FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETLERİNİN İŞVERENDEN TALEP EDİLMESİ

Bu içerik 10 Eylül 2026 tarihinde güncellenmiştir.

Fazla mesai ücreti, haftalık çalışma süresi, hesaplama yöntemi, ispat, zamanaşımı ve haklı fesih gibi işçi hakları bakımından dikkat edilmesi gereken temel kurallar bu yazıda ele alınmaktadır.

Haftalık 45 saati aşan çalışma kural olarak fazla mesai sayılır
Fazla mesai ücreti normal saatlik ücretin %50 zamlı haliyle hesaplanır
İşçi fazla çalışmasını tanık, bordro, kayıt ve yazışmalarla ispatlayabilir
Fazla mesai alacaklarında genel olarak 5 yıllık zamanaşımı uygulanır
Ödenmeyen fazla mesai ücretleri bazı durumlarda haklı fesih sebebidir
Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması gerekir

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Mimoza Hukuk (@mimozahukuk)'in paylaştığı bir gönderi

FAZLA MESAİ ÜCRETİ NASIL ALINIR? İŞVERENDEN FAZLA ÇALIŞMA ALACAĞININ TALEP EDİLMESİ

İşçinin normal çalışma süresinin üzerinde yaptığı çalışmaların karşılığını işverenden istemesi mümkündür. İşçinin yaptığı fazla mesai karşılığında hak ettiği ücret hiç ödenmemiş veya eksik ödenmişse, fazla mesai ücreti işverenden talep edilebilir.

İşçi ile işveren arasında fazla çalışma alacağı konusunda uyuşmazlık çıkması halinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra da geçmiş dönemlere ait fazla çalışma ücreti talep edilebilir. İşçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması gerekir. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde fazla mesai davası açılması mümkündür.

Yargılama sonucunda işçinin fazla çalışma yaptığının ve bu çalışmaların karşılığının ödenmediğinin kanıtlanması halinde mahkeme, şartları varsa fazla çalışma alacağının işlemiş faiziyle birlikte işçiye ödenmesine karar verebilir.

FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİNE HAK KAZANMANIN ŞARTLARI NELERDİR?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmanın temel esasları düzenlenmiştir. İşverenin fazla çalışma yaptırabilmesi bakımından işçinin onayı önem taşımaktadır.

Güncel düzenlemeye göre fazla çalışma onayı iş sözleşmesi kurulurken alınabileceği gibi ihtiyaç ortaya çıktığında ayrıca da alınabilir ve işçinin özlük dosyasında saklanır. İşçi, verdiği fazla çalışma onayını mevzuatta öngörülen usule uygun olarak geri alma hakkına da sahiptir.

Ancak işçinin fazla çalışma yapılmasına önceden onay vermiş olması, yaptığı fazla çalışmalar karşılığında ücret alamayacağı anlamına gelmez. İşçi fazla çalışma yapmayı kabul etmiş olsa bile, gerçekleştirdiği fazla çalışmaların karşılığı olan işçi fazla mesai alacağını işverenden talep edebilir.

Aynı şekilde, işçiden usulüne uygun yazılı fazla çalışma onayı alınmamış olması da fiilen gerçekleştirilen fazla çalışmanın ücretsiz hale gelmesine yol açmaz. İşçi gerçekten fazla çalışma yapmışsa bunun karşılığının ödenmesi gerekir. Bu nedenle gerekli onayın bulunmaması halinde de işçinin ödenmeyen fazla mesai ücretlerini isteme ve şartları oluştuğunda hukuki yollara başvurma hakkı bulunmaktadır.

HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRESİ KAÇ SAATTİR?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesine göre genel kural olarak haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerinde çalışılan günlere eşit olarak dağıtılır.

İşçinin haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması halinde, kural olarak 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla çalışma olarak değerlendirilir.

Dolayısıyla işçi haftalık 45 saatlik çalışma süresini aşmış ve bu çalışmalarının karşılığı kendisine ödenmemişse, işverenden fazla mesai ücreti talep edebilir.

