabilmesine imkan veren düzenlemeye ilişkindir. Nafaka tamamen kaldırılmamış olup mevcut nafaka sistemi belirli bir süre daha uygulanmaya devam edecektir.

2. Anayasa Mahkemesi kararı hemen yürürlüğe girdi mi?

Hayır. İptal kararının yürürlüğü 9 ay süreyle ertelenmiştir. Bu nedenle aile mahkemeleri ve boşanma davaları bakımından mevcut nafaka hükümleri şu an için uygulanmaya devam etmektedir.

3. Devam eden boşanma davalarında hangi kurallar uygulanacak?

Devam eden boşanma davası ve nafaka davalarında hâkimler halen yürürlükte bulunan Türk Medeni Kanunu hükümlerini uygulamaktadır. İptal kararının ertelenmiş olması nedeniyle mevcut sistem geçerliliğini korumaktadır.

4. Mevcut nafaka ödemeleri kendiliğinden sona erecek mi?

Hayır. Halen nafaka ödeyen kişiler bakımından nafaka borcu otomatik olarak ortadan kalkmaz. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için ayrıca aile mahkemesinde dava açılması gerekir.

5. Nafaka alan kişinin hakkı iptal kararıyla sona erer mi?

Hayır. Mevcut nafaka alacaklılarının hakları Anayasa Mahkemesi kararı nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmaz. Mahkeme kararı olmadıkça mevcut nafaka yükümlülüğü devam eder.

6. İştirak nafakası da kaldırıldı mı?

Hayır. Çocuk nafakası olarak bilinen iştirak nafakası bu kararın kapsamı dışında kalmaktadır. Çocuğun bakım, eğitim ve gelişim giderleri için ödenen iştirak nafakası uygulanmaya devam etmektedir.

7. Tedbir nafakası bakımından bir değişiklik var mı?

Hayır. Boşanma davası sürerken hükmedilen tedbir nafakası yönünden herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Tedbir nafakası mevcut kurallara göre uygulanmaya devam etmektedir.

8. Yeni açılacak boşanma davalarında nafaka nasıl belirlenecek?

İptal hükmü yürürlüğe girene kadar açılacak davalarda mevcut nafaka düzeni uygulanacaktır. Sonrasında ise çıkarılacak yeni yasal düzenlemeye göre karar verilecektir.

9. TBMM yeni bir nafaka yasası çıkarmak zorunda mı?

Anayasa Mahkemesi kanun koyucuya 9 aylık bir süre tanımıştır. Bu süre içerisinde yeni bir nafaka düzenlemesi yapılması beklenmektedir ancak düzenlemenin içeriği henüz kesinleşmemiştir.

10. Yeni nafaka sisteminde evlilik süresi dikkate alınacak mı?

Kamuoyunda ve hukuk çevrelerinde tartışılan modeller arasında evlilik süresine göre nafaka süresi belirlenmesi bulunmaktadır. Ancak şu an için kesinleşmiş bir düzenleme bulunmamaktadır.

11. Kısa süreli evliliklerde ömür boyu nafaka devam edecek mi?

Bu konu yeni düzenlemenin en önemli başlıklarından biridir. Özellikle kısa süreli evliliklerde süresiz nafaka uygulamasının değiştirilmesi yönünde uzun süredir tartışmalar bulunmaktadır.

12. Hakim nafaka süresini kendisi belirleyebilecek mi?

Taslak ve reform çalışmalarında hâkimin somut olayın özelliklerine göre nafaka süresini belirlemesi yönünde öneriler bulunmaktadır. Ancak bunun yasal hale gelip gelmeyeceği henüz belli değildir.

13. Çalışabilecek durumda olan eş yine nafaka alabilir mi?

Mevcut sistemde her olay kendi koşullarına göre değerlendirilmektedir. Tarafların gelir durumu, çalışma imkânı ve ekonomik ihtiyaçları nafaka kararında önemli rol oynamaktadır.

14. Çalışmayan eşe nafaka verilmesi zorunlu mudur?

Hayır. Nafaka konusunda otomatik bir hak söz konusu değildir. Mahkeme, tarafların ekonomik durumunu ve yoksulluğa düşme ihtimalini değerlendirerek karar vermektedir.