Bununla birlikte çalışma süreleri değerlendirilirken yalnızca haftalık toplam çalışma süresine bakılması her olayda yeterli değildir. Günlük çalışma sınırları, gece çalışması, denkleştirme uygulaması ve iş sözleşmesinde kararlaştırılan normal haftalık çalışma süresi de ayrıca dikkate alınmalıdır.

FAZLA ÇALIŞMA SÜRELERİ HANGİ DURUMLARDA ESNETİLEBİLİR?

İş Kanunu çalışma sürelerinin belirli şartlar altında farklı şekilde dağıtılmasına izin vermektedir. Özellikle denkleştirme uygulaması bulunan işyerlerinde bazı haftalarda 45 saatin üzerinde çalışılması tek başına fazla çalışma ücreti doğurmayabilir.

Ancak denkleştirme uygulanması, işverenin işçiyi sınırsız şekilde çalıştırabileceği anlamına gelmez.

Çalışma sürelerinin belirlenmesinde özellikle şu sınırlar dikkate alınmalıdır:

1. Günlük çalışma süresi genel olarak 11 saati aşamaz.
2. Altı gün çalışılan bir işyerinde günlük 11 saatlik üst sınır esas alındığında haftalık fiilî çalışma 66 saate kadar çıkabilse de denkleştirme dönemi sonunda haftalık ortalama çalışma süresinin kanuni sınırları aşmaması gerekir.
3. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saati aşamaz.
4. Gece çalışmalarında genel kural, çalışma süresinin 7,5 saati geçmemesidir. Kanunda öngörülen bazı sektörlere ilişkin özel düzenlemeler saklıdır.

Dolayısıyla işverenin denkleştirme uygulamasını gerekçe göstererek günlük ve diğer emredici çalışma süresi sınırlarını tamamen ortadan kaldırması mümkün değildir.

İşçinin kanuni sınırların üzerinde sürekli biçimde çalıştırılması ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi, somut olayın özelliklerine göre işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir.

İşçinin İş Kanunu’nda öngörülen haklı fesih şartlarının oluşması halinde iş sözleşmesini sona erdirmesi durumunda, diğer şartları da mevcutsa kıdem tazminatı talep etmesi mümkündür. Bunun yanında ödenmeyen ücret, fazla çalışma ücreti ve doğmuş diğer işçilik alacakları da ayrıca talep edilebilir.

DENKLEŞTİRME UYGULAMASI NASIL YAPILIR?

İş hukukunda denkleştirme, bazı haftalarda normal çalışma süresinin üzerinde çalışan işçinin başka haftalarda daha az çalıştırılması suretiyle belirli dönem içindeki haftalık çalışma ortalamasının kanuni çalışma süresine getirilmesidir.

Genel olarak, günlük çalışma süresi 11 saati aşmamak şartıyla çalışma süreleri denkleştirme esasına göre farklı biçimde dağıtılabilir.

Genel denkleştirme döneminde iki aylık süre esas alınmaktadır. Toplu iş sözleşmeleriyle bu sürenin dört aya kadar çıkarılabilmesi mümkündür. Kanunda bazı sektörler bakımından ayrıca özel denkleştirme dönemleri öngörülebilmektedir.

Denkleştirme uygulanırken esas olan, belirlenen dönem sonunda işçinin haftalık ortalama çalışma süresinin normal haftalık çalışma süresini aşmamasıdır.

Örneğin işçinin haftalık yasal çalışma süresinin 45 saat olduğunu ve haftanın altı günü çalıştığını varsayalım.

İşçi günlük 11 saat çalıştırılırsa:

11 saat × 6 gün = 66 saat

haftalık çalışma ortaya çıkar.

İşçinin dört hafta boyunca her hafta 66 saat çalıştığını düşünelim:

66 × 4 = 264 saat

çalışmış olur.

Sekiz haftalık bir dönem bakımından haftalık 45 saat üzerinden toplam normal çalışma süresi ise:

45 × 8 = 360 saat

olacaktır.

İlk dört haftada 264 saat çalışıldığı için geriye:

360 – 264 = 96 saat

kalacaktır.

Bu 96 saatin sonraki dört haftaya dağıtılması halinde:

96 ÷ 4 = 24 saat

sonucuna ulaşılır.

Buna göre örnekteki işçi, sekiz haftalık ortalamanın 45 saati geçmemesi için sonraki dört haftada haftada ortalama 24 saat çalıştırılmalıdır.

Ancak işçinin sonraki dört haftada da 24 saat yerine haftada 34 saat çalıştırıldığını düşünelim. Bu durumda:

(4 × 66) + (4 × 34) = 400 saat

toplam çalışma ortaya çıkar.

Sekiz haftalık dönem bakımından:

400 ÷ 8 = haftalık ortalama 50 saat

olacaktır.

Bu durumda haftalık ortalama 45 saatlik çalışma sınırı aşıldığından, aşan çalışmalar yönünden fazla çalışma alacağı gündeme gelecektir.

Bunun yanında denkleştirme uygulanıyor olması, günlük çalışma süresine ilişkin emredici sınırların göz ardı edilebileceği anlamına gelmez. Günlük 11 saatlik sınır veya gece çalışmasına ilişkin kanuni sınırlar bakımından da somut çalışma düzeni ayrıca incelenmelidir.

FAZLA MESAİ ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?

Fazla mesai hesaplama işlemi yapılırken öncelikle işçinin fazla çalışmayı gerçekleştirdiği dönemdeki çıplak brüt ücreti üzerinden saatlik ücretinin belirlenmesi gerekir.

Fazla çalışma hesabı yalnızca işçinin iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte aldığı son maaş üzerinden yapılmaz. İşçi hangi dönemde fazla çalışma yaptıysa, kural olarak o dönemde geçerli olan ücret dikkate alınarak hesaplama yapılır.

Bu nedenle özellikle uzun yıllar devam eden iş ilişkilerinde ücret değişikliklerinin dönemlere ayrılması ve fazla çalışma ücretlerinin her dönem için ayrı ayrı hesaplanması gerekir.

45 SAATE KADAR YAPILAN FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA NASIL HESAPLANIR?

İş sözleşmesinde haftalık normal çalışma süresi 45 saatten daha az belirlenmiş olabilir.

Örneğin iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 35 saat olarak kararlaştırılmışsa, işçinin 35 saatin üzerinde fakat 45 saate kadar yaptığı çalışmalar hukuken fazla sürelerle çalışma niteliğindedir.

Fazla sürelerle çalışmada işçinin normal saatlik ücreti %25 artırılarak ödenir.

Örneğin işçinin saatlik çıplak brüt ücreti 300 TL ise:

300 TL + %25 = 375 TL

olacaktır.

Dolayısıyla işçinin 35 saatlik sözleşmesel çalışma süresinin üzerinde ve 45 saate kadar yaptığı her bir fazla süreyle çalışma saati için 375 TL üzerinden ödeme yapılması gerekir.

İşçi isterse fazla sürelerle çalışma karşılığında ücret almak yerine serbest zaman kullanmayı tercih edebilir. Bu durumda her bir saat fazla sürelerle çalışma karşılığında 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanma hakkı bulunmaktadır.

Bu serbest zamanın kanunda belirtilen süre içerisinde ve işçinin ücretinde herhangi bir kesinti yapılmaksızın kullandırılması gerekir.

45 SAATİN ÜZERİNDEKİ FAZLA MESAİ NASIL HESAPLANIR?

Haftalık 45 saatin üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar ise fazla çalışma olarak kabul edilir.

Fazla çalışma halinde işçinin normal saatlik çalışma ücreti %50 zamlı olarak ödenmelidir.

Örneğin işçinin saatlik çıplak brüt ücretinin 300 TL olduğunu varsayalım.

Bu durumda:

300 TL + %50 = 450 TL

olacaktır.

Dolayısıyla işçi haftalık 45 saatin üzerinde yaptığı her bir fazla çalışma saati için, örnekteki ücret üzerinden 450 TL almaya hak kazanacaktır.

İşçi fazla çalışma ücretini almak yerine serbest zaman kullanmayı da tercih edebilir. Bu durumda yaptığı her bir saat fazla çalışma karşılığında 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir.