15. Nafaka süresi belirlenirken hangi kriterler dikkate alınabilir?

Yeni düzenleme hazırlanırken evlilik süresi, tarafların yaşı, sağlık durumu, çalışma gücü, gelir seviyesi ve müşterek çocukların varlığı gibi kriterlerin dikkate alınması beklenmektedir.

16. Ağır engelli veya ileri yaşta olan kişiler için özel düzenleme olabilir mi?

Hukuk çevrelerinde tartışılan öneriler arasında ağır engellilik, ileri yaş veya çalışma imkanının bulunmaması gibi istisnai durumlarda daha uzun süreli nafaka verilmesi yer almaktadır.

17. Nafaka azaltma davası açılabilir mi?

Evet. Ekonomik koşullarda değişiklik olması, gelir kaybı yaşanması veya tarafların durumunun farklılaşması halinde nafaka azaltma davası açılması mümkündür.

18. Nafaka kaldırma davası hangi durumlarda açılabilir?

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, düzenli gelir elde etmeye başlaması veya yoksulluk halinin ortadan kalkması gibi durumlarda nafakanın kaldırılması talep edilebilir.

19. Yargıtay’ın yeni dönemdeki kararları önemli olacak mı?

Evet. Özellikle yeni düzenleme yapılmaması halinde aile hukuku alanında oluşabilecek boşlukların nasıl doldurulacağı konusunda Yargıtay içtihatları büyük önem taşıyacaktır.

20. Önümüzdeki dönemde nafaka sistemi tamamen değişebilir mi?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı, nafaka hukukunda önemli bir dönüşümün başlangıcı olarak değerlendirilmektedir. Yapılacak yasal düzenlemelerle hem ekonomik olarak korunmaya ihtiyaç duyan eşlerin desteklenmesi hem de süresiz yükümlülüklerin sınırlandırılması hedeflenmektedir.

MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ

Mimoza Hukuk Bürosu olarak; boşanma davası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, nafaka artırımı, nafaka azaltma ve nafaka kaldırma davaları başta olmak üzere aile hukuku alanındaki tüm uyuşmazlıklarda müvekkillerimize profesyonel hukuki destek sunuyoruz. Anayasa Mahkemesi’nin nafaka konusunda verdiği güncel kararlar, değişen mevzuat ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda her somut olayı ayrı değerlendirerek dava takibi, hukuki danışmanlık, dava stratejisinin oluşturulması ve hak kayıplarının önlenmesine yönelik kapsamlı avukatlık hizmeti vermekteyiz. Boşanma sürecinde nafaka hakkı, velayet, mal paylaşımı ve diğer aile hukuku uyuşmazlıklarında deneyimli ekibimizle müvekkillerimizin yanında yer alıyoruz.

İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ

Bilgi	Detay
İstanbul Avukatı	Fatma Türkan Kamış
Telefon	0532 685 61 40
Adres	AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D No:152, Kartal / İstanbul
Mail	mimozahukuk@gmail.com
Hizmet Alanları	Ceza Hukuku, Boşanma Hukuku, Kira Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Yabancılar Hukuku, İş Hukuku

Avukata Sor Hattı İçin ➔ Tıklayın

SONUÇ: NAFAKA KALDIRILMADI, YENİ DÖNEMİN KAPISI ARALANDI

Anayasa Mahkemesi’nin verdiği karar, nafakanın tamamen kaldırılması anlamına gelmemektedir. Karar yalnızca yoksulluk nafakasının süresiz şekilde bağlanabilmesine olanak sağlayan düzenlemeyi hedef almaktadır.

Önümüzdeki aylarda yapılacak yasal düzenlemelerin; boşanma sonrasında ekonomik desteğe ihtiyaç duyan eşleri koruyan, aynı zamanda kısa süreli evliliklerin ömür boyu mali yükümlülüklere dönüşmesini önleyen dengeli bir nafaka sistemi oluşturması beklenmektedir. Bu nedenle nafaka hukuku alanında önemli değişikliklerin yaşanabileceği yeni bir döneme girildiği söylenebilir.