Serbest zamanın, mevzuatta öngörülen şekilde altı ay içerisinde, çalışma süresi içinde ve işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapılmadan kullandırılması gerekir.

FAZLA MESAİ YAPAN İŞÇİ İŞ SÖZLEŞMESİNİ HAKLI NEDENLE FESHEDEBİLİR Mİ?

İşçinin fazla çalışma yapması tek başına her durumda haklı fesih sebebi değildir. Ancak işverenin fazla çalışma ücretlerini ödememesi, çalışma sürelerine ilişkin emredici hükümlere aykırı hareket etmesi veya işçinin ücret haklarını sürekli şekilde ihlal etmesi halinde somut olayın şartlarına göre işçinin haklı nedenle feshi gündeme gelir.

Özellikle fazla mesai ücretlerinin hiç ödenmemesi veya sürekli eksik ödenmesi, ücretin kanuna ve sözleşmeye uygun şekilde hesaplanmaması bakımından önem taşımaktadır.

Haklı fesih koşullarının oluşması ve işçinin gerekli kıdem şartını taşıması halinde işçi, kıdem tazminatı ile birlikte birikmiş ücretlerini, fazla çalışma alacaklarını ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.

Bununla birlikte her fazla çalışma uyuşmazlığının otomatik olarak haklı fesih sebebi oluşturduğu düşünülmemelidir. İşçinin çalışma düzeni, bordrolar, banka kayıtları, sözleşme hükümleri ve işveren uygulamaları birlikte değerlendirilmelidir.

FAZLA MESAİ NASIL İSPATLANIR?

Fazla mesai ispatı, fazla çalışma davalarının en önemli konularından biridir.

İşçi kural olarak fazla çalışma yaptığını ispat etmekle yükümlüdür. Fazla çalışma; işyeri giriş-çıkış kayıtları, kart basma kayıtları, puantajlar, vardiya çizelgeleri, elektronik sistem kayıtları, e-posta yazışmaları ve diğer işyeri belgeleriyle kanıtlanabilir.

İşçiler uygulamada fazla çalışma yaptıklarını kanıtlamak amacıyla sıklıkla tanık deliline de başvurmaktadır.

Tanıkların işçiyle aynı dönemde ve mümkünse aynı işyerinde veya aynı çalışma düzeninde çalışmış olması, beyanlarının ispat gücü bakımından önem taşımaktadır.

Ayrıca aynı işveren hakkında, aynı çalışma dönemine ilişkin başka işçiler tarafından açılmış fazla mesai davalarının bulunup bulunmadığının araştırılması da somut olay bakımından önem taşır.

İşçinin mesai saatleri dışında gönderdiği veya aldığı e-postalar, kurum içi mesajlaşmalar, görevlendirme kayıtları ve benzeri yazılı veya elektronik belgeler de fazla çalışma davası bakımından delil niteliği taşır.

İMZALI BORDRO VARSA FAZLA MESAİ TALEP EDİLEBİLİR Mİ?

Fazla mesai davalarında ücret bordroları özel önem taşımaktadır.

İşçinin imzasını taşıyan ve ihtirazi kayıt içermeyen bordroda fazla çalışma tahakkuku bulunması halinde, kural olarak bordroda gösterilen fazla çalışma ücretinin ödendiği yönünde güçlü bir delil ortaya çıkar.

Ancak yalnızca bordroda “fazla mesai” ibaresinin bulunması her somut olayda işçinin daha fazla çalışma yaptığını ileri sürmesini kesin olarak engellemez. Bordronun imzalı olup olmadığı, ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı, ücretin banka hesabına yatırılıp yatırılmadığı ve işçinin bordroda gösterilenden daha fazla çalışma yaptığını yazılı veya eşdeğer nitelikte delillerle kanıtlayıp kanıtlayamadığı ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle bordroda fazla mesai bulunması halinde dosyanın özelliklerine göre hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

FAZLA MESAİ ALACAĞINDA ZAMANAŞIMI KAÇ YILDIR?

Fazla çalışma ücreti bir işçilik alacağıdır ve bu alacak bakımından zamanaşımı süresi dikkate alınmalıdır.

Fazla mesai ücreti taleplerinde genel olarak 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

Bu nedenle uzun yıllar boyunca fazla çalışma yapan bir işçinin tüm çalışma dönemi bakımından sınırsız biçimde fazla mesai ücreti talep edebileceği düşünülmemelidir.

Zamanaşımı hesabında alacağın hangi tarihte muaccel olduğu, dava veya arabuluculuk başvurusunun tarihi ve zamanaşımını etkileyebilecek diğer hukuki sebepler ayrıca incelenmelidir.

FAZLA MESAİ DAVASINDA AVUKATLA ÇALIŞMAK ZORUNLU MUDUR?

İşçinin fazla mesai alacağı konusunda bir iş hukuku avukatı ile temsil edilmesi kanunen zorunlu değildir. İşçi, şartları mevcutsa arabuluculuk başvurusunu ve dava sürecini kendisi de takip edebilir.

Ancak iş hukuku mevzuatının teknik yapısı, fazla çalışma hesaplamaları, zamanaşımı, bordroların değerlendirilmesi, tanıkların belirlenmesi ve delillerin doğru şekilde sunulması nedeniyle profesyonel hukuki yardım alınması işçinin hak kaybı yaşamasının önlenmesi bakımından önem taşır.

İş hukuku düzenlemelerinin temel amaçlarından biri çalışma ilişkisinde işçinin haklarının korunmasıdır. İşçi yaptığı fazla çalışmanın karşılığını alma hakkına sahiptir.

İşverence fazla mesai ücretlerinin hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde işçi önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurabilir; uyuşmazlık çözülemezse iş mahkemesinde alacak davası açabilir.

Fazla çalışma uyuşmazlığında tanıkların kimler olduğu, aynı işverene karşı aynı dönem bakımından açılmış başka davaların bulunup bulunmadığı, işyeri giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, e-posta ve mesaj kayıtları ile ücret bordrolarının içeriği ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Özellikle fazla mesai ücreti hesaplama, zamanaşımı süresinin belirlenmesi ve çalışma düzeninin ispatlanması bakımından dosyanın bütün belgelerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

FAZLA MESAİ VE İŞÇİ ALACAKLARI İÇİN HUKUKİ DESTEK

İşçinin fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi, eksik ödenmesi veya çalışma saatlerinin kanuni sınırların üzerinde belirlenmesi halinde olayın iş hukuku kapsamında ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Fazla mesai alacağının hesaplanması, çalışma saatlerinin belirlenmesi, bordroların incelenmesi, tanık ve diğer delillerin değerlendirilmesi, zorunlu arabuluculuk sürecinin yürütülmesi ve gerektiğinde iş mahkemesinde fazla mesai davası açılması farklı hukuki aşamalar içermektedir.

İşçinin hak taleplerinin hukuki zeminde doğru biçimde değerlendirilmesi ve sürecin etkili şekilde yürütülmesi amacıyla hukuk büromuzda tecrübeli iş hukuku avukatları tarafından hukuki hizmet sunulmaktadır.

Fazla mesai, kıdem tazminatı, ücret alacağı ve diğer işçi hakları konusunda hukuki desteğe ihtiyaç duyulması halinde hukuk büromuzla doğrudan iletişime geçebilirsiniz.

FAZLA MESAİ VE FAZLA ÇALIŞMA SIKÇA SORULAN SORULAR

1. Fazla mesai haftada kaç saatten sonra başlar?

Genel kural olarak haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai, yani fazla çalışma olarak kabul edilir. İş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatten daha az belirlenmişse, sözleşmedeki süreyi aşan ancak 45 saate kadar olan çalışmalar ise fazla sürelerle çalışma sayılır.

2. Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Haftalık 45 saati aşan fazla çalışma için işçinin normal saatlik ücreti yüzde 50 artırılarak hesaplanır. Örneğin normal saatlik brüt ücret 300 TL ise, bir saatlik fazla mesai ücreti 450 TL olur.

3. İşveren fazla mesai ücretini ödemek zorunda mı?

İşçi fiilen fazla çalışma yapmışsa ve bunun karşılığı serbest zaman olarak kullandırılmamışsa, şartları oluştuğunda işveren fazla çalışma ücretini ödemek zorundadır. İşçinin fazla mesai yapmaya önceden onay vermiş olması, fazla çalışma alacağından vazgeçtiği anlamına gelmez.

4. Fazla mesai ücreti ödenmezse işçi ne yapabilir?

Ödenmeyen fazla mesai alacağı için işçi öncelikle dava şartı arabuluculuğa başvurabilir ve anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açabilir. İşçi ve işveren alacağı ile tazminatlarına ilişkin davalarda arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

5. Fazla mesai nedeniyle işçi haklı nedenle istifa edebilir mi?

Fazla çalışma ücretlerinin hiç ödenmemesi veya sürekli eksik ödenmesi, somut olayın özelliklerine göre işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir. Haklı fesih koşulları gerçekleşmişse ve kıdem şartı da mevcutsa işçi kıdem tazminatı ile diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.

6. Fazla mesai davasında zamanaşımı süresi kaç yıldır?

Fazla çalışma ücretleri bakımından kural olarak 5 yıllık zamanaşımı süresi dikkate alınır. Bu nedenle fazla mesai davasında her çalışma döneminin ve alacağın muaccel olduğu tarihin ayrı ayrı değerlendirilmesi önemlidir.

7. Fazla mesai yaptığını işçi nasıl ispatlar?

İşçi fazla çalışma yaptığını giriş-çıkış kayıtları, puantajlar, vardiya çizelgeleri, elektronik kart kayıtları, e-postalar, mesajlaşmalar ve tanık beyanları gibi delillerle ispatlayabilir. Fazla mesai ispatı bakımından işçinin fiilî çalışma düzenini ortaya koyan objektif işyeri kayıtları özellikle önem taşır.

8. İmzalı bordro varsa fazla mesai davası açılabilir mi?

İmzalı ve ihtirazi kayıtsız bordroda fazla çalışma tahakkuku bulunması, bordroda yazılı fazla mesainin ödendiği yönünde önemli bir delil oluşturur. Ancak işçinin bordroda gösterilenden daha fazla çalıştığını ileri sürüp süremeyeceği; bordronun niteliği, banka ödemeleri ve diğer deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.

9. Fazla mesai için işçinin onayı gerekli midir?

Kural olarak işverenin fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırabilmesi için işçinin onayını alması gerekir. Bununla birlikte işçinin onayının bulunmaması, fiilen yaptığı çalışmanın karşılıksız kalacağı ve fazla mesai ücreti alamayacağı anlamına gelmez.

10. İşçi fazla mesai yapmak zorunda mı?

İşçinin fazla çalışma yükümlülüğü, iş sözleşmesi, işçinin verdiği onay, mevzuattaki istisnalar ve somut olayın şartlarına göre değerlendirilir. İşverenin işçiyi kanuni çalışma sınırlarının üzerinde sınırsız şekilde çalıştırma hakkı bulunmamaktadır.

11. Bir işçi yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapabilir?

4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yaptırılabilecek fazla çalışma süresinin toplamı genel olarak bir yılda 270 saati aşamaz. Yıllık 270 saat sınırı, fazla çalışma mevzuatında işverenlerin dikkate alması gereken temel sınırlamalardan biridir.

12. İşçi günde en fazla kaç saat çalıştırılabilir?

Günlük çalışma süresi genel kural olarak 11 saati aşamaz. İşverenin denkleştirme uygulaması yapması da günlük 11 saatlik azami çalışma sınırını ortadan kaldırmaz.

13. Gece vardiyasında fazla mesai yapılabilir mi?

İşçilerin gece çalışması genel olarak 7,5 saati geçemez ve gece döneminde fazla çalışma konusunda özel sınırlamalar bulunmaktadır. Bununla birlikte turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmetlerinde işçinin yazılı onayının bulunması şartıyla mevzuatta öngörülen istisnalar uygulanabilir.

14. Ara dinlenmesi fazla mesai hesabına dahil edilir mi?

Yemek, çay ve benzeri ara dinlenmesi süreleri, işçi bu sürelerde gerçekten serbestçe dinlenebiliyorsa çalışma süresinden sayılmaz ve fazla mesai hesabına dahil edilmez. Örneğin 08.00-20.00 arasında işyerinde bulunan ve toplam 1,5 saat ara dinlenmesi kullanan işçinin fiilî çalışma süresi 12 saat değil 10,5 saattir.

15. İşçi fazla mesai ücreti yerine izin kullanabilir mi?

İşçi isterse fazla çalışma karşılığında zamlı ücret yerine serbest zaman kullanmayı tercih edebilir. Her bir saat fazla çalışma karşılığında 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışma karşılığında ise her bir saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanılabilir.

16. Fazla mesai karşılığı izin ne zaman kullandırılmalıdır?

Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma karşılığında hak edilen serbest zamanın 6 ay içinde, çalışma saatleri içerisinde ve işçinin ücretinden kesinti yapılmadan kullandırılması gerekir. İşveren serbest zamanı kullandırırken işçinin ücretinde herhangi bir azalma yapamaz.

17. Haftalık çalışma süresi 40 saat olan işçi 45 saat çalışırsa fazla mesai alır mı?

Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 40 saat olarak belirlenmişse, 40 saat ile 45 saat arasındaki çalışmalar fazla sürelerle çalışma sayılır ve saatlik ücret yüzde 25 zamlı ödenir. Haftalık 45 saati aşan kısım ise fazla çalışma kabul edilerek yüzde 50 zamlı ücret üzerinden hesaplanır.

18. Denkleştirme varsa 45 saatin üzerindeki her çalışma fazla mesai midir?

Usulüne uygun denkleştirme uygulamasında, bazı haftalarda 45 saatin üzerinde çalışılması tek başına her zaman fazla çalışma ücreti doğurmaz; denkleştirme dönemindeki haftalık ortalama dikkate alınır. Ancak günlük 11 saat gibi emredici çalışma süresi sınırlarının ayrıca gözetilmesi gerekir.

19. Fazla mesai davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet, iş sözleşmesine dayanan fazla mesai ücreti ve diğer işçi alacakları için dava açmadan önce kural olarak zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanak sonrasında iş mahkemesinde fazla çalışma alacağı davası açılabilir.

20. Fazla mesai davasında avukat tutmak zorunlu mu?

Fazla mesai davası açmak veya arabuluculuğa başvurmak için iş hukuku avukatı ile temsil edilmek kanunen zorunlu değildir. Bununla birlikte fazla mesai hesaplama, bordro ve banka kayıtlarının incelenmesi, tanık delili, zamanaşımı ve haklı fesih gibi teknik konular nedeniyle profesyonel hukuki destek alınması hak kaybının önlenmesi açısından önem taşır.

MİMOZA HUKUK BÜROSU OLARAK HUKUKİ HİZMETLERİMİZ

Mimoza Hukuk Bürosu olarak fazla mesai ücreti, fazla çalışma alacağı, işçi hakları, kıdem tazminatı, haklı fesih, işçilik alacakları, bordro ve çalışma kayıtlarının incelenmesi, zorunlu arabuluculuk başvurusu ve iş mahkemesinde fazla mesai davası süreçlerinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunuyoruz; işçinin fiilî çalışma düzeninin tespiti, fazla mesai hesaplaması, zamanaşımı değerlendirmesi, tanık ve yazılı delillerin incelenmesi ile işveren uygulamalarının 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi konusunda müvekkillerimizin haklarının etkin biçimde korunmasını amaçlıyoruz.

İSTANBUL AVUKAT İLETİŞİM BİLGİLERİ

Bilgi	Detay
İstanbul Avukatı	Fatma Türkan Kamış
Telefon	0532 685 61 40
Adres	AC MOMENT PLAZA / Soğanlık Yeni Mah. Baltacı Mehmet Paşa Sk. B Blok Kat:18 D NO:152, Kartal/İstanbul
Mail	mimozahukuk@gmail.com
Hizmet Alanları	Ceza, Boşanma, Kira, Gayrimenkul, İcra, Ticaret, Yabancılar, İş Hukuku
Avukata Sor Hattı	Tıklayın